Bác sĩ cảnh báo: Uống nước rau má, atiso giải rượu có thể gây hại gan
Trong dịp Tết, nhiều người thường xuyên sử dụng bia rượu dẫn đến tình trạng nổi mụn, mệt mỏi và nóng trong người. Câu hỏi từ chị Võ Ngọc Huyền (32 tuổi, TPHCM) về việc có nên uống các loại nước mát gan như rau má hay atiso để cải thiện tình trạng này đã nhận được sự quan tâm đặc biệt. Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thị Diễm Hương, công tác tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cơ sở 3, đã đưa ra những tư vấn chi tiết và cảnh báo quan trọng.
Xu hướng tìm đến thức uống mát gan sau những ngày ăn uống thả phanh
Sau những ngày lễ Tết với chế độ ăn uống nhiều dầu mỡ và tiêu thụ lượng lớn rượu bia, cơ thể thường xuất hiện cảm giác nóng trong, mệt mỏi. Nhiều người có xu hướng tìm đến các loại thức uống được cho là "mát gan" với hy vọng thanh lọc cơ thể và phục hồi chức năng gan nhanh chóng. Tuy nhiên, theo bác sĩ Diễm Hương, mỗi loại thức uống này đều có công dụng riêng biệt với sức khỏe, nhưng nếu sử dụng không đúng cách có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.
Nước rau má: Không có tác dụng giải rượu thực sự
Rau má thường được biết đến với công dụng thanh nhiệt và làm mát cơ thể. Loại nước này có tác dụng lợi tiểu nhẹ và giúp giảm cảm giác nóng trong. Tuy nhiên, bác sĩ Diễm Hương nhấn mạnh rằng việc uống quá nhiều nước rau má trong thời gian ngắn, đặc biệt khi cơ thể đang mệt mỏi và có xu hướng lạnh sau khi uống rượu, có thể gây ra các vấn đề như đầy bụng, tiêu chảy hoặc tụt huyết áp ở những người có thể trạng yếu.
Điều đáng lưu ý là rau má không tác động vào hệ enzyme gan để tăng tốc độ chuyển hóa ethanol. Do đó, loại nước này không có tác dụng "giải rượu" theo nghĩa sinh học. Mặc dù được nhiều người sử dụng, nhưng cần thận trọng vì rau má có thể gây rối loạn tiêu hóa nếu dùng không hợp lý.
Nước atiso: Không phải giải pháp cho say rượu cấp tính
Atiso thường được nhắc đến như một thức uống bổ gan. Tuy nhiên, theo bác sĩ Diễm Hương, atiso phù hợp hơn trong việc hỗ trợ điều trị các rối loạn gan mật mạn tính, chứ không phải là giải pháp xử lý triệu chứng say rượu cấp tính. Việc sử dụng atiso pha quá đậm hoặc uống liên tục với mong muốn hồi phục nhanh có thể dẫn đến tụt huyết áp và rối loạn tiêu hóa.
Trong giai đoạn cơ thể còn mệt mỏi và dạ dày nhạy cảm sau khi uống rượu, atiso không phải là lựa chọn ưu tiên. Bác sĩ khuyến cáo nên cân nhắc kỹ lưỡng trước khi sử dụng loại thức uống này trong tình huống này.
Nước chanh muối: Cần thận trọng với người có vấn đề dạ dày
Nước chanh muối là lựa chọn phổ biến của nhiều người nhờ vị dễ uống và khả năng tạo cảm giác tỉnh táo. Chanh cung cấp vitamin C, trong khi muối giúp bù đắp một phần điện giải đã mất. Tuy nhiên, đối với những người mắc các vấn đề về dạ dày như viêm dạ dày, trào ngược dạ dày - thực quản hoặc loét dạ dày, đồ uống có tính axit đậm đặc như nước chanh muối có thể làm tăng kích ứng niêm mạc, đặc biệt khi uống lúc đói.
Nếu quyết định sử dụng nước chanh muối, bác sĩ khuyên nên pha loãng, uống từng ngụm nhỏ và tránh sử dụng khi bụng đang trống rỗng để giảm thiểu nguy cơ kích ứng.
Không có loại nước nào giúp gan xử lý cồn nhanh hơn
Bác sĩ Diễm Hương nhấn mạnh một điểm quan trọng: không có loại nước nào có thể giúp gan xử lý cồn nhanh hơn hoặc thải bớt độc tố một cách rõ rệt. Gan cần thời gian để chuyển hóa cồn, và các loại nước chỉ đóng vai trò hỗ trợ làm dịu triệu chứng. Sau khi ăn nhậu, lựa chọn an toàn nhất vẫn là uống đủ lượng nước lọc, có thể kết hợp với dung dịch bù điện giải pha đúng nồng độ.
Các loại nước dân gian chỉ nên được sử dụng như biện pháp bổ trợ, với liều lượng phù hợp cho từng cá nhân. Việc lạm dụng nhiều loại nước truyền miệng, uống đậm đặc hoặc kết hợp cùng lúc không những không giúp gan khỏe hơn mà còn có thể khiến gan và dạ dày phải làm việc vất vả hơn.
Những lưu ý quan trọng khác về thức uống và sức khỏe
Bên cạnh các loại nước mát gan, bác sĩ cũng đề cập đến một số thông tin liên quan đến thức uống và sức khỏe:
- Nước dừa và huyết áp: Một nghiên cứu cho thấy những người uống nước dừa thường xuyên có mức giảm huyết áp nhiều hơn so với nhóm chỉ uống nước lọc.
- Nước chanh và huyết áp: Uống nước chanh thường xuyên có thể giúp giảm huyết áp theo thời gian, đồng thời mang lại một số lợi ích sức khỏe khác.
- Nước ấm buổi sáng: Không chỉ giúp giữ ấm cơ thể, nước ấm uống vào buổi sáng còn hỗ trợ quá trình cấp nước, cải thiện tuần hoàn, tiêu hóa và tinh thần.
Bác sĩ Diễm Hương kết luận rằng việc chăm sóc gan sau khi uống rượu bia cần sự kiên nhẫn và phương pháp khoa học. Thay vì tìm kiếm các giải pháp nhanh chóng qua thức uống mát gan, mọi người nên ưu tiên nghỉ ngơi, uống đủ nước và có chế độ ăn uống cân bằng để cơ thể hồi phục tự nhiên.
