Thức Khuya, Bỏ Bữa: 'Sát Thủ' Âm Thầm Hủy Hoại Dạ Dày Người Trẻ
Những cơn đau âm ỉ vùng thượng vị, cảm giác ợ chua, đầy bụng sau bữa ăn thường bị người trẻ xem nhẹ, bỏ qua. Tuy nhiên, phía sau những biểu hiện tưởng chừng đơn giản đó có thể là tổn thương đang âm thầm tiến triển từng ngày trong dạ dày, dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như loét, xuất huyết, thậm chí đe dọa tính mạng.
Báo Động Từ Các Bệnh Viện Lớn
Từ phòng cấp cứu đến phòng nội soi tại các bệnh viện lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh, bác sĩ liên tục tiếp nhận bệnh nhân ở độ tuổi 16-30 với cùng một “mẫu số chung” đáng lo ngại: thức khuya, bỏ bữa, ăn uống thất thường và lệ thuộc thiết bị điện tử. Khi nhập viện, nhiều trường hợp đã rơi vào tình trạng xuất huyết tiêu hóa, thậm chí đối mặt nguy cơ thủng dạ dày, cần can thiệp khẩn cấp.
Cuối năm 2025, khoa Nội soi, Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM), ghi nhận 40 ca xuất huyết tiêu hóa do loét dạ dày - tá tràng, trong đó có 7 bệnh nhân dưới 35 tuổi, nhỏ nhất mới 16 tuổi. Tất cả đều nhập viện trong tình trạng nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, phải nội soi cầm máu khẩn cấp để ngăn chặn mất máu nguy hiểm.
Những Ca Bệnh Điển Hình
Một bệnh nhân 20 tuổi có thói quen bỏ bữa, thức khuya chơi game nhiều tháng liền, khi vào viện đã loét hành tá tràng kèm xuất huyết nặng, đòi hỏi điều trị tích cực. Ở nhóm tuổi 30, có trường hợp nhập viện sau thời gian dài căng thẳng công việc, ăn uống thất thường, đến khi chóng mặt vì mất máu mới phát hiện bệnh, cho thấy sự chủ quan đáng báo động.
Tại Bệnh viện Thống Nhất, P.A. (19 tuổi) được chẩn đoán loét dạ dày - tá tràng biến chứng hẹp môn vị sau nhiều năm sống đảo lộn ngày đêm vì game. Bệnh nhân sụt 12 kg, chỉ còn 46 kg khi nhập viện và phải phẫu thuật nối vị tràng để tái lập đường tiêu hóa, một can thiệp phức tạp và tốn kém.
Phân Tích Chuyên Sâu Từ Bác Sĩ
Bác sĩ chuyên khoa II Hồ Hữu Đức, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Thống Nhất, cho biết nhiều người trẻ chưa ý thức được tác động của việc thức khuya và bỏ bữa đối với hệ tiêu hóa. Ông phân tích: “Dạ dày không có ‘giờ nghỉ’. Khi không có thức ăn nhưng cơ thể vẫn thức, acid vẫn tiết ra. Nếu tình trạng này lặp đi lặp lại, axit sẽ bào mòn niêm mạc, gây viêm và loét.”
Theo bác sĩ Đức, khi người trẻ bỏ bữa sáng, ăn trễ vào buổi chiều hoặc tối muộn, lượng axit tiết ra không được trung hòa đúng thời điểm. Niêm mạc dạ dày vốn có cơ chế bảo vệ tự nhiên nhưng nếu bị tấn công liên tục sẽ suy yếu dần, dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng hơn.
ThS.BS Nguyễn Thiện Nhân, khoa Nội soi, Bệnh viện Nhân dân 115, nhấn mạnh một vấn đề đáng lo là tâm lý chủ quan ở người trẻ: “Nhiều bệnh nhân nghĩ đau dạ dày là chuyện nhỏ, tự mua thuốc uống. Khi có biểu hiện đi ngoài phân đen, chóng mặt do thiếu máu mới đi khám thì đã là xuất huyết tiêu hóa.”
Nguy Cơ Từ Lối Sống Hiện Đại
Theo bác sĩ Đức, ngoài các nguyên nhân quen thuộc như nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori hoặc lạm dụng thuốc giảm đau, một yếu tố đang nổi lên rõ rệt là lối sống “lệch chuẩn” của người trẻ trong thời đại số. Thức khuya kéo dài làm rối loạn đồng hồ sinh học và cơ chế tiết axit của dạ dày, trong khi áp lực học tập và công việc khiến cơ thể tăng tiết hormone stress như cortisol, gián tiếp kích thích dạ dày tăng co bóp và tăng tiết acid.
Bác sĩ Đức cho biết: “Chúng tôi ghi nhận số ca thủng dạ dày ở nhóm 18-25 tuổi có xu hướng tăng trong những năm gần đây. Phần lớn bệnh nhân đều có tiền sử sinh hoạt đảo lộn, thức khuya nhiều giờ để học tập, làm việc hoặc chơi game, sử dụng thiết bị điện tử liên tục.”
Khuyến Cáo Phòng Ngừa Và Điều Trị
Bác sĩ Nhân khuyến cáo người trẻ cần duy trì bữa ăn đúng giờ, tuyệt đối không bỏ bữa sáng, hạn chế đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều dầu mỡ và nước ngọt có gas; đồng thời ngủ đủ 7-8 giờ mỗi đêm để hệ tiêu hóa có thời gian hồi phục. Khi có các dấu hiệu như đau vùng thượng vị kéo dài, ợ chua liên tục, buồn nôn, sụt cân bất thường hoặc thiếu máu không rõ nguyên nhân, người trẻ cần đi khám sớm thay vì tự ý dùng thuốc.
Ông nhấn mạnh: “Đừng đợi đến khi xuất huyết mới vào viện. Khi dạ dày đã ‘kêu cứu’, chi phí điều trị và nguy cơ biến chứng sẽ tăng lên gấp nhiều lần so với việc phát hiện sớm.” Nội soi tiêu hóa hiện nay không chỉ dừng lại ở việc quan sát tổn thương mà còn có thể can thiệp cầm máu ngay trong lúc thực hiện thủ thuật, giúp hạn chế nguy cơ phải phẫu thuật, nhưng phát hiện sớm vẫn là chìa khóa then chốt.
