ThS.BS Đường Thị Thảo, khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, nhấn mạnh rằng việc ăn uống thiếu kiểm soát trong những ngày Tết có thể dẫn đến tình trạng mỡ máu tăng cao, từ đó làm gia tăng đáng kể nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với người cao tuổi hoặc những người đã có sẵn tình trạng rối loạn mỡ máu, còn gọi là rối loạn lipid máu. Lựa chọn thực phẩm phù hợp và ăn khẩu phần hợp lý không chỉ hỗ trợ ổn định nồng độ lipid trong máu mà còn giúp giảm thiểu nguy cơ xảy ra các biến chứng nghiêm trọng.
Ưu tiên rau xanh và trái cây ít ngọt
Ăn nhiều rau xanh là một trong những biện pháp hiệu quả để cân bằng lại lượng đạm và chất béo, vốn thường tăng cao trong dịp Tết. Chất xơ có trong rau không chỉ góp phần giảm hấp thu cholesterol xấu (LDL) vào máu mà còn hỗ trợ hệ tiêu hóa, tạo cảm giác no lâu và hạn chế tăng cân. Các loại rau như cải xanh, bông cải, rau muống, mồng tơi, cùng với những loại rau lá sẫm màu khác, rất dễ chế biến và mang lại lợi ích lớn cho người bị mỡ máu cao.
Bên cạnh đó, nên ưu tiên lựa chọn các loại trái cây ít ngọt, giàu chất xơ và chất chống oxy hóa, chẳng hạn như bưởi, cam, táo, lê, và thanh long. Cần hạn chế tiêu thụ trái cây sấy khô và các loại mứt Tết, bởi hàm lượng đường cao trong những thực phẩm này có thể làm tăng triglyceride trong máu, gây bất lợi cho sức khỏe.
Lựa chọn chất đạm lành mạnh
Thay vì tiêu thụ nhiều thịt đỏ, giò chả và các món ăn chế biến sẵn, những người có nguy cơ mỡ máu cao nên ưu tiên các nguồn đạm lành mạnh hơn như cá, thịt gia cầm đã bỏ da, đậu phụ và các loại đậu. Đặc biệt, cá hồi, cá thu, và cá trích rất giàu omega-3, có tác dụng giảm triglyceride và hỗ trợ bảo vệ hệ tim mạch. Nên áp dụng các phương pháp chế biến như hấp, luộc, hoặc áp chảo với ít dầu, đồng thời hạn chế chiên rán nhiều mỡ để tránh làm tăng lượng chất béo bão hòa trong khẩu phần ăn hàng ngày.
Sử dụng chất béo có lợi cho cơ thể
Cần hạn chế sử dụng mỡ lợn, bơ động vật, các món chiên rán và bánh kẹo chứa nhiều bơ sữa. Đây là những nguồn giàu chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa (trans fat) – những yếu tố có thể làm tăng cholesterol xấu và gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch nếu tiêu thụ thường xuyên trong dịp Tết. Thay vào đó, các loại chất béo không bão hòa có trong dầu ô liu, dầu đậu nành, dầu hạt cải, cùng với các loại hạt như óc chó và hạnh nhân, là lựa chọn tốt hơn cho những người cần kiểm soát mỡ máu.
Ăn vừa phải các món truyền thống ngày Tết
Những món ăn quen thuộc trong ngày Tết như bánh chưng, giò chả, thịt kho, và nem rán thường chứa nhiều tinh bột và chất béo. Người có lượng mỡ máu cao không cần phải kiêng tuyệt đối những món này, nhưng nên ăn với lượng vừa phải, chia nhỏ khẩu phần, tăng cường ăn kèm với rau xanh và hạn chế sử dụng vào buổi tối để đảm bảo sức khỏe.
Hạn chế rượu bia và đồ uống ngọt
Rượu bia không chỉ gây hại cho gan mà còn làm triglyceride trong máu tăng nhanh, dẫn đến rối loạn mỡ máu và tăng nguy cơ tim mạch. Việc uống rượu bia kèm theo các món ăn nhiều dầu mỡ như thịt kho, nem rán, hoặc đồ nướng càng làm tăng thêm gánh nặng cho quá trình chuyển hóa trong cơ thể.
Nước ngọt có gas, trà sữa, nước trái cây đóng chai, và các loại đồ uống pha sẵn nhiều đường cũng đều góp phần làm rối loạn mỡ máu. Thay vào đó, nên uống nước lọc, có thể bổ sung thêm trà nhạt hoặc trà xanh. Những đồ uống này không chỉ giúp giải khát mà còn hỗ trợ tiêu hóa và hạn chế nguy cơ rối loạn mỡ máu.
Duy trì thói quen lành mạnh
Bác sĩ Thảo khuyên mỗi người nên ăn đúng bữa, đúng giờ, tránh ăn quá no trong một bữa và hạn chế ăn khuya để cơ thể có thể chuyển hóa chất béo một cách hiệu quả. Duy trì vận động nhẹ nhàng và đều đặn cũng mang lại lợi ích rõ rệt cho quá trình chuyển hóa lipid (chất béo). Những hoạt động đơn giản như đi bộ sau bữa ăn, dọn dẹp nhà cửa, chăm sóc cây cảnh, hoặc du xuân... sẽ giúp tiêu hao năng lượng dư thừa và hỗ trợ tăng cường sức khỏe tim mạch.
