Điều hòa nhiệt độ là thiết bị không thể thiếu trong những ngày hè nóng nực, nhưng nếu sử dụng không đúng cách, nó có thể trở thành ổ bệnh tiềm ẩn trong chính ngôi nhà của bạn.
Hội chứng nhà kín và những triệu chứng nguy hiểm
Từ thập niên 70 của thế kỷ trước, khi điều hòa nhiệt độ trở nên phổ biến tại các quốc gia phát triển, các nhà khoa học đã ghi nhận sự xuất hiện của “hội chứng nhà kín” (SBS - Sick building syndrome). Đây là tập hợp các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, nghẹt mũi, sổ mũi, ho, thở khò khè hoặc mệt mỏi, thường xuất hiện ở những người dành thời gian dài trong môi trường kín có điều hòa.
Hội chứng này phổ biến ở nhân viên văn phòng, bệnh viện, trung tâm dữ liệu – những nơi bật điều hòa liên tục. Khi ra ngoài hít thở không khí tự nhiên, các triệu chứng thường giảm dần.
Nghiên cứu khoa học chỉ ra nguy cơ từ điều hòa
Một nghiên cứu năm 2023 tại Ấn Độ đã so sánh 200 người trưởng thành khỏe mạnh làm việc 6-8 giờ mỗi ngày trong văn phòng có điều hòa với 200 người làm việc trong môi trường không có máy lạnh. Kết quả cho thấy nhóm sử dụng điều hòa mắc các triệu chứng của hội chứng nhà kín nhiều lần trong suốt 2 năm, trong khi nhóm không dùng điều hòa hầu như không có triệu chứng. Đáng chú ý, xét nghiệm lâm sàng cho thấy những người thường xuyên dùng điều hòa có chức năng phổi kém hơn.
Các nghiên cứu khác cũng xác nhận rằng nhân viên văn phòng dùng điều hòa có tỷ lệ mắc hội chứng nhà kín cao hơn so với những người làm việc ở môi trường không có máy lạnh.
Máy điều hòa có thể trở thành ổ chứa vi khuẩn và nấm
Nguyên nhân chính là do điều hòa hoạt động không đúng cách. Trong phòng kín, máy lạnh có thể tích tụ và phát tán các hóa chất độc hại như benzen, formaldehyde, toluen, gây kích ứng hệ hô hấp. Ngoài ra, máy điều hòa bảo dưỡng kém, lưới lọc không được vệ sinh sẽ trở thành ổ chứa vi khuẩn như Legionella pneumophila – tác nhân gây viêm phổi, đặc biệt nguy hiểm trong hệ thống điều hòa công cộng.
Các loại nấm như Aspergillus, Penicillium, Cladosporium cũng có thể sinh sôi trong máy điều hòa không được vệ sinh đúng cách, gây bệnh hô hấp nghiêm trọng cho trẻ sơ sinh, người suy giảm miễn dịch.
Máy điều hòa cũng hút ẩm, làm không khí trong phòng khô hơn, khiến màng nhầy ở mũi và cổ họng bị khô, giảm khả năng ngăn chặn vi khuẩn và nấm xâm nhập, dẫn đến nhiễm trùng đường hô hấp.
Giải pháp bảo vệ sức khỏe khi sử dụng điều hòa
Để ngăn điều hòa trở thành “ổ bệnh”, người dùng cần thường xuyên làm sạch màng lọc khoảng 1 tháng/lần nếu sử dụng thường xuyên (có thể tự thực hiện). Đồng thời, thuê thợ vệ sinh chuyên sâu và bảo dưỡng điều hòa mỗi 6 tháng. Ngoài ra, cần kiểm soát độ ẩm và sử dụng thêm biện pháp tạo ẩm trong phòng để tránh các bệnh về đường hô hấp.
