Nắng nóng gay gắt kéo dài đang khiến nhiều bệnh nhân tâm thần rơi vào tình trạng kiệt sức, dẫn đến tái phát và bùng phát các triệu chứng loạn thần, buộc phải nhập viện cấp cứu. Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai vừa tiếp nhận một nam thanh niên được gia đình đưa vào trong tình trạng la hét liên tục, không kiểm soát được hành vi. Khi nhập viện, nhân viên y tế buộc phải dùng vải cố định tay chân để tránh bệnh nhân tự gây nguy hiểm cho bản thân và những người xung quanh.
Nguy cơ từ thời tiết cực đoan
PGS.TS Dương Minh Tâm cho biết người bệnh có tiền sử rối loạn loạn thần và đang điều trị tại nhà. Tuy nhiên, đợt nắng nóng kéo dài đã khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Theo bác sĩ Tâm, thời tiết oi bức tác động đến mỗi người theo những cách khác nhau. Những người có khả năng thích nghi và điều hòa thân nhiệt tốt thường ít bị ảnh hưởng. Ngược lại, những người có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường hoặc bệnh lý tâm thần dễ gặp biến chứng khi nhiệt độ môi trường tăng cao.
Tại Viện Sức khỏe Tâm thần, số ca nhập viện trong các đợt nắng nóng thường tăng rõ rệt. Trong đó, nhóm bệnh nhân loạn thần là đối tượng dễ bùng phát triệu chứng nhất. Những người có biểu hiện hoang tưởng, ảo giác hoặc tâm thần phân liệt thường khó kiểm soát hành vi khi cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng vì nhiệt độ cao. “Nhiều bệnh nhân đang điều trị ổn định tại nhà, uống thuốc đều đặn nhưng khi gặp thời tiết bất lợi lại tái phát, phải nhập viện cấp cứu”, bác sĩ Tâm nói.
Cơ chế tác động của nắng nóng
Nắng nóng không chỉ gây tác động trực tiếp bởi nhiệt độ mà còn liên quan đến tình trạng mất nước, rối loạn điện giải và khả năng thải nhiệt của cơ thể. Đây là yếu tố đặc biệt nguy hiểm với người mắc bệnh tâm thần, bởi nhiều bệnh nhân không có khả năng tự chăm sóc bản thân, không chủ động uống nước hoặc không nhận biết được cơ thể đang quá tải vì nóng. Ngoài ra, môi trường sống bí bách, độ ẩm cao, thiếu thông thoáng cũng khiến cơ thể khó giải nhiệt hơn, làm tăng nguy cơ kích động tâm thần.
Theo kinh nghiệm điều trị, bác sĩ Tâm cho biết có hai thời điểm trong năm số bệnh nhân tâm thần nhập viện thường gia tăng mạnh. Một là mùa nồm ẩm, khi độ ẩm cao khiến cơ thể luôn trong trạng thái bức bối dù nhiệt độ không quá cao. Hai là các đợt nắng nóng gay gắt kéo dài như hiện nay. Trong dân gian, hiện tượng này thường được gọi là “rồ hoa mướp”, phản ánh thực tế thời tiết oi bức có thể khiến nhiều bệnh nhân tâm thần bùng phát triệu chứng mạnh hơn bình thường.
Khuyến cáo phòng tránh
Để hạn chế nguy cơ bệnh tái phát hoặc trở nặng trong mùa nóng, bác sĩ khuyến cáo người dân cần chủ động bù nước và điện giải đầy đủ, có thể sử dụng Oresol theo đúng hướng dẫn. Đồng thời hạn chế ra ngoài trời nắng gắt, giữ không gian sống thông thoáng, sử dụng quạt hoặc điều hòa để hỗ trợ làm mát. Gia đình cũng cần theo dõi sát những người có tiền sử bệnh tâm thần, đặc biệt là bệnh nhân từng xuất hiện các biểu hiện kích động, hoang tưởng hoặc mất kiểm soát hành vi. “Quan trọng nhất vẫn là chủ động phòng tránh, giúp cơ thể thải nhiệt và bù nước đầy đủ để giảm nguy cơ bệnh bùng phát trong thời tiết cực đoan”, bác sĩ Tâm nhấn mạnh.
Gần một tuần qua, đợt nắng nóng diện rộng bao phủ khắp các tỉnh thành trên cả nước với nền nhiệt cao nhất phổ biến 38-40 độ C. Nhiều trạm khí tượng ở Bắc Bộ và Trung Bộ liên tục ghi nhận mức nhiệt ngoài trời vượt ngưỡng 40 độ C, đi kèm chỉ số tia cực tím đạt mức gây hại rất cao. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cảnh báo tình trạng thời tiết cực đoan này chưa có dấu hiệu suy giảm và tiếp tục kéo dài trong thời gian tới.
