Cây Đinh Lăng: Dược Liệu Quý Trong Ẩm Thực Và Y Học
Theo Lương y Đa khoa Bùi Đắc Sáng từ Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Hội Đông y Hà Nội, cây đinh lăng từ lâu đã được người dân sử dụng như một loại rau gia vị và phương thuốc chữa nhức đầu. Nhiều gia đình thường lấy lá đinh lăng để nấu canh với thịt hoặc cá, nhằm bồi bổ cho sản phụ, người già hoặc những người mới ốm dậy, giúp phục hồi sức khỏe nhanh chóng.
Thành Phần Hóa Học Và Dinh Dưỡng Đa Dạng
Củ đinh lăng chứa nhiều hoạt chất quý như 0,3% glucozit, alcaloit, saponin, tanin, 13 loại axit amin và vitamin B1. Đáng chú ý, một số hoạt chất trong đinh lăng có tính năng gần giống với nhân sâm, làm tăng giá trị dược liệu của loại cây này. Các bộ phận của cây đều có thể sử dụng: lá non dùng ăn gỏi cá, gói nem hoặc làm gia vị; củ, thân và lá khô được dùng làm thuốc.
Công Dụng Chữa Bệnh Của Từng Bộ Phận
Lá đinh lăng có vị bùi, đắng, thơm và hơi mát, với tác dụng lương huyết, giải độc, chống tanh hôi, lợi niệu và tiêu mẩn ngứa. Ngoài ra, lá còn hỗ trợ điều trị dị ứng, ho ra máu và kiết lỵ. Rễ củ đinh lăng có vị ngọt nhạt, hơi đắng và tính ấm, khi bào chế nên rút bỏ lõi. Rễ củ giúp thông huyết mạch, tiêu sưng viêm, giảm đau, và được dùng trong các trường hợp cơ thể suy nhược, mệt mỏi hoặc yếu sức.
Nước Lá Đinh Lăng Và Những Lợi Ích Vượt Trội
BSNT. Đặng Hạnh từ Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội, cho biết qua Báo Sức khỏe & Đời sống rằng các nghiên cứu chỉ ra đinh lăng có nhiều tác dụng như tăng cường hệ miễn dịch, cải thiện khả năng sinh sản ở nam giới, chống mệt mỏi, bổ dưỡng, tăng cảm giác thèm ăn, giúp ngủ ngon, tăng khả năng lao động và cân nặng, cũng như giải độc và mát gan.
Đặc biệt, gần đây, khoa học đã chứng minh đinh lăng có tác dụng chống trầm cảm, giảm căng thẳng, cải thiện trí nhớ, chống oxy hóa, hạ đường huyết, bảo vệ gan, hạ lipid máu, kháng nấm và kháng khuẩn. Lá đinh lăng còn hỗ trợ điều trị các bệnh thoái hóa thần kinh như Parkinson và Alzheimer, bằng cách cải thiện triệu chứng run, mất thăng bằng, mất ngủ, suy giảm trí nhớ, căng thẳng thần kinh và suy nhược thần kinh.
Lá đinh lăng chứa nhiều vitamin nhóm B, đặc biệt là vitamin B1, giúp chống suy giảm trí nhớ và tăng cường hệ thần kinh. Nghiên cứu cho thấy lá đinh lăng làm tăng biên độ điện thế não và khả năng tiếp nhận của tế bào thần kinh vỏ não.
Ứng Dụng Trong Điều Trị Bệnh Parkinson
Bệnh Parkinson là một trong những bệnh thoái hóa thần kinh phổ biến nhất, chủ yếu do mất tế bào thần kinh dopaminergic, dẫn đến giảm chất dẫn truyền thần kinh dopamine ở thể vân và gây ra các khiếm khuyết vận động cùng triệu chứng không liên quan đến vận động. Nguyên nhân bệnh vẫn chưa rõ ràng nhưng có thể liên quan đến di truyền, tác nhân môi trường và lão hóa, trong đó stress oxy hóa đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển bệnh. Các thành phần hóa học trong đinh lăng có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh Parkinson hiệu quả.
Cách Đun Nước Lá Đinh Lăng Đúng Chuẩn
Để phát huy tối đa lợi ích, có thể sử dụng lá đinh lăng tươi hoặc khô theo các bước sau:
- Bước 1: Dùng 150-200g lá tươi hoặc 50g lá khô đã rửa sạch và để ráo (lượng cho một người).
- Bước 2: Cho lá vào nồi hoặc bình, chế một ít nước sôi vào, đậy nắp và lắc nhẹ để rửa lá, sau đó đổ nước đi.
- Bước 3: Thêm khoảng 1.000ml nước sôi vào, đậy nắp và chờ 5-7 phút trước khi chắt ra uống.
Với những công dụng đa dạng và phương pháp sử dụng đơn giản, cây đinh lăng xứng đáng là một phần quan trọng trong hành trình chăm sóc sức khỏe từ thiên nhiên.
