Thanh niên nhiễm cùng lúc 3 loại ký sinh trùng do thói quen ăn uống thiếu vệ sinh
Thời gian gần đây, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Hải Dương tiếp nhận nhiều trường hợp bệnh nhân trẻ tuổi với các triệu chứng mệt mỏi kéo dài, ngứa da lan rộng và rối loạn tiêu hóa. Điều đáng báo động là qua xét nghiệm chuyên sâu, không ít người được phát hiện nhiễm đồng thời từ 3 đến 4 loại ký sinh trùng khác nhau, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nếu không được điều trị kịp thời.
Những ca bệnh điển hình tại Hải Phòng
Bệnh nhân N.H.T (22 tuổi, phường Ái Quốc, TP Hải Phòng) đã tìm đến bệnh viện sau nhiều ngày cảm thấy cơ thể uể oải, ăn uống kém và bụng thường xuyên đầy tức. Đáng chú ý, trên da bệnh nhân xuất hiện những nốt sẩn ngứa rải rác khắp người, gây khó chịu kéo dài. Điều khiến các bác sĩ ngạc nhiên là chỉ một tháng trước, T. từng điều trị ký sinh trùng và nghĩ rằng tình trạng đã ổn định.
Tuy nhiên, các xét nghiệm lần này lại cho kết quả bất ngờ: bệnh nhân nhiễm cùng lúc 3 loại ký sinh trùng nguy hiểm gồm sán lá gan lớn, giun lươn và giun đũa chó mèo. Đây không phải là trường hợp cá biệt khi bệnh viện ghi nhận xu hướng gia tăng số ca nhiễm ký sinh trùng phức tạp trong thời gian gần đây.
Một bệnh nhân khác là N.Q.Đ. (53 tuổi, xã Hà Tây, TP Hải Phòng) nhập viện trong tình trạng mệt mỏi kéo dài, ăn kém và khó tiêu. Dù không sốt, người bệnh xuất hiện ngứa nhiều và ban sẩn rải rác toàn thân. Kết quả kiểm tra cho thấy bệnh nhân này nhiễm cùng lúc 4 loại ký sinh trùng gồm sán lá gan lớn, giun lươn, giun đũa chó mèo và sán dây chó.
Trường hợp thứ ba là bệnh nhân B.X.T. (78 tuổi, phường Yếu Kiểu, TP Hải Phòng) được xác định nhiễm đồng thời 4 loại ký sinh trùng gồm sán lá gan lớn, sán dây lợn, giun lươn và giun đũa chó mèo. Trước đó, vào cuối tháng 2, bệnh nhân P.B.T. (66 tuổi, xã Lạc Phượng, TP Hải Phòng) cũng nhập viện và được xác định dương tính với 3 loại ký sinh trùng là giun đũa chó mèo, giun lươn và sán dây chó.
Nguyên nhân và triệu chứng không đặc hiệu
Việt Nam là quốc gia có khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại ký sinh trùng phát triển và tồn tại trong môi trường. Theo ThS.BS Phạm Thị Thảo Hương, khoa Vi sinh, Viện Xét nghiệm Y học, Bệnh viện Bạch Mai, các thói quen ăn uống phổ biến chính là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nhiễm ký sinh trùng phức tạp:
- Ăn rau sống không được rửa kỹ
- Tiêu thụ thực phẩm chưa nấu chín kỹ như gỏi, tiết canh
- Sử dụng nguồn nước và thực phẩm không đảm bảo vệ sinh
- Thói quen chỉ ngâm rau qua loa trong nước muối thay vì rửa dưới vòi nước chảy
Bác sĩ Thảo Hương nhấn mạnh: "Triệu chứng nhiễm ký sinh trùng thường không đặc hiệu, dễ bị bỏ qua. Người bệnh có thể đau bụng âm ỉ, đầy hơi, khó tiêu, buồn nôn hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài. Một số trường hợp sụt cân, chán ăn, cơ thể mệt mỏi mà không rõ nguyên nhân."
Khi bệnh tiến triển, các biểu hiện trở nên rõ ràng hơn như ngứa hậu môn dữ dội về đêm (thường gặp ở trẻ nhiễm giun kim), da xanh xao, thiếu máu do giun móc hút máu hoặc nổi mẩn ngứa, dị ứng tái phát không rõ nguyên nhân.
Biến chứng nguy hiểm và biện pháp phòng ngừa
Nếu không được điều trị kịp thời, ký sinh trùng có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng. Với trẻ em là tình trạng suy dinh dưỡng, còi cọc, chậm phát triển thể chất và trí tuệ. Người lớn có nguy cơ bị thiếu máu nặng, tắc ruột do búi giun, viêm đường mật hoặc áp xe gan khi giun chui vào ống mật.
Theo bác sĩ Thảo Hương, cách phòng ngừa hiệu quả nhất vẫn là tuân thủ nguyên tắc "ăn chín, uống sôi" và duy trì thói quen vệ sinh cá nhân tốt. Cụ thể:
- Rau sống cần được rửa kỹ dưới vòi nước chảy, không nên chỉ ngâm qua loa trong nước muối
- Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh
- Cắt móng tay thường xuyên, đeo găng tay và đi ủng khi làm vườn hoặc tiếp xúc với đất ẩm
- Không sử dụng phân tươi để bón rau, xử lý rác và chất thải hợp vệ sinh
- Định kỳ tẩy giun 6 tháng/lần cho cả người và vật nuôi trong gia đình
Việc nâng cao nhận thức về vệ sinh ăn uống và thực hiện các biện pháp phòng ngừa đơn giản có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm ký sinh trùng, đặc biệt trong bối cảnh khí hậu nhiệt đới thuận lợi cho sự phát triển của các loại giun sán nguy hiểm.
