Phẫu thuật robot tại Việt Nam: Vì sao bệnh nhân vẫn phải chờ đợi?
Phẫu thuật robot được xem là một trong những bước tiến vượt bậc của y học hiện đại, mang lại độ chính xác cao và thời gian hồi phục nhanh cho bệnh nhân. Tuy nhiên, tại Việt Nam, công nghệ tiên tiến này vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản lớn, từ chi phí đầu tư khổng lồ, số lượng cơ sở triển khai ít ỏi cho đến chính sách bảo hiểm y tế chưa bắt kịp xu hướng.
Thực trạng hạn chế về cơ sở vật chất
Theo bác sĩ Jean-Marcel Guillon, Tổng giám đốc Bệnh viện FV, số lượng cơ sở y tế tại Việt Nam được trang bị hệ thống phẫu thuật robot hiện nay vẫn còn rất khiêm tốn so với nhu cầu thực tế của người dân. Đây chính là lý do chính khiến bệnh viện này quyết định thành lập Trung tâm Phẫu thuật Robot Da Vinci vào ngày 12/3, nhằm tạo ra một môi trường chuyên môn tập trung, nơi các bác sĩ giàu kinh nghiệm có thể hợp tác điều trị và đào tạo nhân lực.
Bác sĩ Jean-Marcel nhấn mạnh rằng việc đầu tư vào hệ thống robot phẫu thuật không hề đơn giản. Chi phí cho thiết bị có thể lên tới hàng triệu đô la Mỹ, chưa kể đến các khoản phí đào tạo nhân viên, bảo trì định kỳ và vật tư tiêu hao cho mỗi ca mổ. Đối với các bệnh viện công lập, quá trình này còn phức tạp hơn nhiều do phải trải qua các thủ tục đấu thầu rườm rà và quy trình phê duyệt kéo dài.
Rào cản chi phí và bài toán bảo hiểm y tế
Một trong những trở ngại lớn nhất đối với phẫu thuật robot chính là chi phí cao ngất ngưởng. Bác sĩ Jean-Marcel cho biết, chi phí cho một ca mổ bằng robot thường cao hơn đáng kể so với phẫu thuật nội soi hoặc mổ hở truyền thống. Nguyên nhân chủ yếu đến từ khoản đầu tư ban đầu quá lớn vào thiết bị, cùng với các dụng cụ và vật tư chuyên biệt chỉ sử dụng một lần trong mỗi ca phẫu thuật.
Vấn đề bảo hiểm y tế cũng là một điểm nóng được nhiều người quan tâm. TS.BS Bùi Chí Thương, Trưởng khối Sản tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM), nhận định rằng việc bảo hiểm chi trả toàn bộ chi phí cho phẫu thuật robot là điều khó có thể xảy ra trong giai đoạn hiện nay. Ông giải thích rằng ngay cả nhiều kỹ thuật phẫu thuật nội soi thông thường tại các bệnh viện công cũng chỉ được hỗ trợ một phần, do các cơ quan quản lý cần thời gian để đánh giá hiệu quả lâm sàng và xây dựng chính sách phù hợp.
Nhu cầu thực tế và triển vọng tương lai
TS Bùi Chí Thương cũng chia sẻ rằng tại nhiều bệnh viện công đã có robot phẫu thuật, số lượng bệnh nhân đăng ký thường rất đông, dẫn đến tình trạng nhiều trường hợp phải chờ đợi lâu do thiếu thiết bị. Điều này cho thấy nhu cầu của người bệnh là hoàn toàn có thật và nếu được đầu tư thêm trang thiết bị, số ca phẫu thuật robot có thể tăng mạnh trong những năm tới.
Ở góc độ quốc tế, PGS.TS Nguyễn Quốc Trường Chinh, Giám đốc Đơn vị Phẫu thuật Xâm lấn Tối thiểu Phụ khoa tại Trung tâm Sản Phụ khoa, Đại học Texas (Mỹ), cho rằng khi đánh giá chi phí phẫu thuật robot, cần xem xét tổng chi phí xã hội chứ không chỉ riêng chi phí của ca mổ. Ông chỉ ra rằng tại Mỹ, nhiều ca phẫu thuật robot cho phép bệnh nhân xuất viện trong ngày, trong khi phẫu thuật mổ hở có thể khiến bệnh nhân phải nằm viện từ hai đến ba ngày, làm tăng chi phí chăm sóc và nguy cơ nhiễm trùng.
Cùng quan điểm, bác sĩ Jean-Marcel nhấn mạnh rằng công nghệ này cho phép bác sĩ thao tác chính xác hơn nhờ hệ thống camera phóng đại và cánh tay robot linh hoạt. Nhờ đó, tổn thương mô lành được giảm thiểu, nguy cơ biến chứng thấp hơn và thời gian hồi phục của bệnh nhân cũng nhanh hơn đáng kể.
Xu hướng phát triển trên thế giới và khu vực
Theo dữ liệu cập nhật về hệ thống phẫu thuật robot Da Vinci trên toàn cầu, công nghệ này đang ngày càng được triển khai rộng rãi và cho thấy xu hướng tăng trưởng mạnh mẽ tại nhiều khu vực. Tại Đông Nam Á, số ca phẫu thuật robot đã tăng trưởng khoảng 32%, với chuyên ngành tiết niệu vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Tuy nhiên, nhờ sự xuất hiện của công nghệ da Vinci Xi, các lĩnh vực khác như ngoại tổng quát, phụ khoa và phẫu thuật lồng ngực cũng bắt đầu ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể.
Nhìn chung, phẫu thuật robot tại Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức phải vượt qua, nhưng với nhu cầu ngày càng tăng và sự phát triển không ngừng của công nghệ, triển vọng trong tương lai vẫn rất sáng sủa nếu có sự đầu tư đúng mức và chính sách hỗ trợ kịp thời.
