Bệnh nhi nguy kịch do rắn cắn, huyết thanh kháng nọc phải 'đi nhờ' máy bay từ Sài Gòn ra Huế

Bệnh nhi nguy kịch do rắn cắn, huyết thanh kháng nọc phải 'đi nhờ' máy bay từ Sài Gòn ra Huế

Theo thông tin từ Bệnh viện Trung ương Huế, một bệnh nhi đã được đưa vào viện trong tình trạng hết sức nguy kịch sau khi bị rắn độc cắn. Bệnh nhân có biểu hiện liệt tứ chi, đồng tử hai bên giãn rộng 5mm và không còn phản xạ với ánh sáng. Các bác sĩ nhanh chóng xác định cần sử dụng ngay huyết thanh kháng nọc rắn để cứu chữa.

Khủng hoảng thiếu thuốc và cuộc chạy đua với thời gian

Tuy nhiên, tại thời điểm đó, Bệnh viện Trung ương Huế không có sẵn loại thuốc này trong tủ trực cấp cứu. Đáng lo ngại hơn, huyết thanh kháng nọc rắn cũng không có mặt tại bất kỳ cơ sở y tế nào trên địa bàn thành phố Huế. Trong tình thế cấp bách, năm lọ huyết thanh đã được gửi khẩn cấp từ Bệnh viện Nhi đồng 1 tại Thành phố Hồ Chí Minh ra Huế.

Thuốc được một hành khách mang theo trên chuyến bay đêm, tạo nên một hành trình 'đi nhờ' đầy kịch tính. Nhờ được tiêm kịp thời, bệnh nhi đã qua cơn nguy kịch và một sinh mạng quý giá được giữ lại. Nhưng câu chuyện này không chỉ dừng lại ở sự may mắn.

—

Những băn khoăn về cơ chế dự trữ thuốc đặc thù

Việc thuốc cứu người phải 'đi nhờ' máy bay để đến phòng cấp cứu đặt ra nhiều câu hỏi lớn. Trong các tình huống khẩn cấp, thời gian là yếu tố sống còn, nhưng không phải lúc nào cũng đủ để chờ đợi một chuyến bay. Huyết thanh kháng nọc rắn không phải là thuốc sử dụng thường xuyên, và đây chính là điểm then chốt của vấn đề.

Lãnh đạo một số cơ sở y tế cho biết, số ca cần dùng loại thuốc này không nhiều, trong khi giá thành cao và thời hạn bảo quản có giới hạn. Nếu không sử dụng kịp, thuốc phải hủy bỏ, gây lãng phí. Trong cơ chế tự chủ tài chính, những vật tư 'ít dùng' luôn được tính toán rất kỹ: nhập thì lo tồn kho, không nhập thì khi cần lại không có.

Điều này đặc biệt nghiêm trọng tại các địa bàn miền núi như A Lưới, nơi rắn độc không phải là câu chuyện hiếm gặp trong sinh hoạt thường ngày. Việc tuyến dưới không có huyết thanh có thể do điều kiện hạn chế, nhưng việc một bệnh viện tuyến cuối khu vực miền Trung vẫn không có sẵn trong tủ cấp cứu, và tại cùng thời điểm không còn nguồn dự trữ nào trên cùng địa bàn, cho thấy cơ chế dự trữ đối với thuốc đặc thù chưa thật sự bám sát nguy cơ thực tế.

Đề xuất giải pháp: Coi thuốc hiếm là dự trữ chiến lược

Điều đáng suy nghĩ không chỉ là việc thiếu thuốc ở một thời điểm cụ thể, mà là cách hệ thống nhìn nhận những rủi ro 'xác suất thấp, nhưng hậu quả cao'. Khi một loại thuốc ít dùng, nó dễ bị xếp sau trong thứ tự ưu tiên, song với bệnh nhân rơi đúng vào tình huống ấy, đó lại là thứ duy nhất có thể đảo ngược diễn tiến nặng.

Những khu vực thường ghi nhận nhiều loài rắn độc cần có định mức dự trữ tối thiểu tại tuyến tỉnh và một số điểm trọng yếu. Định mức ấy phải đủ rõ ràng để các cơ sở y tế không phải lúng túng giữa yêu cầu chuyên môn và bài toán tài chính.

• Cùng với đó là cơ chế tài chính phù hợp cho nhóm vật tư 'ít dùng nhưng không thể thiếu'.
• Nếu thuốc hết hạn, chi phí hủy bỏ nên được coi là chi phí dự phòng rủi ro y tế - một phần của trách nhiệm bảo đảm an toàn cộng đồng.
• Khi được nhìn như khoản đầu tư cho sự chuẩn bị, thay vì một khoản lỗ, tâm lý dè dặt sẽ bớt đi.

Việc xây dựng kho dự trữ khu vực, có hệ thống theo dõi tồn kho và hạn dùng, cũng cần được tính toán. Điều phối tập trung, luân chuyển trước khi hết hạn… là cách để giảm lãng phí mà vẫn bảo đảm sẵn sàng.

Hệ thống y tế không nên đặt cược vào may mắn

Năm lọ huyết thanh đã đến kịp thời. Đó là may mắn và là nỗ lực đáng trân trọng của những người trong cuộc. Nhưng, hệ thống y tế không nên đặt cược vào may mắn. Điều người dân mong đợi không phải là khả năng xoay xở trong phút chót, mà là sự chuẩn bị từ trước để khi rủi ro xảy ra, thuốc đã ở đó, không phải chờ lòng tốt của một hành khách đi máy bay.

Bài học từ sự việc này cần được ghi nhận để cải thiện cơ chế dự trữ và phân phối thuốc đặc thù, đảm bảo an toàn cho người dân trong mọi tình huống.