Cảnh báo từ chuyên gia: Những sai lầm ăn uống ngày Tết gây hại dạ dày
Hệ tiêu hóa của con người chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chế độ ăn uống hàng ngày. Trong dịp Tết Nguyên đán, thói quen sinh hoạt và ăn uống thường xuyên bị xáo trộn, làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề như đầy bụng, khó tiêu, ợ nóng và trào ngược dạ dày thực quản. Thạc sĩ, bác sĩ Võ Ngọc Diễm, thuộc khoa Nội Tiêu hóa tại Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, đã chỉ ra một số sai lầm phổ biến khi ăn uống trong ngày Tết có thể gây hại cho dạ dày.
Ăn nhiều tinh bột và chất béo
Bánh chưng, bánh tét, giò chả, thịt nguội và xúc xích là những món ăn truyền thống không thể thiếu trong mâm cỗ ngày Tết. Tuy nhiên, các món này đều chứa hàm lượng cao tinh bột và chất béo bão hòa. Khi tiêu thụ quá nhiều, dạ dày buộc phải làm việc liên tục để co bóp và tiết dịch tiêu hóa, khiến thức ăn lưu lại lâu hơn trong hệ tiêu hóa, dẫn đến tình trạng đầy bụng, chướng hơi và khó tiêu.
Việc ăn nhiều các món này còn có thể làm giãn cơ thắt thực quản dưới, tạo điều kiện thuận lợi cho dịch vị và thức ăn trào ngược lên thực quản. Đồng thời, quá trình tiêu hóa chất béo đòi hỏi tuyến tụy và túi mật phải hoạt động mạnh mẽ, gây áp lực đáng kể lên toàn bộ hệ tiêu hóa. Trung bình, dạ dày cần khoảng 4 đến 5 giờ để tiêu hóa hoàn toàn một bữa ăn giàu chất béo. Nếu các bữa ăn diễn ra quá sát nhau, thức ăn cũ chưa kịp tiêu hóa hết đã phải tiếp nhận thêm thức ăn mới, hệ tiêu hóa sẽ rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng.
Ăn uống thất thường và bỏ bữa
Thói quen thức khuya và dậy muộn trong những ngày Tết thường dẫn đến việc ăn uống không đúng giờ giấc, bỏ qua các bữa chính và chỉ ăn vặt rải rác suốt ngày. Nếu để dạ dày trống rỗng trong thời gian dài rồi đột ngột ăn một lượng lớn thức ăn, điều này có thể kích thích tăng tiết axit dạ dày, gây tổn thương niêm mạc. Về lâu dài, tình trạng này có thể dẫn đến đau thượng vị (vùng trên rốn), viêm dạ dày và làm trầm trọng thêm các triệu chứng khó chịu.
Ăn tối muộn và nằm ngay sau khi ăn
Việc ăn uống muộn vào buổi tối khiến dạ dày không kịp tiêu hóa hết thức ăn trước khi đi ngủ. Khi nằm xuống ngay sau bữa ăn, tác dụng của trọng lực bị giảm đi, tạo điều kiện cho dịch vị dạ dày dễ dàng trào ngược lên thực quản, gây ra cảm giác ợ nóng và khó chịu.
Uống nhiều rượu bia và đồ uống có gas
Chất cồn trong bia và rượu có khả năng làm tăng tiết axit dạ dày, phá vỡ hàng rào bảo vệ niêm mạc và giảm nhu động của dạ dày. Điều này khiến thức ăn bị giữ lại lâu hơn trong hệ tiêu hóa, dễ dẫn đến đầy bụng, buồn nôn và khó tiêu. Theo bác sĩ Diễm, một biến chứng nguy hiểm của việc uống nhiều rượu bia là xuất huyết dạ dày, thường xảy ra khi uống quá nhiều rượu hoặc uống trong lúc bụng đói. Cồn có thể làm giãn các mạch máu dưới niêm mạc dạ dày, dẫn đến vỡ mạch và gây nôn ra máu hoặc đi ngoài ra máu.
Thiếu rau xanh và chất xơ trong chế độ ăn
Chế độ ăn uống trong ngày Tết thường tập trung vào các thực phẩm tinh chế nhưng lại thiếu hụt rau xanh và chất xơ cần thiết. Điều này làm giảm nhu động ruột, gây ra táo bón, đầy hơi và chướng bụng. Việc thiếu chất xơ còn là một trong những yếu tố chính dẫn đến mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, giảm hiệu quả tiêu hóa và buộc dạ dày phải hoạt động nhiều hơn để bù đắp. Tình trạng này làm tăng áp lực trong ổ bụng, làm trầm trọng thêm các triệu chứng trào ngược và khó tiêu.
Lời khuyên từ chuyên gia để bảo vệ hệ tiêu hóa
Để bảo vệ hệ tiêu hóa trong dịp Tết, bác sĩ Diễm khuyến cáo mỗi người nên duy trì chế độ ăn uống điều độ, ăn đúng bữa và tránh ăn quá no. Cần tăng cường bổ sung rau xanh và trái cây vào bữa ăn, đồng thời hạn chế tiêu thụ rượu bia. Nên ăn chậm, nhai kỹ, tránh ăn tối muộn và không nằm ngay sau khi ăn. Khi xuất hiện các triệu chứng rối loạn tiêu hóa kéo dài, người bệnh nên đến khám tại các chuyên khoa Tiêu hóa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
