Thức khuya, ngủ ít: Mối nguy đột quỵ từ viêm mạn, huyết áp cao và cục máu đông
Thói quen thức khuya và ngủ ít không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi mà còn tiềm ẩn nguy cơ đột quỵ nghiêm trọng. Các nghiên cứu y khoa gần đây chỉ ra rằng việc thiếu ngủ kéo dài tác động tiêu cực đến nhiều cơ chế sinh học, từ phản ứng viêm, huyết áp đến quá trình đông máu, làm tăng đáng kể khả năng xảy ra đột quỵ.
Làm tăng phản ứng viêm mạn tính
Một trong những tác động được nghiên cứu nhiều nhất của thức khuya kéo dài là phản ứng viêm. Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát hoạt động của hệ miễn dịch. Khi ngủ đủ giấc, cơ thể có thời gian ổn định lại và làm dịu các phản ứng viêm tự nhiên. Ngược lại, nếu ngủ không đủ, các phản ứng viêm không được làm dịu, dẫn đến tình trạng viêm kéo dài, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today của Anh.
Tình trạng viêm mạn tính này có thể gây tổn thương lớp nội mạc mạch máu, tức lớp tế bào lót bên trong thành mạch. Khi nội mạc bị tổn thương, quá trình xơ vữa động mạch dễ hình thành hơn, từ đó làm tăng nguy cơ tắc nghẽn mạch máu não, một nguyên nhân chính gây đột quỵ.
Ảnh hưởng tiêu cực đến huyết áp
Huyết áp không cố định trong ngày mà có xu hướng giảm nhẹ khi ngủ ban đêm. Tuy nhiên, khi ngủ không đủ, hệ thần kinh giao cảm hoạt động mạnh hơn, dẫn đến tim đập nhanh hơn, mạch co lại và huyết áp tăng cao. Điều này đặc biệt nguy hiểm với những người đã có huyết áp cao, vì mạch máu não vốn đã chịu áp lực lớn có thể dễ bị tổn thương hơn.
Các nghiên cứu cho thấy chỉ vài đêm ngủ 4–5 tiếng cũng đủ làm thay đổi huyết áp tạm thời. Ở người trẻ khỏe mạnh, cơ thể có thể phục hồi nếu sau đó ngủ bù và trở lại nhịp sinh học bình thường. Tuy nhiên, khi tình trạng này lặp đi lặp lại, chẳng hạn mỗi tuần đều có vài đêm thức khuya hay làm việc ca đêm kéo dài, các thay đổi sinh học có thể trở thành mạn tính.
Tác động lên cơ chế đông máu
Đột quỵ thiếu máu cục bộ là dạng đột quỵ phổ biến nhất, xảy ra khi cục máu đông làm tắc mạch máu não. Thiếu ngủ có thể làm cho các tế bào tiểu cầu trong máu dễ kết tụ vào nhau hơn. Khi tiểu cầu dính lại, chúng có thể tạo thành cục máu đông, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối.
Nếu kết hợp với tình trạng xơ vữa động mạch hoặc rung nhĩ, nguy cơ hình thành huyết khối gây đột quỵ sẽ tăng lên đáng kể. Vì vậy, thiếu ngủ liên tục không chỉ làm tăng viêm và huyết áp mà còn thúc đẩy quá trình đông máu bất thường.
Nguy cơ tích lũy dẫn đến đột quỵ
Vấn đề chính nằm ở tính chất lặp lại của thói quen thức khuya và ngủ ít. Khi các thay đổi sinh học như viêm mạn, huyết áp cao và rối loạn đông máu trở thành mạn tính do thiếu ngủ kéo dài, nguy cơ tích lũy dẫn đến đột quỵ mới thực sự đáng lo ngại, theo Medical News Today.
Để bảo vệ sức khỏe, các chuyên gia khuyến cáo nên duy trì thói quen ngủ đủ giấc, tránh thức khuya thường xuyên, và tạo môi trường ngủ thoải mái để giảm thiểu các nguy cơ liên quan đến đột quỵ và các bệnh lý tim mạch khác.
