Hoảng sợ, hồi hộp khi họp giao ban: Nhiều người trẻ phát hiện mắc rối loạn tâm thần
Những cơn chóng mặt, mất thăng bằng và hồi hộp mỗi khi họp giao ban đang trở thành nỗi ám ảnh với nhiều người trẻ. Họ đi khám khắp nơi từ tiêu hóa, tim mạch đến thần kinh nhưng không tìm ra bệnh, cho đến khi gặp bác sĩ chuyên khoa tâm thần và nhận chẩn đoán Somatic Symptom Disorder, một rối loạn tâm lý với triệu chứng cơ thể thật nhưng không có nguyên nhân thực thể tương xứng.
Hành trình tìm kiếm lời giải cho những cơn hoảng sợ
Anh Hùng, 34 tuổi, nhân viên một công ty công nghệ tại Hà Nội, mô tả cảm giác thấp thỏm mỗi sáng khi nhìn vào lịch làm việc. Chỉ cần thấy dòng chữ “họp giao ban”, tim anh đã đập nhanh hơn. Trong phòng họp đông người, anh thường xuyên trải qua các cơn chóng mặt, tay chân bủn rủn, thậm chí có lúc cảm thấy đất dưới chân chao đảo, buộc phải xin ra ngoài vì sợ gục xuống trước mặt đồng nghiệp.
Những triệu chứng này khiến anh dần né tránh các buổi họp nhóm, công việc quen thuộc trở nên nặng nề, và ban đêm anh trằn trọc hàng giờ vì lo lắng. Trong gần một năm, anh đi khám khắp nơi, từ nội soi tiêu hóa, đo tim mạch đến chụp chiếu thần kinh, nhưng kết quả đều bình thường.
Chỉ khi tìm đến bác sĩ chuyên khoa tâm thần, anh mới nhận được lời giải thích: Anh mắc Somatic Symptom Disorder. Bác sĩ cho biết, cơ thể anh không hề “giả vờ” bệnh, các triệu chứng là thật, nhưng nguồn gốc nằm ở sự căng thẳng và lo âu kéo dài.
Trường hợp tương tự: Từ người năng động thành người sợ ra ngoài
Anh Hoàng, 37 tuổi, từng là người năng động trong một công ty truyền thông. Tuy nhiên, hơn một năm trở lại đây, anh bắt đầu sợ phải ra ngoài. Mỗi lần bước xuống cầu thang hay đi giữa nơi đông người, anh có cảm giác cơ thể chao đảo, như sắp ngã, thậm chí phải đứng bám vào tường vì thấy đất như rung lên.
Ban đầu, anh cho rằng đó chỉ là mệt mỏi, nhưng các cơn mất thăng bằng xuất hiện ngày càng nhiều. Anh dần bỏ các buổi gặp bạn bè, hạn chế đi lại và né tránh cả những cuộc họp đông người ở công ty. Trong văn phòng, anh thường xuyên mất tập trung, đầu óc lơ mơ, và ban đêm trằn trọc vì lo lắng cho sức khỏe, từng nghĩ mình mắc bệnh tim hoặc u não.
Sau hàng loạt xét nghiệm từ chuyên khoa tiêu hóa, tim mạch đến thần kinh mà kết quả vẫn bình thường, anh được giới thiệu đến bác sĩ tâm thần và cũng nhận chẩn đoán Somatic Symptom Disorder. Điều khiến anh bất ngờ nhất là các triệu chứng tưởng như “bệnh lý cơ thể” thực chất lại bắt nguồn từ sức khỏe tâm thần.
Chuyên gia lý giải và phương pháp điều trị
Theo bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện E, rối loạn dạng cơ thể là tình trạng dai dẳng, có thể ảnh hưởng sâu sắc đến công việc và đời sống xã hội của người bệnh. Nhiều bệnh nhân rơi vào vòng xoáy lo lắng, bận tâm quá mức về sức khỏe dù các kiểm tra y khoa không phát hiện tổn thương thực thể tương xứng.
Điều trị thường kết hợp giữa tâm lý trị liệu nhận thức, hành vi (CBT) để giúp người bệnh điều chỉnh những suy nghĩ sai lệch về sức khỏe, và dùng thuốc chống trầm cảm nhóm SSRI liều thấp như sertraline hoặc escitalopram để giảm mức độ lo âu kéo dài. Song song, bệnh nhân được khuyến khích:
- Tập các bài thư giãn
- Tăng cường vận động
- Sắp xếp lại nhịp sinh hoạt
- Học cách chấp nhận những điều không hoàn hảo trong cuộc sống
Xu hướng gia tăng và tầm quan trọng của phát hiện sớm
Các chuyên gia cho biết, rối loạn dạng cơ thể đang có xu hướng gia tăng ở nhóm người trẻ trí thức, những người cầu toàn, sống lý trí và có xu hướng kiểm soát mọi thứ quá mức. Nếu không được phát hiện sớm, tình trạng này có thể kéo dài nhiều năm, làm suy giảm chất lượng sống và hiệu suất lao động.
Việc điều trị hiệu quả cần sự phối hợp giữa bác sĩ chuyên khoa tâm thần, bác sĩ đa khoa và chuyên gia tâm lý, nhằm giúp người bệnh vừa kiểm soát triệu chứng, vừa thay đổi cách nhìn nhận, ứng phó với những lo lắng về sức khỏe. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận biết sớm các dấu hiệu và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn kịp thời.
