GS Tạ Văn Trầm: Danh hiệu Anh hùng Lao động là dấu mốc nhìn lại hành trình hơn 35 năm làm nghề y
Trong hội trường lớn của Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI, giữa hơn 2.500 đại biểu ưu tú từ khắp mọi miền đất nước, GS.TS - Thầy thuốc nhân dân Tạ Văn Trầm đã bày tỏ rằng danh hiệu cao quý này trước hết là sự ghi nhận cho cả một tập thể và một đời làm nghề lặng lẽ. Khoảnh khắc tên ông được xướng lên, những hình ảnh hiện ra rõ nhất trong tâm trí là những đêm trực trắng ở khoa hồi sức nhi, ánh mắt lo âu của cha mẹ bệnh nhi, và những lần lặng người trước ranh giới sinh - tử mong manh.
"Danh hiệu này, với tôi, không phải là điểm kết thúc của một hành trình, mà là dấu mốc để nhìn lại xem mình đã sống và làm nghề như thế nào", ông chia sẻ với giọng trầm và chậm, phản ánh cách ông đã nói về nghề y suốt hơn 35 năm qua.
Cảm xúc dâng trào tại Đại hội Thi đua yêu nước
Khi được hỏi về cảm xúc khi biết mình được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới và sẽ được trao trực tiếp tại Đại hội, GS Tạ Văn Trầm cho biết ông đã rất xúc động từ khi nhận thông báo từ Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương. Tuy nhiên, cảm xúc ấy chỉ thực sự dâng trào khi ông biết rằng Ban Tổ chức sẽ trực tiếp trao danh hiệu cho 17 tập thể và cá nhân ngay trên sân khấu của đại hội trang trọng này.
Đại hội quy tụ hơn 2.500 đại biểu, với sự hiện diện của các lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước, cùng nhiều cá nhân đã cống hiến thầm lặng cho đất nước. "Khi bước vào hội trường, tôi vừa hồi hộp, vừa xúc động. Hồi hộp vì vinh dự quá lớn, xúc động vì nhìn lại một chặng đường dài của bản thân, một bác sĩ đã gắn bó hơn 35 năm với ngành y tế tỉnh nhà", ông tâm sự.
Trong khoảnh khắc được xướng tên, ông không nghĩ nhiều đến bản thân mà nghĩ đến tập thể, thầy cô, đồng nghiệp, gia đình, và những người đã đồng hành, dìu dắt ông trên con đường sự nghiệp.
Hành trình hình thành từ quê hương chiến trường
GS Tạ Văn Trầm sinh ra và lớn lên ở Trung An, một vùng quê từng là chiến trường ác liệt. Từ năm 1965 đến 1975, dù còn nhỏ, ông đã chứng kiến sự khốc liệt của chiến tranh và những mất mát, hy sinh của bà con xóm làng. Những ký ức ấy đã hình thành sớm trong ông ý thức về giá trị của hòa bình và sự sống.
Sau năm 1975, ông được học tập trong môi trường hòa bình tại các trường như THCS Bảo Định và THPT Nguyễn Đình Chiểu, nơi ông tham gia tích cực các hoạt động Đoàn, Đội, Hội Thanh niên, rèn luyện ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Năm 1983, trong bối cảnh đất nước còn nhiều gian khó, ông vượt qua kỳ thi đại học khắt khe để trúng tuyển ngành Y đa khoa tại Trường Đại học Y Dược TP.HCM, với chỉ hơn 300 chỉ tiêu trong hàng chục ngàn thí sinh.
Sáu năm học y khoa từ 1983 đến 1989 là quãng thời gian vất vả nhưng đáng nhớ, và ông tốt nghiệp loại giỏi với quyết tâm quay về phục vụ quê hương.
Lựa chọn trở về phục vụ quê hương Tiền Giang
Năm 1989, GS Tạ Văn Trầm có nhiều lựa chọn ở lại TP.HCM để làm công tác giảng dạy hoặc tại các bệnh viện lớn, nhưng ông đã quyết định trở về Tiền Giang (nay là tỉnh Đồng Tháp), nơi quê hương đang rất thiếu bác sĩ. "Tôi nghĩ đơn giản: mình được nhà nước đào tạo thì phải quay về phục vụ nhân dân. Đó không phải là sự hy sinh lớn lao, mà là trách nhiệm tự nhiên của người làm nghề y", ông giải thích.
Từ tháng 7-1989, ông chính thức công tác trong ngành y tế tỉnh Tiền Giang, gắn bó lâu dài nhất với Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang. Những năm đầu, ông trực tiếp làm hồi sức nhi, đúng vào thời điểm dịch sốt xuất huyết hoành hành khắp Đồng bằng sông Cửu Long. Với kiến thức chuyên sâu về sốt xuất huyết từ khi còn là sinh viên, ông đã lao vào công tác phòng chống dịch, đi khắp các vùng sâu, vùng xa để tuyên truyền và điều trị.
Dấu ấn từ những năm chống sốt xuất huyết
Quãng thời gian làm hồi sức nhi và điều trị sốt xuất huyết để lại cho GS Tạ Văn Trầm những ký ức sâu sắc. Hồi sức nhi là nơi mỗi phút trôi qua đều có thể quyết định sinh tử, với những ca sốc sốt xuất huyết nặng buộc bác sĩ phải theo dõi từng chỉ số nhỏ nhất, nhiều khi suốt đêm không rời giường bệnh.
Áp lực không chỉ đến từ chuyên môn mà còn từ ánh mắt của cha mẹ bệnh nhi. Cùng với đồng nghiệp và sự hỗ trợ từ các trung tâm lớn như Bệnh viện Nhi đồng 1 và Đại học Y Dược TP.HCM, ông và đội ngũ đã từng bước hoàn thiện phác đồ điều trị. "Đến nay, Việt Nam được xem là một trong những điểm sáng của thế giới trong điều trị sốt xuất huyết, với tỉ lệ tử vong rất thấp. Được góp phần nhỏ trong hành trình ấy, đối với tôi, đó là niềm hạnh phúc rất lớn của nghề y", ông tự hào chia sẻ.
Vai trò quản lý và lãnh đạo bệnh viện
Khi chuyển sang vai trò quản lý, trách nhiệm của GS Tạ Văn Trầm mở rộng ra hàng trăm, hàng ngàn con người. Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang từ một cơ sở còn nhiều khó khăn đã phát triển thành bệnh viện chuyên sâu với hơn 1.350 giường bệnh và gần 1.500 cán bộ, viên chức. Bệnh viện thực hiện tốt các nhiệm vụ khám chữa bệnh, nghiên cứu khoa học, đào tạo, và hợp tác quốc tế.
Với vai trò Bí thư Đảng ủy từ năm 2013 đến nay, ông luôn xác định xây dựng Đảng bộ bệnh viện vững mạnh là nền tảng để phát triển bền vững. Đảng bộ với hơn 300 đảng viên nhiều năm liền hoàn thành tốt và xuất sắc nhiệm vụ.
Nghiên cứu khoa học và đào tạo thế hệ kế cận
Một trong những công trình nghiên cứu khiến GS Tạ Văn Trầm tâm đắc nhất là đề tài "Nghiên cứu xây dựng mô hình can thiệp nhằm giảm thiểu tỉ lệ nhiễm vi rút viêm gan B và quản lý bệnh nhân viêm gan B mạn tính tại tỉnh Tiền Giang". Nghiên cứu này được ứng dụng trực tiếp vào thực tiễn, giúp giảm tỷ lệ bệnh nhân phải chuyển viện từ 42,5% xuống còn 9,8%, tiết kiệm chi phí và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.
Toàn bộ công trình được xuất bản thành sách chuyên khảo "Bệnh viêm gan siêu vi B", lưu hành toàn quốc và sử dụng làm tài liệu tham khảo cho đồng nghiệp nhiều địa phương. Ông nhấn mạnh: "Nghiên cứu khoa học chỉ có ý nghĩa khi phục vụ được cộng đồng".
Trong vai trò nhà giáo, GS Tạ Văn Trầm đã trực tiếp hướng dẫn 9 nghiên cứu sinh, 122 học viên cao học, 15 bác sĩ chuyên khoa 2, và 8 bác sĩ nội trú. Hiện ông là Hiệu trưởng của Trường Y Dược, Trường Đại học Trà Vinh, nơi có hơn 5.000 sinh viên y khoa được đào tạo. Ông cho rằng đào tạo không chỉ là truyền kiến thức mà còn là truyền lửa nghề và y đức.
Lời nhắn gửi đến thế hệ trẻ ngành y
GS Tạ Văn Trầm muốn nhắn gửi đến thế hệ trẻ, đặc biệt là sinh viên ngành y, rằng họ được sống trong hòa bình là điều vô cùng quý giá. "Dù làm nghề gì, hãy làm bằng trách nhiệm và lòng tự trọng. Riêng với ngành y, đây là nghề đặc biệt, gắn liền với sinh mạng con người. Người làm nghề y phải học suốt đời, không ngừng rèn luyện chuyên môn và y đức", ông nói.
Ông khuyến khích thế hệ bác sĩ trẻ giữ tinh thần "vừa hồng vừa chuyên" để tiếp nối sứ mệnh chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân, góp phần xây dựng một xã hội khỏe mạnh và nhân văn hơn.
GS Tạ Văn Trầm đã biên soạn nhiều sách chuyên khảo về sốt xuất huyết Dengue, chẩn đoán sớm nhiễm Dengue, và bệnh tay chân miệng nặng ở trẻ em. Ông cũng chủ nhiệm và tham gia nhiều đề tài khoa học cấp Nhà nước, cấp tỉnh, và là tác giả của hơn 298 bài báo khoa học trên các tạp chí y học trong nước và quốc tế. Với vai trò Hiệu trưởng Trường Y Dược, ông tâm huyết xây dựng môi trường học thuật tiên tiến, đào tạo nguồn nhân lực y tế chất lượng cao, gắn liền lý thuyết với thực tiễn lâm sàng.
