Bác sĩ cảnh báo quan niệm kiêng kỵ ngày Tết có thể gây nguy hiểm cho mẹ bầu và thai nhi
ThS.BS Nguyễn Phương Thảo, thuộc Đơn vị Y học bào thai tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, đã chia sẻ những lo ngại về một số quan niệm kiêng kỵ trong dịp Tết Nguyên đán có thể khiến các mẹ bầu băn khoăn và lo lắng. Khi quá chú trọng vào việc kiêng cữ, thai phụ đôi khi có tâm lý e dè, ngại đi khám hoặc trì hoãn các mốc kiểm tra quan trọng trong thai kỳ. Điều này có thể làm chậm quá trình theo dõi, phát hiện và xử trí sớm những bất thường, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và bé.
Kiêng đi viện: Bỏ lỡ "thời điểm vàng" trong điều trị
Nhiều người vẫn giữ quan niệm kiêng đi bệnh viện vào ngày Tết hoặc gặp bác sĩ đầu năm vì sợ mang lại xui xẻo cả năm. Tuy nhiên, điều này khiến mẹ bầu dù cảm thấy cơ thể có dấu hiệu bất thường vẫn cố chịu đựng, đợi đến khi hết Tết mới đi khám. Bác sĩ Thảo nhấn mạnh rằng việc bỏ lỡ "thời điểm vàng" trong điều trị có khả năng dẫn đến các biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi.
Bác sĩ khuyến nghị thai phụ nên đến ngay bệnh viện nếu xuất hiện các biểu hiện như ra máu âm đạo, đau bụng, thai máy yếu, nhức đầu, hoa mắt, sưng phù hoặc rỉ ối. Những triệu chứng này có thể cảnh báo nguy cơ dọa sảy thai, nhau bong non, suy thai, tiền sản giật, nhiễm trùng ối hoặc sinh non, đòi hỏi can thiệp y tế kịp thời.
Kiêng tắm tất niên: Ảnh hưởng đến vệ sinh và sức khỏe
Một số địa phương quan niệm rằng phụ nữ mang thai không nên tắm tất niên vì lo ngại ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và thai nhi. Bác sĩ Thảo lý giải rằng vệ sinh cơ thể là yếu tố quan trọng góp phần đảm bảo một thai kỳ khỏe mạnh. Trong quá trình mang thai, sự thay đổi nội tiết tố khiến mẹ bầu đổ mồ hôi nhiều hơn và tăng dịch tiết âm đạo, tạo điều kiện cho vi khuẩn hoặc nấm phát triển, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm da hoặc vùng kín.
Thay vì kiêng tuyệt đối, bác sĩ khuyên mẹ bầu nên tuân thủ các nguyên tắc an toàn khi tắm. Nên tắm trong phòng kín với nước ấm khoảng 36-38 độ C, tránh dùng nước quá nóng vì có thể làm tăng nhiệt độ cơ thể đột ngột, ảnh hưởng đến thai nhi. Thời gian tắm lý tưởng là từ 10 đến 15 phút, và nên thực hiện vào lúc có ánh nắng mặt trời hoặc trước 19 giờ, đặc biệt không nên tắm quá muộn vào đêm giao thừa. Sử dụng thảm chống trượt cũng rất quan trọng vì khi bụng lớn, trọng tâm thay đổi dễ khiến thai phụ ngã trong nhà tắm.
Kiêng ăn mực, trứng lộn: Nên tập trung vào vệ sinh thực phẩm
Nhiều mẹ bầu kiêng ăn mực và trứng vịt lộn trong ngày Tết để tránh "vận đen". Tuy nhiên, bác sĩ Thảo khuyên rằng chỉ nên kiêng các thực phẩm không đảm bảo vệ sinh như đồ tái, sống, thực phẩm quá nhiều muối hoặc đường. Chế độ dinh dưỡng của thai phụ cần đa dạng các nhóm chất bao gồm đạm, tinh bột, chất béo, vitamin và khoáng chất.
Thai phụ có thể ăn mực hay trứng lộn bình thường nếu được chế biến chín kỹ. Mực cung cấp protein và omega-3, trong khi trứng lộn giàu vitamin A và sắt, đều là những dưỡng chất có lợi cho sức khỏe của mẹ bầu và sự phát triển của thai nhi.
Kiêng cầm kim chỉ và bước qua dây, võng: Những quan niệm không có cơ sở khoa học
Quan niệm dân gian cho rằng thai phụ dùng kim chỉ vào ngày Tết dễ bị ra máu, rong kinh sau sinh hoặc con chào đời có "mắt ti hí". Thực chất, đây được xem là cách người xưa nhắc nhở phụ nữ hạn chế làm việc những ngày đầu năm để nghỉ ngơi nhiều hơn. Khoa học đã chứng minh rằng rong kinh hoặc băng huyết sau sinh xảy ra do các yếu tố sinh lý hoặc bệnh lý như đờ tử cung, sót nhau thai hoặc máu khó đông, không liên quan đến việc cầm kim chỉ.
Tương tự, quan niệm kiêng bước qua dây hoặc võng vì sợ em bé bị dây rốn quấn cổ cũng không có cơ sở khoa học. Bác sĩ Thảo giải thích rằng dây rốn quấn cổ xảy ra do sự vận động quá mức của thai nhi trong buồng tử cung và chiều dài của dây rốn, không liên quan đến hành động bước qua vật cản của người mẹ. Tuy nhiên, mẹ bầu nên đi vòng qua chướng ngại vật thay vì bước qua để tránh nguy cơ trượt ngã, đặc biệt khi bụng to và trọng tâm cơ thể thay đổi.
Khuyến cáo quan trọng cho mẹ bầu trong dịp Tết
Bác sĩ Thảo khuyến cáo mẹ bầu nên đi khám thai trước Tết để được đánh giá tình trạng sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi, từ đó yên tâm đón Tết an toàn. Trong kỳ nghỉ, nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như ra máu âm đạo, đau bụng, thai máy giảm hoặc không máy, nhức đầu dữ dội, hoa mắt, phù nhiều, rỉ ối hoặc sốt, mẹ bầu cần đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Không nên chần chừ vì tâm lý kiêng kỵ ngày Tết mà bỏ lỡ thời điểm can thiệp kịp thời, gây nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi. Việc tuân thủ các nguyên tắc an toàn và chú ý đến sức khỏe là ưu tiên hàng đầu để đảm bảo một thai kỳ khỏe mạnh và an toàn trong dịp lễ Tết.
