Cảnh báo đột quỵ ở người trẻ và tình trạng liệt mặt gia tăng trong mùa lạnh
Ngày 23/2, Tiến sĩ, bác sĩ Trần Chí Cường - Chủ tịch Hội Can thiệp Thần kinh Thành phố Hồ Chí Minh đã chia sẻ với báo chí về một trường hợp đột quỵ não đáng chú ý ở nam bệnh nhân 28 tuổi. Theo đó, sau một đêm thức khuya, bệnh nhân đi ngủ lúc 6 giờ sáng và đến khoảng 14 giờ cùng ngày thì thức dậy với các triệu chứng liệt nửa người bên phải, méo miệng và nói khó. Đây là những dấu hiệu điển hình của đột quỵ não, khiến gia đình phải đưa ngay đến bệnh viện gần nhà.
Chẩn đoán và xử trí trong trường hợp đột quỵ
Tại bệnh viện, kết quả chụp CT sọ não ban đầu rất khó phát hiện tổn thương nhu mô não. Tuy nhiên, chụp CTA sau đó đã cho thấy tình trạng tắc nhánh M2 của động mạch não giữa. Bệnh nhân được chuyển đến một bệnh viện chuyên khoa đột quỵ tại Cần Thơ để tiếp tục xử trí. Do đã quá "giờ vàng" (6 giờ đầu sau khởi phát đột quỵ), các bác sĩ chỉ định sử dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo RAPID để phân tích và so sánh vùng lõi nhồi máu với vùng não thiếu máu còn khả năng cứu. Kết quả cho thấy vùng lõi nhồi máu tương đương vùng thiếu máu, đồng nghĩa phần lớn mô não đã tổn thương không hồi phục, và can thiệp tái thông mạch máu sẽ không mang lại lợi ích rõ rệt.
Đột quỵ không còn là bệnh của riêng người cao tuổi
Từ trường hợp này, Tiến sĩ Cường cảnh báo rằng đột quỵ không còn là bệnh lý của riêng người cao tuổi. Người trẻ, thậm chí dưới 30 tuổi, vẫn có thể mắc bệnh nếu tồn tại các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp, béo phì, stress kéo dài hoặc các bệnh lý tim mạch tiềm ẩn. Việc chủ quan vì nghĩ mình "còn trẻ, còn khỏe" có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm vàng để cứu não. Thực tế cho thấy, tầm soát và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ có thể làm giảm đáng kể tỷ lệ đột quỵ cũng như nguy cơ tử vong và tàn phế.
Gia tăng các ca liệt dây thần kinh số 7 trong mùa lạnh
Song song với cảnh báo về đột quỵ, các bệnh viện trên cả nước cũng đang ghi nhận số ca liệt dây thần kinh số 7 (liệt mặt) tăng đột biến trong mùa lạnh. Ví dụ, bệnh nhân T.T.Q. (sinh năm 1997) hoàn toàn khỏe mạnh, không có tiền sử bệnh lý thần kinh, nhưng buổi sáng thức dậy bất ngờ phát hiện miệng méo, mắt không nhắm kín và khuôn mặt mất cân đối. Bệnh nhân đã đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ và được chẩn đoán liệt dây thần kinh số VII ngoại biên.
Tương tự, tại Bệnh viện Đa khoa Medlatec, các bác sĩ liên tục tiếp nhận những ca bệnh có biểu hiện liệt mặt, như trường hợp anh T.V.S. (45 tuổi) với triệu chứng tê bì nửa mặt trái, ăn nhai khó khăn. Kết quả chụp MRI sọ não không phát hiện tổn thương nội sọ cấp tính, và bệnh nhân được chẩn đoán liệt dây thần kinh số VII ngoại biên trái vô căn.
Nguyên nhân và khuyến cáo từ chuyên gia
Thạc sĩ, bác sĩ Phan Huy Quyết - Trưởng khoa Y Dược cổ truyền (Bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ) chia sẻ, điểm chung của các ca bệnh là khởi phát đột ngột với những biểu hiện điển hình như méo miệng, liệt nửa mặt, mắt nhắm không kín, ăn uống khó khăn và nói ngọng. Bệnh hay gặp khi thời tiết lạnh, người bệnh ngủ trong phòng điều hòa nhiệt độ thấp, quạt thổi trực tiếp vào mặt hoặc không giữ ấm vùng đầu - cổ. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, và nếu không được phát hiện và điều trị sớm, có thể dẫn đến các di chứng như co cứng cơ mặt, méo mặt kéo dài.
Bệnh viện Châm cứu Trung ương cũng ghi nhận số bệnh nhân nhập viện vì liệt mặt tăng đột biến, với hàng trăm lượt người đến khám và điều trị mỗi ngày. Số ca nhập viện hiện nay đã tăng gấp đôi so với tháng trước, bao gồm cả những ca còn trẻ tuổi.
Khuyến cáo phòng ngừa và điều trị kịp thời
Trước thực trạng này, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng đầu, mặt và cổ khi ra ngoài trời lạnh, vào sáng sớm hoặc đêm khuya. Cần tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột, không tắm nước lạnh quá khuya, và không để quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào mặt khi ngủ. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ như méo miệng, liệt mặt, mắt nhắm không kín, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh bỏ lỡ "thời gian vàng". Việc chủ quan, chần chừ hoặc tự ý điều trị tại nhà có thể khiến bệnh kéo dài, để lại di chứng nặng nề, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày.
Đột quỵ có thể xảy ra bất ngờ nhưng không phải không thể phòng tránh. Nhận biết sớm dấu hiệu, đến viện ngay khi có triệu chứng và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ chính là "chìa khóa vàng" để bảo vệ não bộ và sức khỏe tổng thể.
