Đi tiểu liên tục khi nhậu: Hiểu lầm phổ biến về thận yếu và sinh lý
Trên các bàn nhậu, hình ảnh một người vừa uống bia đã phải đứng dậy đi tiểu liên tục thường trở thành chủ đề trêu đùa. Nhiều người gắn hiện tượng này với những câu nói như "thận yếu" hay thậm chí là "yếu sinh lý". Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, đây là quan niệm sai lầm phổ biến, không có cơ sở khoa học.
Sự khác biệt giữa quan niệm Đông y và Tây y về thận
TS.BS Lê Vũ Tân, Phó trưởng Phòng Chỉ đạo tuyến và Nghiên cứu khoa học, Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM), cho biết nguồn gốc của sự hiểu lầm này xuất phát từ cách hiểu khác nhau về khái niệm "thận" trong Đông y và Tây y.
- Trong Đông y, thận được xem là cơ quan "tàng tinh", liên quan mật thiết đến sinh dục và khả năng sinh sản. Do đó, khi nghe cụm từ "thận yếu", nhiều người lập tức liên tưởng đến sự suy giảm phong độ nam giới.
- Trong khi đó, y học hiện đại xem thận là cơ quan có chức năng lọc máu, điều hòa nước và điện giải, đồng thời tạo nước tiểu để đào thải chất thải. Khi uống bia rượu, thận phải làm việc tích cực hơn để lọc và thải bớt lượng cồn cùng nước dư thừa.
"Việc thận lọc nhanh và thải nước tiểu ra ngoài khi có chất kích thích như rượu bia thực chất là dấu hiệu thận đang làm việc tốt, chứ không phải suy yếu", bác sĩ Tân nhấn mạnh.
Nguyên nhân thực sự khiến đi tiểu nhiều khi uống bia
Một yếu tố quan trọng khác là bản thân bia chứa hơn 90% là nước, đồng thời cồn có tác dụng lợi tiểu. Chất này có thể ức chế hormone chống bài niệu (ADH) – hormone giúp cơ thể giữ nước, dẫn đến lượng nước tiểu được tạo ra nhiều hơn. Kết quả là người uống bia thường cảm thấy buồn tiểu sớm và đi tiểu nhiều lần hơn so với khi uống nước thông thường.
Tuy nhiên, không phải ai uống bia cũng đi tiểu với tần suất giống nhau. Sự khác biệt này chủ yếu liên quan đến đặc điểm sinh lý của từng người, như:
- Khả năng phản ứng của hệ bài tiết với sự thay đổi nồng độ chất hòa tan trong máu.
- Dung tích bàng quang cá nhân.
- Thói quen nhịn tiểu.
Vì vậy, người đi tiểu nhiều chưa chắc là "yếu", còn người uống nhiều mà ít đi tiểu cũng không đồng nghĩa với "thận khỏe".
Không liên quan đến khả năng sinh lý
ThS.BS Lê Vũ Tân cũng khẳng định rằng tần suất đi tiểu khi uống bia hoàn toàn không phản ánh khả năng sinh lý của nam giới. Chức năng cương và ham muốn tình dục chủ yếu phụ thuộc vào nồng độ testosterone, hệ thống mạch máu và thần kinh, chứ không liên quan đến tốc độ lọc của thận.
"Trên thực tế, điều có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sinh lý nam lại chính là việc lạm dụng bia rượu kéo dài, bởi nó làm tăng nguy cơ thừa cân, tăng huyết áp, đái tháo đường và nhiều rối loạn chuyển hóa khác", ông giải thích.
Những dấu hiệu bất thường thực sự cần chú ý
Thay vì dùng chuyện "đi tiểu nhiều" để trêu đùa, bác sĩ Tân khuyến cáo nam giới nên chú ý đến những dấu hiệu bất thường thực sự của hệ tiết niệu, bao gồm:
- Tiểu buốt, tiểu gắt, tiểu khó hoặc cảm giác tiểu không hết.
- Nước tiểu có màu bất thường, lẫn máu hoặc cặn.
- Đau vùng thắt lưng hai bên.
- Xuất hiện phù chân, phù mắt cá vào buổi sáng.
Đây mới là những biểu hiện có thể gợi ý các vấn đề như viêm đường tiết niệu, phì đại tuyến tiền liệt hoặc bệnh lý thận và cần được thăm khám sớm.
Theo vị chuyên gia, tần suất đi tiểu khi uống bia không phải là "thước đo bản lĩnh" của đàn ông. Điều quan trọng hơn là sử dụng rượu bia ở mức hợp lý và theo dõi các dấu hiệu sức khỏe của cơ thể để phát hiện sớm những bất thường.
