Cảnh báo: Đeo tai nghe quá lâu, âm lượng lớn gây điếc tạm thời ở người trẻ
Hoàng Thị H. (22 tuổi, Hà Nội) bắt đầu nhận thấy tai trái có cảm giác bị bít tắc, kèm theo tiếng ù ù liên tục, sau đó là các triệu chứng chóng mặt, nhức đầu và hoa mắt. Đôi khi, cô không thể nghe rõ người đối diện đang nói gì. Ban đầu, H. nghĩ rằng đây chỉ là dấu hiệu của sự mệt mỏi thông thường nên vẫn tiếp tục sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên, khi tình trạng nghe kém trở nên nghiêm trọng hơn, cô mới quyết định đến khám tại chuyên khoa Tai Mũi Họng. Kết quả chẩn đoán cho thấy bệnh nhân bị chấn thương âm thanh cấp tính và điếc tạm thời, nguyên nhân chính là do sử dụng tai nghe liên tục trong thời gian dài.
Theo chia sẻ từ H., cô thường đeo tai nghe trung bình 3-4 giờ mỗi ngày, có những hôm còn nhiều hơn. Thói quen này bao gồm việc sử dụng tai nghe khi làm việc, di chuyển ngoài đường và cả khi đi ngủ để nghe nhạc hoặc xem phim. Do sở thích nghe âm thanh lớn, H. thường xuyên tăng âm lượng lên mức cao, điều này đã vô tình gây tổn hại nghiêm trọng đến thính giác của cô.
Trường hợp tương tự từ Hải Phòng
Một trường hợp khác là anh Vũ Đình T. (29 tuổi, Hải Phòng), người gần như mang tai nghe bluetooth suốt cả ngày. Khi ra đường, anh sử dụng tai nghe để nghe gọi điện thoại mà không cần cầm máy. Trong giờ làm việc, anh bật nhạc không lời để tập trung hơn, và ngay cả giờ nghỉ trưa, anh vẫn xem video ngắn mà không tháo tai nghe. Anh T. chia sẻ: “Buổi tối, tôi thay tai nghe bluetooth bằng loại chụp ngoài, rồi học ngoại ngữ và xem phim cho đến khi buồn ngủ, có hôm ngủ quên luôn.” Thói quen này đã kéo dài khoảng 4 năm, và gần đây, anh bắt đầu xuất hiện các triệu chứng đau nhức tai trái và nghe kém rõ rệt. Sau khi thăm khám tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, anh được chẩn đoán viêm tai và chấn thương âm thanh cấp tính do đeo tai nghe với âm lượng lớn.
Thống kê đáng báo động từ các bệnh viện
Theo thống kê của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, mỗi tháng bệnh viện tiếp nhận khoảng 20 trường hợp đến đo thính lực do sử dụng tai nghe âm lượng lớn, chủ yếu là những người dưới 30 tuổi. Đa số các bệnh nhân này là nhân viên văn phòng hoặc sinh viên, có thói quen sử dụng tai nghe trong thời gian dài với âm lượng cao để tập trung làm việc, học tập hoặc giải trí. Ngoài ra, cũng có những trường hợp liên quan đến tính chất công việc, chẳng hạn như nhân viên chăm sóc khách hàng hoặc kinh doanh trực tuyến.
Bác sĩ Nguyễn Thị Thủy, chuyên khoa Tai Mũi Họng, cho biết việc sử dụng tai nghe bluetooth đang trở thành thói quen phổ biến trong giới trẻ. Tuy nhiên, việc “cắm” thiết bị vào tai suốt nhiều giờ đồng hồ làm tăng đáng kể nguy cơ tổn thương ống tai và tai trong. Bác sĩ Thủy giải thích: “Trong môi trường yên tĩnh, âm lượng từ 50 - 60 dB đã đủ để nghe rõ và an toàn. Nhưng ở những nơi đông đúc, người dùng thường có xu hướng tăng âm lượng để át đi tiếng ồn xung quanh. Nếu âm lượng vượt ngưỡng 80 - 85 dB và duy trì khoảng 40 giờ mỗi tuần, thính lực có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến điếc đột ngột.”
Nguy cơ tổn thương không hồi phục
Đặc biệt, với âm lượng trên 120 dB, chỉ cần 4 phút tiếp xúc đã có thể gây tổn thương tai trong. Âm thanh lớn tác động trực tiếp lên các tế bào lông và dây thần kinh thính giác, khiến chúng bị phá hủy và dẫn đến giảm sức nghe không thể phục hồi. Ngoài nguy cơ giảm thính lực, việc đeo tai nghe liên tục còn làm tăng khả năng nhiễm nấm và vi khuẩn ở ống tai ngoài, gây ra các bệnh lý như viêm tai giữa hoặc thậm chí thủng màng nhĩ.
Ban đầu, người dùng thường không nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào. Chỉ khi tháo tai nghe ra, họ mới bắt đầu cảm thấy ù tai, nghe thấy tiếng ve kêu hoặc âm thanh như cối xay gió trong đầu, kèm theo chóng mặt và nhức tai. Khi nghe âm thanh lớn mà cảm thấy đau chói trong tai, điều này cho thấy tổn thương đã ở mức trung bình và cần được can thiệp kịp thời.
Khuyến cáo từ các tổ chức y tế
Theo một nghiên cứu quốc tế, khoảng 1,7% thanh thiếu niên trong độ tuổi từ 13 đến 18 bị rối loạn chức năng nghe do tiếng ồn, trong đó tai nghe được xác định là nguyên nhân trực tiếp. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo rằng trẻ em không nên sử dụng tai nghe quá 2 giờ liên tục, và ngưỡng âm thanh an toàn cần được duy trì dưới 70 dB. Việc tổn thương thính lực ở trẻ em có thể ảnh hưởng lâu dài đến khả năng giao tiếp và sự phát triển toàn diện.
Do đó, bác sĩ Thủy cảnh tỉnh: “Thói quen tiếp xúc với âm thanh lớn có thể dẫn đến mất thính lực tạm thời hoặc ù tai, và trong những trường hợp nặng hơn, có thể gây ra mất thính lực không thể phục hồi.” Để bảo vệ tai và phòng ngừa suy giảm thính lực, mọi người không nên lạm dụng việc sử dụng tai nghe. Khi cần thiết, chỉ nên đeo tai nghe tối đa trong vòng 1 giờ đồng hồ, sau đó để tai được nghỉ ngơi từ 5 đến 10 phút trước khi tiếp tục sử dụng.
Biện pháp phòng ngừa hiệu quả
Nếu phải nghe âm thanh trong hơn 90 phút, người dùng nên giảm âm lượng xuống. Nguyên tắc cơ bản là càng nghe tai nghe lâu, càng phải giảm âm lượng. Các mức âm lượng an toàn được khuyến nghị bao gồm: mức nhẹ từ 30 - 50 dB, mức trung bình khoảng 60 dB, và mức lớn là trên 70 dB. Bạn cũng có thể cài đặt các phần mềm trên điện thoại thông minh để theo dõi và cảnh báo mức độ nghe an toàn.
Đối với những người làm việc trong môi trường có mức âm thanh lớn, chẳng hạn như phòng karaoke, sự kiện âm nhạc hoặc khu vực máy móc công nghiệp, việc sử dụng nút bịt tai có thể giúp giảm mức độ tiếp xúc từ 5 đến 45 dB. Để hạn chế nguy cơ nghe kém và tổn thương tai, mọi người nên chủ động thăm khám và kiểm tra chức năng nghe thường xuyên, đặc biệt là khi có các dấu hiệu nghi ngờ về thính lực.
