Chủ quan với vết thương nhỏ, nam sinh 19 tuổi suýt mất mạng vì uốn ván
Uốn ván không chỉ đến từ những vết thương lớn mà có thể khởi phát từ những vết xước nhỏ, nếu phát hiện muộn sẽ dẫn đến co cứng cơ và suy hô hấp nguy hiểm. Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Thanh Bằng, khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, đã chia sẻ về hai trường hợp điển hình, cảnh báo người dân không nên chủ quan.
Trường hợp nam sinh 19 tuổi: Từ vết xước nhỏ đến nguy kịch
Bệnh nhân L.H.K. (19 tuổi, trú tại Nghệ An) nhập viện trong tình trạng cứng hàm và co cứng cơ toàn thân. Trước đó, anh bị ngã khi đi bộ, chống tay xuống đường khiến lòng bàn tay phải bị xây xát với dị vật đất đá găm vào. Sau tai nạn, bệnh nhân chỉ tự rửa vết thương tại nhà và sinh hoạt bình thường.
Khoảng 5 ngày trước khi nhập viện, người bệnh bắt đầu xuất hiện tình trạng co cứng cơ hàm, há miệng hạn chế. Các cơn co cứng lan dần xuống tay chân và cơ bụng, buộc bệnh nhân phải đến cơ sở y tế địa phương. Tại đây, bác sĩ tiến hành rửa và cắt lọc lại vết thương, tiêm phòng uốn ván và chuyển lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Khi nhập viện, bệnh nhân tỉnh táo nhưng có tăng trương lực cơ rõ ở tứ chi và cơ bụng, miệng chỉ há được khoảng 2-3 cm. Vết thương ở lòng bàn tay phải kích thước khoảng 2 cm, đáy sạch và không còn dị vật.
Điều trị tích cực và phục hồi
Theo bác sĩ Bằng, chẩn đoán uốn ván dựa vào biểu hiện lâm sàng như cứng hàm và co cứng cơ lan tỏa, nguyên nhân do độc tố tetanospasmin từ vi khuẩn Clostridium tetani. Bệnh nhân được điều trị theo phác đồ uốn ván, bao gồm:
- Sử dụng thuốc an thần liều cao để kiểm soát co cứng cơ.
- Kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn và thuốc trung hòa độc tố.
- Đặt catheter tĩnh mạch trung tâm và mở khí quản chủ động để kiểm soát đường thở.
Sau khoảng một tháng, độc tố được đào thải dần, tình trạng co cứng cơ giảm rõ rệt. Bệnh nhân tự thở và ăn uống được, sức khỏe phục hồi tốt.
Trường hợp nữ 76 tuổi: Diễn biến phức tạp hơn
Không lâu sau, khoa Cấp cứu tiếp nhận thêm một bệnh nhân nữ 76 tuổi ở Hải Phòng, nhập viện trong tình trạng co cứng cơ toàn thân nhưng không xác định rõ vết thương ban đầu. Ban đầu, bệnh khởi phát với biểu hiện giống đột quỵ, được điều trị theo hướng bệnh lý thần kinh.
Khi xuất hiện cứng hàm, co cứng lan tỏa và suy hô hấp, bệnh nhân phải mở khí quản cấp cứu trước khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Bác sĩ Bằng cho biết, ở người cao tuổi, đáp ứng với thuốc và đào thải độc tố thường chậm hơn do thay đổi sinh lý và tích lũy thuốc trong mô mỡ.
Sau thời gian điều trị tích cực, bệnh nhân qua giai đoạn nguy hiểm, có thể tự thở nhưng mức độ tỉnh táo và khả năng vận động hồi phục chậm.
Cảnh báo và khuyến cáo từ chuyên gia
Từ hai trường hợp trên, bác sĩ Bằng nhấn mạnh uốn ván là bệnh nhiễm trùng cấp tính do vi khuẩn tồn tại trong đất, bụi bẩn và phân động vật. Vi khuẩn có thể xâm nhập qua vết thương hở, kể cả vết trầy xước nhỏ. Thời gian ủ bệnh kéo dài từ vài ngày đến vài tuần, dễ bị bỏ sót khi vết thương đã khô hoặc lành bên ngoài.
Bác sĩ khuyến cáo:
- Khi xuất hiện dấu hiệu cứng hàm, khó há miệng, co cứng cơ sau chấn thương, cần đến cơ sở y tế ngay.
- Tiêm phòng uốn ván đầy đủ và tiêm nhắc lại định kỳ là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất.
- Những người lao động chân tay, dễ bị xây xát nên chủ động tiêm phòng trước, không chờ đến khi xảy ra tai nạn.
Uốn ván có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử lý kịp thời. Việc nâng cao nhận thức và tuân thủ tiêm phòng là chìa khóa để ngăn ngừa căn bệnh nguy hiểm này.
