Nữ Sinh 18 Tuổi Suýt Hỏng Thận Vì Thói Quen Uống Ít Nước, Ăn Mì Gói Và Trà Sữa
Một nữ sinh 18 tuổi đã phải nhập viện khẩn cấp trong đêm vì cơn đau quặn thận dữ dội, kèm theo nôn ói và tiểu buốt. Tình trạng này bắt nguồn từ thói quen sinh hoạt sai lầm kéo dài, khi cô uống rất ít nước lọc và thường xuyên ăn mì tôm, uống trà sữa thay thế.
Nguyên Nhân Dẫn Đến Tình Trạng Nguy Kịch
Theo bác sĩ Mai Văn Lực, khoa Ngoại Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện E, bệnh nhân nhập viện với cơn đau đột ngột lan từ vùng hông lưng xuống bụng dưới, khiến cô gần như kiệt sức. Kết quả chụp CT cho thấy thận bị viêm nặng do nước tiểu bị tắc nghẽn bởi một viên sỏi niệu quản kích thước khoảng 4 mm.
Dù kích thước nhỏ, viên sỏi này đã làm bít tắc hoàn toàn đường thoát nước tiểu, dẫn đến tình trạng ứ đọng kéo dài, khiến thận phù nề và có hình ảnh gần như "hóa đá". Bác sĩ Lực cảnh báo, nếu không xử trí kịp thời, người bệnh có nguy cơ nhiễm trùng, suy giảm chức năng thận, thậm chí đe dọa tính mạng.
Thói Quen Sinh Hoạt Sai Lầm Làm Tăng Nguy Cơ
Khai thác bệnh sử cho thấy, nữ sinh có thói quen ăn nhiều mì ăn liền và uống trà sữa, nhưng lại uống rất ít nước lọc. Bác sĩ nhận định đây là những yếu tố nguy cơ rõ ràng dẫn đến hình thành sỏi tiết niệu.
Chế độ ăn nhiều muối, phụ gia và đường, trong khi lượng nước nạp vào không đủ, khiến nước tiểu trở nên cô đặc. Điều này tạo điều kiện cho các tinh thể khoáng chất kết tụ thành sỏi, gây ra các biến chứng nghiêm trọng.
Xu Hướng "Trẻ Hóa" Của Bệnh Sỏi Thận
Trước đây, sỏi thận ở trẻ em và thanh thiếu niên được xem là khá hiếm gặp. Tuy nhiên, những năm gần đây, bệnh lý này có xu hướng "trẻ hóa". Tại khoa Ngoại Tiết niệu - Nam học của Bệnh viện E, không ít trường hợp suy thận mạn, thận ứ mủ hoặc sỏi san hô phá hủy gần như toàn bộ nhu mô thận, bắt nguồn từ những sai lầm sinh hoạt rất cơ bản.
Đáng lo ngại, nhiều bệnh nhân còn rất trẻ nhưng đã phải đối mặt với nguy cơ chạy thận suốt đời, chỉ vì chủ quan với các dấu hiệu ban đầu.
Khuyến Cáo Từ Chuyên Gia Về Phòng Ngừa
Theo bác sĩ Lực, sai lầm phổ biến nhất là uống quá ít nước. Nước giúp pha loãng nước tiểu và hạn chế sự kết tinh khoáng chất tạo sỏi. Người trưởng thành nên uống khoảng 2-2,5 lít nước mỗi ngày, thậm chí nhiều hơn khi thời tiết nóng hoặc vận động nhiều.
Nước tiểu màu vàng sậm là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang thiếu nước. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ hình thành sỏi sẽ tăng đáng kể.
Một hiểu lầm khác là cho rằng không đau nghĩa là không có bệnh. Trên thực tế, nhiều viên sỏi lớn nằm trong thận không gây cơn đau dữ dội, nhưng vẫn âm thầm làm suy giảm chức năng thận. Khi phát hiện, thận đôi khi đã tổn thương và khó hồi phục.
Bác sĩ cũng cảnh báo, nếu xuất hiện cơn đau quặn vùng thắt lưng lan xuống bẹn, hoặc đau kèm sốt cao, người bệnh cần đi cấp cứu ngay. Đây có thể là dấu hiệu của thận ứ mủ hoặc nhiễm khuẩn nặng.
Những Quan Niệm Sai Lầm Về Điều Trị
Không ít người tin rằng uống bia hoặc dùng thuốc nam có thể "đánh tan" sỏi. Tuy nhiên, theo bác sĩ, những viên sỏi lớn và cứng gần như không thể tự tan bằng các phương pháp truyền miệng. Việc trì hoãn điều trị có thể làm mất "thời gian vàng", khiến nguy cơ suy thận và biến chứng tăng cao.
Bia chỉ gây lợi tiểu tạm thời, nhưng sau đó lại làm cơ thể mất nước và tăng axit uric, từ đó dễ hình thành sỏi mới.
Chế Độ Ăn Uống Cân Bằng Để Phòng Ngừa
Chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa sỏi tiết niệu. Ăn quá mặn hoặc tiêu thụ nhiều thịt đỏ có thể làm tăng gánh nặng lọc của thận và thúc đẩy nguy cơ tạo sỏi.
Ngược lại, việc kiêng canxi quá mức vì sợ sỏi cũng có thể phản tác dụng, làm tăng hấp thu oxalate và thúc đẩy hình thành sỏi. Nguyên tắc phù hợp là ăn uống cân bằng, giảm muối, hạn chế đạm động vật nhưng không loại bỏ hoàn toàn các nhóm chất.
Trường hợp của nữ sinh 18 tuổi này là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ về tầm quan trọng của việc duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh, đặc biệt là uống đủ nước và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, để bảo vệ sức khỏe thận lâu dài.
