Hành Trình Từ Cửa Tử Trở Về: Ghép Tế Bào Gốc Thắp Sáng Hy Vọng
Ba năm sau ca ghép tế bào gốc, thầy giáo Nguyễn Văn Hải (quê Quảng Trị) đã trở lại cuộc sống trọn vẹn một cách kỳ diệu. Anh không chỉ đứng lớp giảng dạy mà còn điều hành một công ty du lịch nhỏ tại địa phương, mỗi ngày sống với lòng biết ơn như được trao thêm một cuộc đời mới. Ít ai biết rằng, chỉ hai ngày trước Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 năm ấy, người thầy trẻ này phải đối diện với cú sốc lớn nhất khi được chẩn đoán mắc ung thư máu.
"Tôi bàng hoàng đến trống rỗng", anh Hải nhớ lại khoảnh khắc cầm trên tay kết quả chẩn đoán. Từ một người khỏe mạnh, anh bỗng chốc trở thành bệnh nhân ung thư, đối mặt với điều trị hóa chất kéo dài và những bất định về tương lai. May mắn đầu tiên đến khi anh đáp ứng điều trị và đạt lui bệnh. May mắn tiếp theo là người em trai sẵn sàng hiến tế bào gốc với chỉ số HLA phù hợp hoàn toàn. Với sự hỗ trợ của cộng đồng, anh Hải đã đủ điều kiện bước vào ca ghép tế bào gốc.
Những Ngày Trong Phòng Cách Ly: Bước Qua Ranh Giới Sinh Tử
Những ngày nằm trong phòng cách ly sau ghép là ký ức không thể quên với anh Hải. Sốt kéo dài, nôn ói, kiệt sức và không thể ăn uống khiến anh cảm thấy như đang bước qua cửa tử. "Nó giống như bước qua cửa tử", anh Hải chia sẻ. Dù vốn ít vận động, nhưng nghe lời bác sĩ, anh đã tập đi bộ và đạp xe ngay trong phòng ghép, từng chút một níu cơ thể trở lại. "Sau ca ghép, tôi có cảm giác mình được sống lại. Mọi thứ xung quanh đều trở nên đáng quý hơn bao giờ hết", anh nói.
Gần một năm sau ghép, thầy giáo Nguyễn Văn Hải chưa thể đi dạy trở lại. Anh lặng lẽ theo dõi trường lớp và học trò qua những dòng chia sẻ từ xa. Những tin nhắn chúc mừng 20-11 của học trò đã trở thành liều thuốc tinh thần quý giá, giúp anh vượt qua giai đoạn khó khăn nhất. Khi sức khỏe ổn định, anh trở lại bục giảng, nơi anh luôn xem là sứ mệnh của đời mình.
Người Mẹ Trẻ Và "Ngày Sinh Nhật Thứ Hai"
Nếu anh Hải gọi quãng đời sau ghép là "được sống lại", thì với chị Đào Thị Thanh Thanh (27 tuổi, Tuyên Quang), ngày bắt đầu ghép tế bào gốc chính là "ngày sinh nhật thứ hai". Ở tuổi 27, khi đang có một gia đình hạnh phúc và cậu con trai nhỏ, chị nhận chẩn đoán ung thư máu. "Tôi không sợ chết bằng việc nghĩ nếu mình không còn, con sẽ ra sao", chị nghẹn ngào nhớ lại.
Điều trị hóa chất không mang lại kết quả như mong đợi, nhưng chị không cho phép mình gục ngã. Hy vọng được nhen lên khi chị có cơ hội ghép tế bào gốc phù hợp HLA hoàn toàn từ em trai. Những ngày trong phòng cách ly là chuỗi đau đớn cả thể xác lẫn tinh thần. "Có lúc tôi quỳ gối cầu xin để mình không phải chịu đựng thêm nữa. Nhưng rồi tôi tự nhủ: có thể hôm nay không tốt, nhưng biết đâu ngày kia sẽ tốt hơn", chị kể.
Sau gần hai tháng, ca ghép thành công. Ngày 24-10-2019, với chị Thanh, là ngày được sinh ra lần thứ hai. Cuộc sống sau ghép không hoàn toàn êm đềm khi chị trở thành mẹ đơn thân trong lúc sức khỏe chưa hồi phục hoàn toàn. Chị bắt đầu lại từ con số không với kinh doanh thiết bị văn phòng, sau đó thử sức ở lĩnh vực bất động sản. Năm 2025, chị khai trương cửa hàng máy tính thứ hai, và con trai chị thi đỗ vào một trường THCS chất lượng cao.
Ghép Tế Bào Gốc: Phương Pháp Đột Phá Trong Điều Trị Ung Thư Máu
Theo TS.BS Võ Thị Thanh Bình - Trưởng Khoa Ghép tế bào gốc, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, y học thế giới đang chứng kiến sự phát triển nhanh chóng của các phương pháp điều trị bệnh lý về máu, đặc biệt là bệnh ác tính. "Bên cạnh hóa trị, điều trị đích, các kỹ thuật như CAR-T, kháng thể kép và đặc biệt là ghép tế bào gốc, cả tự thân và đồng loại vẫn là phương pháp mang lại hiệu quả bền vững", bà Bình cho biết.
Dù tiếp cận ghép tế bào gốc đồng loại muộn hơn khoảng 11 năm so với một số đơn vị trong nước, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương hiện đã trở thành một trong những trung tâm ghép hàng đầu, với số ca ghép tiệm cận các trung tâm lớn. Theo TS Bình, bệnh huyết học "lành tính" không đồng nghĩa với "nhẹ". Những bệnh như suy tủy xương, tan máu bẩm sinh nếu không điều trị triệt để vẫn có nguy cơ tử vong hoặc để lại gánh nặng nặng nề cho gia đình và xã hội.
"Ghép tế bào gốc đồng loại hiện nay là phương pháp duy nhất có thể giúp nhiều bệnh nhân khỏi bệnh thực sự", bà nhấn mạnh. Trước đây, cơ hội ghép phụ thuộc gần như hoàn toàn vào anh chị em ruột phù hợp HLA, khiến chỉ khoảng 25% bệnh nhân có cơ hội. Hiện nay, nhờ các kỹ thuật ghép từ máu dây rốn, ghép nửa hòa hợp từ bố mẹ, anh chị em, hoặc kết hợp nhiều nguồn ghép, khả năng tìm được nguồn ghép phù hợp đã tăng lên 90 - 100%.
Với các bệnh lý huyết học ác tính, tỉ lệ khỏi bệnh sau ghép có thể đạt 60 - 70%. Khác với ghép tạng, bệnh nhân ghép tế bào gốc chỉ cần dùng thuốc ức chế miễn dịch trong thời gian nhất định, sau đó có thể trở lại cuộc sống gần như bình thường. "Ghép tế bào gốc không chỉ là một kỹ thuật, mà là hành trình của cả một tập thể, từ bác sĩ, điều dưỡng, hệ thống xét nghiệm, ngân hàng máu đến chính bệnh nhân", bác sĩ Bình nói.
Kết Luận: Những Mùa Xuân Rực Rỡ Sau Ranh Giới Sinh Tử
Bác sĩ Bình cũng cho hay việc học hỏi kinh nghiệm từ các trung tâm hàng đầu thế giới như Nhật Bản, Mỹ, cùng sự hỗ trợ của chuyên gia quốc tế đã giúp y học Việt Nam rút ngắn khoảng cách với thế giới. Và ở cuối hành trình ấy, là những con người như thầy giáo Hải, như người mẹ trẻ Thanh, những minh chứng sống động cho giá trị của khoa học, của niềm tin và của khát vọng được sống.
Mùa xuân của họ những ngày này rực rỡ vì họ đã qua được ranh giới sinh tử, vững vàng tiến về phía trước. Những câu chuyện này không chỉ là nguồn cảm hứng mà còn là bằng chứng cho thấy sự tiến bộ không ngừng của y học Việt Nam trong việc mang lại hy vọng và sự sống cho bệnh nhân ung thư máu.
