Người phụ nữ 63 tuổi có 4 quả thận, bác sĩ phẫu thuật đầy thách thức
Một nữ bệnh nhân 63 tuổi được phát hiện có 4 quả thận từ năm 2025. Trong lần mổ sỏi thận mới đây tại Bệnh viện E, ê-kíp phẫu thuật đối mặt với nhiều thách thức vì cấu trúc thận bất thường của người bệnh.
Bệnh nhân T.T.S. (63 tuổi, Thanh Hóa) cho biết, từ năm 2025, bà được phát hiện mang 4 quả thận trong lần khám, chụp CT tại Bệnh viện Xanh Pôn (Hà Nội). Khi nghe bác sĩ thông báo mình có số thận gấp đôi người bình thường, bà có chút bất ngờ và lo lắng. Các bác sĩ giải thích đây là dị tật bẩm sinh, chưa gây ảnh hưởng đến sức khỏe.
Trong suốt mấy chục năm trước đó, bà vẫn sinh hoạt, lao động bình thường, không có bất thường về sức khỏe. Thỉnh thoảng bà thấy đau tức vùng lưng nhưng nhiều lần đi khám, siêu âm đều không phát hiện bất thường.
Lần này, bà S. đến Bệnh viện E khám do tình trạng sỏi thận chưa được xử lý triệt để. TS.BS Nguyễn Đình Liên, Trưởng khoa Phẫu thuật Thận tiết niệu và Nam khoa, Bệnh viện E cho biết, bệnh nhân có tới 4 quả thận tương ứng với 4 niệu quản. Trước đó, bệnh nhân từng được mổ lấy sỏi nhưng một đơn vị thận đã bị tổn thương, mất chức năng.
Quá trình phẫu thuật sỏi thận cho người bệnh gặp nhiều khó khăn do cấu trúc giải phẫu bất thường. Hệ thống mạch máu nuôi thận khác biệt so với bình thường trong khi phần thận tổn thương nằm ở vị trí bất thường, gây xơ dính với các mạch máu xung quanh.
Theo chuyên gia này, ở các trường hợp thận đôi, thông thường phần thận mất chức năng nằm ở cực trên. Tuy nhiên, ở bệnh nhân này, vị trí thận phụ bất thường khiến việc bóc tách rất khó khăn, nguy cơ làm tổn thương phần thận lành còn lại rất cao.
Ê-kíp điều trị phải tính toán rất kỹ phương pháp phẫu thuật. Nếu mổ mở, bệnh nhân phải trải qua đường rạch lớn qua cơ thành bụng, thời gian hồi phục chậm. Bệnh nhân cũng đối mặt với nguy cơ tắc ruột sau mổ hoặc tổn thương ruột, đại tràng. Phẫu thuật nội soi cũng không hề đơn giản với hai hướng tiếp cận: nội soi qua ổ bụng và nội soi sau phúc mạc.
Nội soi qua ổ bụng có ưu điểm là phẫu trường rộng, thao tác thuận lợi nhưng xâm lấn vào khoang phúc mạc. Ngược lại, nội soi sau phúc mạc tránh nguy cơ tổn thương các tạng trong ổ bụng, song gặp nhiều khó khăn do bệnh nhân từng có tiền sử phẫu thuật, làm tăng nguy cơ viêm dính và biến đổi giải phẫu.
Sau hội chẩn cẩn trọng, các bác sĩ quyết định mổ sỏi thận cho bệnh nhân bằng phương pháp nội soi hoàn toàn qua đường sau phúc mạc. Ca mổ kéo dài hơn 3 giờ, các bác sĩ đã bóc tách, giải phóng phần thận phụ mất chức năng cùng hệ thống mạch máu nuôi và bể thận - niệu quản liên quan trong điều kiện cấu trúc giải phẫu bất thường.
TS Liên khuyến cáo, người bệnh sau khi mổ sỏi thận cần thực hiện chế độ ăn dễ tiêu hóa để tránh táo bón, nên ăn nhiều rau củ, trái cây tươi, uống nhiều nước, tuyệt đối không sử dụng rượu bia, đồ uống có cồn.
Phần lớn người mắc thận đôi không có triệu chứng và không cần điều trị nếu không xuất hiện biến chứng. Ở một số người có thể gặp các vấn đề như nhiễm khuẩn đường tiết niệu, tiểu rắt, tiểu khó, trào ngược bàng quang - niệu quản, tắc nghẽn đường tiểu, sỏi tiết niệu hoặc suy giảm chức năng thận.
