Nguy cơ bệnh hô hấp tái phát trong dịp Tết và lời khuyên từ chuyên gia
Dịp Tết Nguyên đán với thời tiết thường nóng ẩm, cùng những thay đổi trong sinh hoạt và chế độ ăn uống đa dạng, có thể trở thành tác nhân kích hoạt đợt cấp của các bệnh hô hấp mạn tính. Theo BS.CKII Mã Thanh Phong từ khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, mục tiêu quan trọng nhất đối với người bệnh là duy trì những thói quen sinh hoạt hợp lý để phổi ít bị tác động tiêu cực trong những ngày lễ hội này.
Chế độ ăn uống: Yếu tố then chốt ảnh hưởng đến sức khỏe hô hấp
Chế độ ăn nhiều chất béo, đồ chiên rán và gia vị cay nồng có thể làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày thực quản. Tình trạng này từ đó kích thích các triệu chứng như ho, khò khè và khó thở ở những người mắc bệnh hen suyễn hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Đồng thời, việc ăn quá nhiều bánh mứt, đồ ngọt trong thời gian ngắn dễ dẫn đến rối loạn chuyển hóa, khó kiểm soát đường huyết, ảnh hưởng gián tiếp đến hệ miễn dịch và khiến các triệu chứng hô hấp trở nên khó kiểm soát hơn.
Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) khuyến cáo người mắc bệnh hô hấp mạn tính nên ưu tiên sử dụng thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như rau xanh và trái cây tươi. Đồng thời, cần hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ để giảm phản ứng viêm và kích ứng đường thở. Trong những ngày Tết, việc ăn uống điều độ, chia nhỏ bữa, uống đủ nước ấm và hạn chế rượu bia không chỉ tốt cho hệ tiêu hóa mà còn giúp niêm mạc hô hấp được giữ ẩm, từ đó giảm thiểu nguy cơ ho và khó thở.
Môi trường và sinh hoạt: Những yếu tố cần lưu ý để bảo vệ đường thở
Dịp Tết thường diễn ra nhiều hoạt động ngoài trời, lễ hội, đốt pháo hoa và thắp hương – những nguồn phát sinh khói và bụi mịn có thể gây kích ứng mạnh với đường thở nhạy cảm. Bác sĩ Phong khuyên người bệnh nên hạn chế tiếp xúc với môi trường nhiều khói bụi, đeo khẩu trang phù hợp khi ra ngoài và chọn thời điểm ít đông người để đi chúc Tết. Ưu tiên không gian thông thoáng, sạch sẽ trong sinh hoạt gia đình cũng là biện pháp hiệu quả để bảo vệ sức khỏe hô hấp.
Rối loạn giấc ngủ có thể làm suy giảm hệ miễn dịch và khiến các triệu chứng hô hấp trở nên khó kiểm soát hơn, đặc biệt ở những người mắc bệnh mạn tính. Do đó, người bệnh cần duy trì giấc ngủ đủ và đều đặn, tránh sử dụng rượu bia hoặc chất kích thích trước khi ngủ, đồng thời giữ phòng ngủ thoáng mát để đảm bảo chất lượng giấc ngủ.
Tuân thủ điều trị và theo dõi sức khỏe: Chìa khóa để phòng ngừa đợt cấp
Bác sĩ lưu ý người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị duy trì theo đơn, không tự ý ngưng thuốc ngay cả khi các triệu chứng đã cải thiện. Chuẩn bị sẵn thuốc mang theo khi đi xa và theo dõi sát các dấu hiệu như ho tăng, khó thở, thở khò khè hay mệt mỏi bất thường sẽ giúp phát hiện sớm đợt cấp của bệnh phổi mạn tính và xử trí kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm.
Những biện pháp này không chỉ giúp người bệnh hô hấp mạn tính vượt qua dịp Tết an toàn mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống trong suốt mùa lễ hội.
