Hành trình từ cậu bé quê nghèo đến người đặt nền móng y tế
Xuất thân từ một cậu bé quê nghèo tại huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa, GS Nguyễn Đình Hối đã phải xa nhà từ năm lên 6 tuổi để đi học, với tuổi thơ gắn liền với những chuyến ở trọ nhiều nơi vì làng quê chưa có trường lớp. Sự hiền lành và chăm chỉ của cậu học trò gầy gò năm ấy đã khiến ông luôn được các gia đình nơi trọ thương yêu, đùm bọc, tạo nền tảng cho một tương lai rạng rỡ.
Quyết định định mệnh và con đường y khoa
Năm 1954, khi đất nước còn chia cắt, chàng trai 19 tuổi Nguyễn Đình Hối đã quyết định "trốn nhà" đạp xe hơn 200km ra Hà Nội dự thi đại học. Hành trang chỉ là cơm nắm, nước trà xanh và những giấc ngủ chập chờn bên vỉa hè. Kết quả, ông đỗ thủ khoa Trường Đại học Sư phạm và đồng thời trúng tuyển Trường Đại học Y Hà Nội. Trước ngã rẽ cuộc đời, lời khuyên giản dị mà sâu sắc của người mẹ: "Học y để sau này còn chữa bệnh cho gia đình và cho người ta" đã định hình con đường ông theo đuổi suốt cuộc đời.
Tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội năm 1960, GS Nguyễn Đình Hối ở lại giảng dạy và công tác tại Trường Đại học Y Hà Nội và Bệnh viện Việt Đức. Những năm còn là sinh viên ở phố Hàng Da, Hà Nội, ông vừa học, vừa dạy kèm toán để trang trải cuộc sống. Sự nghiêm túc và tận tâm của người thầy trẻ đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng học trò và các gia đình.
Ảnh hưởng từ người thầy vĩ đại và sự nghiệp đổi mới
Một dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp của ông là quãng thời gian được học tập và làm việc bên GS Tôn Thất Tùng. Lần đầu nghe thầy giảng năm 1957, ông đặc biệt ấn tượng với hình ảnh người thầy vừa phẫu thuật, vừa giảng dạy, nghiên cứu, lại gánh vác nhiều trọng trách lớn của ngành Y. Trong suốt 22 năm từ 1959 đến 1981 được đồng hành cùng thầy Tùng, ông coi đó là quãng thời gian quý giá nhất trong đời, hình thành nên tư duy kết hợp giữa lâm sàng, đào tạo và nghiên cứu.
Đầu những năm 1990, khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, trong bối cảnh mô hình bệnh viện gắn với trường đại học còn rất mới mẻ, GS Nguyễn Đình Hối đã kiên trì đề xuất và hiện thực hóa ý tưởng thành lập bệnh viện trực thuộc Trường Đại học Y Dược TPHCM. Năm 1994, Phòng khám Đa khoa đầu tiên ra đời, trở thành tiền thân của Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM ngày nay.
Xây dựng trung tâm y tế hàng đầu và những cống hiến khoa học
Trên cương vị Giám đốc bệnh viện từ 1994 đến 2007 và Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược TPHCM từ 1993 đến 2007, ông từng bước xây dựng bệnh viện phát triển thành cơ sở đa khoa quy mô 15 tầng với 1.000 giường bệnh, phục vụ hàng triệu lượt người mỗi năm. Đồng thời, ông biến nơi đây thành trung tâm đào tạo và nghiên cứu y khoa uy tín hàng đầu cả nước.
Không chỉ là nhà quản lý, GS Nguyễn Đình Hối còn là nhà khoa học tâm huyết. Ông là chủ biên 10 tập giáo trình, 5 sách chuyên khảo, chủ nhiệm nhiều đề tài nghiên cứu cấp Nhà nước và cấp bộ, đồng thời công bố hơn 70 công trình khoa học. Ông đặc biệt chú trọng đào tạo sau đại học, đào tạo chuyên khoa sâu và đề cao y đức trong thực hành y khoa.
Ghi nhận xứng đáng và di sản tiếp nối
Những cống hiến ấy đã được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý: Danh hiệu Nhà giáo Nhân dân năm 1996, Giải thưởng Tôn Thất Tùng năm 2004, Giải thưởng Khoa học sáng tạo công nghệ năm 2006. Mới đây, vào tháng 9-2025, GS Nguyễn Đình Hối tiếp tục được trao Giải thưởng "Thành tựu trọn đời" tại Hội nghị Quản lý Bệnh viện châu Á 2025, một sự ghi nhận xứng đáng cho một đời tận hiến với y học Việt Nam.
Là con trai của GS Nguyễn Đình Hối, PGS-TS-BS Nguyễn Hoàng Bắc đã tiếp nối sự nghiệp của cha bằng một hành trình học tập, nghiên cứu và quản lý gắn bó trọn vẹn với Trường Đại học Y Dược và Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM. Ông tốt nghiệp bác sĩ Y khoa năm 1991, hoàn thành chương trình thạc sĩ Y khoa năm 1998 và tiếp tục theo đuổi con đường đào tạo chuyên sâu trong lĩnh vực ngoại khoa, bao gồm cả chương trình quản lý bệnh viện tại Đại học Harvard, Hoa Kỳ.
Với nền tảng chuyên môn vững chắc, PGS-TS Nguyễn Hoàng Bắc từng bước đảm nhận các vị trí quản lý quan trọng, từ Phó Giám đốc bệnh viện từ 2004 đến 2015, và từ 2015 đến nay là Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM. Ông còn là Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược TPHCM, tham gia tích cực vào công tác quản lý, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực y tế chất lượng cao.
Song song với công tác điều hành, ông tích cực tham gia giảng dạy và đào tạo sau đại học, giữ nhiều vị trí quan trọng trong các hội nghề nghiệp như Hội Phẫu thuật Nội soi Việt Nam, Hội Ngoại khoa Việt Nam, góp phần kết nối chuyên môn trong nước với khu vực và quốc tế. Dưới sự lãnh đạo của ông, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM có nhiều bước tiến nổi bật, tiêu biểu như triển khai hệ thống X-quang vú 3D công nghệ cao, mở rộng các chương trình tầm soát ung thư, và đạt chứng nhận quốc tế PRIME JCI.
Năm 2024, nhân dịp kỷ niệm 30 năm thành lập, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM dưới sự điều hành của PGS-TS Nguyễn Hoàng Bắc đã được Nhà nước tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, trở thành một trong những mô hình tiêu biểu của sự kết hợp hiệu quả giữa bệnh viện và trường đại học trong hệ thống y tế Việt Nam. Hành trình của hai cha con GS Nguyễn Đình Hối và PGS-TS Nguyễn Hoàng Bắc không chỉ là câu chuyện cá nhân, mà còn là minh chứng cho sự phát triển bền vững của ngành y tế nước nhà.
