Cảnh báo sức khỏe từ thực phẩm muối ngày Tết: Nguy cơ tăng huyết áp và biến chứng tim mạch
Trong không khí rộn ràng của thị trường Tết, các sản phẩm "ăn liền" và đồ muối như muối gà, muối thịt bò, chân giò muối đang trở thành lựa chọn phổ biến của nhiều gia đình nhờ tính tiện lợi, dễ bảo quản và hương vị đậm đà. Tuy nhiên, theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lâm Vĩnh Niên - Trưởng khoa Dinh dưỡng-Tiết chế tại Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, việc tiêu thụ thường xuyên những thực phẩm này tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng cho sức khỏe, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến tim mạch và huyết áp.
Hàm lượng muối cao: Mối nguy tiềm ẩn
Phía sau hương vị hấp dẫn của các món muối là hàm lượng muối (natri clorua - NaCl) không hề nhỏ. Natri được xác định là yếu tố trực tiếp liên quan đến tình trạng tăng huyết áp. Khi lượng muối đưa vào cơ thể vượt quá ngưỡng khuyến nghị, huyết áp có xu hướng tăng lên, kéo theo hàng loạt hệ lụy cho hệ tim mạch. Đối với những người đã mắc bệnh tăng huyết áp, việc ăn nhiều thực phẩm muối có thể dẫn đến các "đợt" tăng huyết áp mới, khiến bệnh diễn tiến nặng hơn dù đang được điều trị ổn định.
Phó Giáo sư Lâm Vĩnh Niên nhấn mạnh: "Điều đáng lo là nhiều người tiêu dùng có tâm lý chủ quan, cho rằng các món muối này không chứa quá nhiều muối vì không có vị mặn gắt. Thực tế, trong quá trình chế biến và bảo quản, lượng natri tích lũy trong sản phẩm có thể cao hơn nhiều so với tưởng tượng."
Tác động lâu dài đến sức khỏe
Không chỉ dừng lại ở huyết áp, chế độ ăn nhiều muối còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến các cơ quan khác trong cơ thể. Tăng huyết áp lâu dài là một trong những yếu tố nguy cơ chính dẫn đến suy tim và các biến chứng tim mạch nghiêm trọng. Bên cạnh đó, những người có bệnh nền như bệnh thận cũng có thể đối mặt với nguy cơ bệnh tiến triển nặng hơn khi thường xuyên tiêu thụ thực phẩm giàu natri.
Bác sĩ Nguyễn Phối Hiền từ Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh – Cơ sở 3 chia sẻ thêm: "Nhiều món ăn truyền thống ngày Tết có hàm lượng muối và chất béo cao. Nếu sử dụng liên tục trong nhiều ngày, lượng muối và chất béo tích lũy dễ vượt mức khuyến nghị cho sức khỏe, đặc biệt với người ít vận động trong dịp Tết."
Khuyến cáo từ chuyên gia dinh dưỡng
Vậy người tiêu dùng cần lưu ý gì khi sử dụng thực phẩm muối trong dịp Tết? Theo các chuyên gia, với những người đã được chẩn đoán tăng huyết áp – dù đang kiểm soát tốt hay chưa – nguyên tắc cơ bản là nên hạn chế tối đa, thậm chí tránh hoàn toàn các món muối. Kiểm soát lượng muối đưa vào cơ thể được xem là nền tảng quan trọng trong điều trị và phòng ngừa biến chứng của bệnh tăng huyết áp.
Đối với những người chưa phát hiện bệnh, việc sử dụng thực phẩm muối cần ở mức "nếm vị" thay vì ăn với số lượng lớn trong một bữa hoặc cả ngày. Cân đối khẩu phần, kết hợp nhiều món tươi và ít chế biến sẵn sẽ giúp giảm tổng lượng natri nạp vào cơ thể.
An toàn thực phẩm và lựa chọn thông minh
Bên cạnh yếu tố dinh dưỡng, chất lượng và an toàn thực phẩm cũng là vấn đề không thể bỏ qua. Đồ muối thường được sản xuất với mục đích bảo quản lâu, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc loại trừ hoàn toàn nguy cơ hư hỏng. Người tiêu dùng cần quan sát kỹ cảm quan của sản phẩm:
- Màu sắc có bất thường hay không.
- Mùi vị có khác lạ.
- Có xuất hiện dịch lạ hoặc nhớt trên bề mặt thực phẩm hay không.
Những dấu hiệu này có thể cho thấy sản phẩm đã bị hư, không còn bảo đảm an toàn để sử dụng. Phó Giáo sư Lâm Vĩnh Niên khuyến cáo: "Dù muối có tác dụng bảo quản, nhưng nếu quy trình sản xuất, bảo quản hoặc vận chuyển không bảo đảm, thực phẩm vẫn có thể bị nhiễm khuẩn và xuống chất lượng." Do đó, lựa chọn nguồn hàng uy tín, đọc kỹ nhãn mác, hạn sử dụng và bảo quản đúng cách là những bước cần thiết để giảm thiểu rủi ro.
Ăn ngon đi đôi với ăn an toàn
Trong không khí sum họp ngày Tết, việc thưởng thức những món ăn đậm đà là điều khó tránh. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, "ăn ngon" cần đi kèm với "ăn an toàn". Giảm bớt thực phẩm muối, tăng cường rau xanh, trái cây và các món tươi không chỉ giúp bữa ăn cân bằng hơn mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch cho cả gia đình.
Phó Giáo sư Lâm Vĩnh Niên nhấn mạnh: "Hãy coi muối như một gia vị cần kiểm soát chặt chẽ, không chỉ trong những ngày Tết mà cả trong sinh hoạt hằng ngày. Thói quen ăn nhạt hơn hôm nay có thể là 'lá chắn' cho huyết áp và trái tim khỏe mạnh trong tương lai."
Bác sĩ Nguyễn Phối Hiền cũng đưa ra lời khuyên: "Tết không cần kiêng khem quá mức, nhưng cần ăn có chọn lọc. Nên giảm bớt các món quá mặn, chỉ ăn lượng vừa phải giò chả, thịt mỡ và món chiên. Tăng cường rau xanh, canh thanh nhẹ, dưa quả tươi để cân bằng bữa ăn." Chia nhỏ khẩu phần, tránh ăn dồn nhiều món trong một bữa, uống đủ nước, hạn chế rượu bia và duy trì vận động nhẹ mỗi ngày sẽ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn và giảm áp lực cho tim mạch, chuyển hóa.
Mâm cỗ Tết mang ý nghĩa tinh thần nhiều hơn dinh dưỡng, vì vậy ăn đúng mức, cân bằng và có chọn lọc sẽ giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với nhịp sinh hoạt ngày Tết, đảm bảo một mùa lễ hội vui khỏe và an toàn cho tất cả mọi người.
