Tại Hội nghị sơ kết thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp năm 2026 diễn ra cuối tháng 5 vừa qua, ngành y tế tỉnh Cà Mau đã công bố nhiều số liệu cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với công tác quản lý quỹ BHYT trên địa bàn.
Mạng lưới khám chữa bệnh mở rộng nhưng quỹ BHYT giảm
Toàn tỉnh hiện có 129 cơ sở khám chữa bệnh BHYT, bao gồm 92 cơ sở công lập và 37 cơ sở ngoài công lập, với 65 đầu mối ký hợp đồng khám chữa bệnh. Riêng trong năm 2026, Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh đã ký thêm hợp đồng với 7 cơ sở mới, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân. Tuy nhiên, việc mở rộng mạng lưới cũng đồng nghĩa với việc gia tăng áp lực lên quỹ BHYT.
Hiện có 63 trên tổng số 64 xã, phường được công nhận là an toàn khu, nhờ đó người dân được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh BHYT. Trong khi đó, nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng cao, mô hình bệnh tật chuyển dần sang các bệnh không lây nhiễm và bệnh mãn tính cần điều trị dài ngày, kéo theo nhu cầu sử dụng kỹ thuật cao và thuốc mới ngày càng lớn.
Đáng chú ý, theo báo cáo của BHXH tỉnh, dự kiến chi quỹ khám chữa bệnh BHYT năm 2026 phân bổ cho Cà Mau lại giảm khoảng 5% so với năm 2025. Đây được ngành y tế đánh giá là một trong những áp lực lớn nhất đối với công tác quản lý và sử dụng quỹ BHYT hiện nay.
Chi phí vượt dự toán liên tiếp
Những con số thống kê về chi phí khám chữa bệnh BHYT trong hai năm gần đây cho thấy áp lực lên quỹ BHYT không còn là dự báo mà đã trở thành hiện thực. Tổng chi phí khám chữa bệnh BHYT vượt dự kiến chi trong hai năm liên tiếp đều ở mức cao. Cụ thể, năm 2024 vượt khoảng 163 tỉ đồng, và năm 2025 dự kiến vượt khoảng 80 tỉ đồng.
Đặc biệt, trong quý 1 năm 2026, Cà Mau là địa phương có tỷ lệ sử dụng dự toán chi BHYT cao nhất cả nước, đạt 26,9%. Dù số lượt khám chữa bệnh giảm 3,2%, tổng chi BHYT vẫn tăng 10,8%, lên tới 729,5 tỉ đồng.
Giải pháp siết quản lý, chống lạm dụng quỹ BHYT
Trước tình hình trên, ngành y tế Cà Mau cho biết sẽ tập trung siết chặt quản lý quỹ BHYT trong những tháng cuối năm 2026. Các biện pháp bao gồm tăng cường quản lý chuyên môn, kiểm soát chặt chẽ chỉ định thuốc, xét nghiệm và dịch vụ kỹ thuật nhằm hạn chế lạm dụng, kéo dài điều trị không cần thiết.
Đồng thời, Sở Y tế tiếp tục phối hợp với BHXH tỉnh phân tích dữ liệu chi phí, cảnh báo sớm các chỉ số bất thường, và tăng cường kiểm tra các đơn vị có nguy cơ vượt dự toán. Ngành cũng đẩy mạnh chuyển đổi số, chuẩn hóa dữ liệu thanh toán BHYT và nâng cao hiệu quả hệ thống giám định điện tử.
Theo ngành y tế, trách nhiệm quản lý và sử dụng hiệu quả quỹ BHYT sẽ là một trong những tiêu chí đánh giá người đứng đầu các cơ sở khám chữa bệnh trong thời gian tới.
