Sốt là phản ứng của cơ thể trước nhiều tác nhân như nhiễm virus, vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng, ngộ độc thực phẩm, bỏng nắng, sốc nhiệt, say nắng, các bệnh lý viêm (viêm họng, viêm khớp dạng thấp…), khối u hoặc huyết khối. Khi thân nhiệt chỉ tăng nhẹ 37,5-38,4°C, nhiều người chưa cần dùng thuốc, đặc biệt người có bệnh gan hoặc cần hạn chế thuốc. Có thể ưu tiên biện pháp tự nhiên hỗ trợ hạ sốt an toàn.
Nguyên nhân gây sốt
Sốt siêu vi do virus gây ra, thường gặp ở người trưởng thành với triệu chứng đau họng, ho, sổ mũi, khàn tiếng, đau nhức cơ thể; một số trường hợp kèm tiêu chảy, nôn hoặc đau bụng. Sốt do vi khuẩn xảy ra khi vi khuẩn tấn công nhiều cơ quan, ngoài sốt còn có thể gây nhiễm trùng thần kinh (đau đầu, lú lẫn, cứng cổ, sợ ánh sáng…), tiêu hóa (buồn nôn, nôn, tiêu chảy), hô hấp (ho, khó thở, tức ngực), da (phát ban, sưng mủ), sinh dục (đau rát khi đi vệ sinh, đau vùng chậu, có thể đi ngoài ra máu) và thường kèm đau đầu dữ dội. Sốt do thuốc: một số thuốc như kháng sinh có thể gây sốt nhẹ do phản ứng cơ thể; khi ngừng thuốc, thân nhiệt thường trở về bình thường.
7 cách hạ sốt tại nhà hiệu quả nhanh
Khi bị sốt, nên mặc quần áo thoáng mát, tránh ủ ấm quá mức; uống đủ nước, có thể bổ sung oresol hoặc nước trái cây để bù nước; lau người hoặc tắm nước ấm để hỗ trợ hạ nhiệt và dùng thuốc theo đúng hướng dẫn nếu cần. Một số biện pháp dân gian có thể hỗ trợ:
- Uống nước rau diếp cá giúp làm mát cơ thể.
- Dùng gừng (tắm hoặc uống) để hỗ trợ kháng khuẩn và tăng tiết mồ hôi.
- Uống nước tỏi pha loãng hoặc xoa lòng bàn chân giúp cơ thể dễ chịu hơn.
- Dùng khăn nước ấm lau người, tắm nước ấm thấp hơn thân nhiệt khoảng 2 độ C.
- Ăn dứa tươi giúp bổ sung nước và chất chống viêm.
- Lau cơ thể bằng giấm táo pha loãng; mang tất ướt thay định kỳ 15-20 phút để giảm nhiệt.
- Xông hơi bằng sả, chanh, bưởi giúp ra mồ hôi; uống trà thảo mộc như cúc vạn diệp hoặc hoa nhài hỗ trợ hạ sốt; dùng lượng nhỏ ớt cayenne có thể giúp tăng tiết mồ hôi nhưng cần thận trọng.
Đồng thời bổ sung đủ nước (8-12 cốc/ngày), vitamin C từ trái cây, thực phẩm giàu canxi, chườm khăn mát lên trán để hạ nhiệt tạm thời và massage nhẹ nhàng bằng tinh dầu bạc hà hoặc bạch đàn để thư giãn.
Những sai lầm thường gặp khi hạ sốt tại nhà
Không nên tự ý dùng nhiều loại thuốc cùng lúc khi chưa xác định rõ nguyên nhân sốt, vì có thể gây quá liều, tăng nguy cơ tác dụng phụ nghiêm trọng như tổn thương dạ dày; trẻ em tuyệt đối không tự phối hợp thuốc hạ sốt, đặc biệt với paracetamol cần dùng đúng liều để tránh nguy hiểm. Lưu ý một số trường hợp như sốt xuất huyết không đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường.
Việc chườm khăn ấm hoặc lạnh cho trẻ thường không mang lại hiệu quả rõ rệt, không nên dùng cồn y tế hay chườm lạnh vì có thể gây phản tác dụng. Nếu trẻ sốt kéo dài trên 3 ngày, không đáp ứng thuốc hoặc sốt trên 39 độ C cần đưa đi khám ngay. Người có bệnh gan, vàng da hoặc tắc mật không nên tự điều trị tại nhà khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
