Từ ngày 1/7/2026, hàng loạt chính sách y tế mới chính thức có hiệu lực, bao gồm tiêm miễn phí vaccine HPV, hóa đơn khám bệnh BHYT dưới 379.500 đồng được miễn phí, mở rộng quyền lợi khám ngoại trú trái tuyến, cùng nhiều quy định hỗ trợ khác.
Luật Phòng bệnh 2025: Chuyển từ chữa bệnh sang phòng bệnh
Luật Phòng bệnh 2025 đánh dấu bước chuyển từ tư duy "chữa bệnh" sang "chủ động phòng bệnh". Luật mở rộng phạm vi điều chỉnh sang phòng, chống bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và các điều kiện bảo đảm công tác phòng bệnh. Các biện pháp phòng bệnh bao gồm giám sát dịch tễ, khai báo bệnh, đánh giá nguy cơ, cách ly y tế, kiểm dịch, tiêm chủng và ứng phó với dịch bệnh. Luật ưu tiên tiếp cận dịch vụ phòng bệnh cho người cao tuổi, người khuyết tật và đồng bào dân tộc thiểu số.
Hóa đơn khám BHYT dưới 379.500 đồng được miễn phí
Nghị định 188/2025/NĐ-CP quy định mức chi phí BHYT chi trả 100% cho một lần khám chữa bệnh là thấp hơn 15% mức lương cơ sở. Từ 1/7, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng, do đó người bệnh đi khám BHYT với chi phí dưới 379.500 đồng sẽ được quỹ BHYT thanh toán 100%.
Mở rộng quyền lợi BHYT khi khám ngoại trú trái tuyến
Từ 1/7, Quỹ BHYT thanh toán 50% khi người tham gia BHYT đi khám ngoại trú tại: cơ sở cấp cơ bản mà trước ngày 1/1/2025 được xác định là tuyến tỉnh, tuyến trung ương; cơ sở cấp cơ bản có tổng điểm đánh giá năng lực chuyên môn từ 50 đến dưới 70 điểm (trừ cơ sở trước ngày 1/1/2025 đã xác định là tuyến huyện); cơ sở cấp chuyên sâu mà trước ngày 1/1/2025 đã xác định là tuyến tỉnh hoặc tương đương.
Vaccine HPV được tiêm miễn phí cho trẻ em gái
Từ 1/7, bệnh do virus HPV được đưa vào danh mục bệnh phải sử dụng vaccine trong tiêm chủng bắt buộc thông qua Chương trình tiêm chủng mở rộng. Theo lộ trình của Bộ Y tế, vaccine HPV sẽ được ưu tiên tiêm miễn phí cho trẻ em gái từ 9 đến dưới 15 tuổi, tùy kế hoạch triển khai tại từng địa phương, chủ yếu tại trường học và cơ sở y tế công lập.
Bồi thường cho người gặp tai biến nặng sau tiêm chủng
Điều 50 Nghị định 165/2025/NĐ-CP quy định: người tiêm chủng bị tai biến nặng để lại di chứng dẫn đến khuyết tật được bồi thường 30 lần mức lương cơ sở tại thời điểm giải quyết; người bị tử vong được bồi thường 100 triệu đồng. Điều 51 Nghị định 165/2026/NĐ-CP quy định Nhà nước thanh toán chi phí khám chữa bệnh cho trường hợp bị tai biến sau tiêm chủng chưa được BHYT chi trả.
Chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí
Thông tư của Bộ Y tế quy định việc hỗ trợ thuốc miễn phí phải dựa trên thỏa thuận giữa cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám chữa bệnh; không được thu tiền hoặc gắn với điều kiện thương mại. Chương trình không được tác động đến lựa chọn phương pháp điều trị của bác sĩ và Quỹ BHYT không thanh toán cho thuốc đã được hỗ trợ miễn phí.
Nhà nước hỗ trợ đào tạo sau đại học ngành y học dự phòng
Điều 40 Luật Phòng bệnh 2025 quy định Nhà nước hỗ trợ toàn bộ học phí và chi phí sinh hoạt cho người học sau đại học y học dự phòng tại cơ sở giáo dục công lập; hỗ trợ tiền đóng học phí và chi phí sinh hoạt tương ứng nếu học tại cơ sở tư nhân. Nhà nước khuyến khích tổ chức, cá nhân cấp học bổng cho người học đại học, sau đại học ngành y học dự phòng, y tế công cộng, dinh dưỡng.
Hỗ trợ hàng tháng cho nhân viên y tế thôn, tổ dân phố
Nghị định 192/2026/NĐ-CP quy định nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản được hỗ trợ hàng tháng. Mức hỗ trợ bằng 0,7 lần mức lương cơ sở đối với: thôn có từ 350 hộ gia đình trở lên; thôn, bản tại xã vùng khó khăn; tổ dân phố, khu phố có từ 500 hộ gia đình trở lên. Các trường hợp còn lại hưởng 0,5 lần mức lương cơ sở.
Hỗ trợ phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi
Nghị định mới quy định phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi được hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng. Chính sách áp dụng cho phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người và phụ nữ sinh con tại tỉnh, thành có mức sinh dưới mức sinh thay thế. Lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng; lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con, nếu đáp ứng điều kiện hưởng chế độ thai sản.
Sàng lọc trước sinh và sơ sinh được hỗ trợ
Phụ nữ mang thai được khám và sàng lọc trước sinh 4 bệnh cơ bản: hội chứng Down, Edwards, Patau và bệnh Thalassemia. Trẻ sơ sinh được sàng lọc 5 bệnh: suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng. Mức hỗ trợ sàng lọc trước sinh tối đa 900.000 đồng/trường hợp; sàng lọc sơ sinh tối đa 600.000 đồng/trường hợp. Từ 1/7 đến 31/12/2026, ưu tiên cho phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, bảo trợ xã hội, vùng khó khăn. Từ 1/1/2027, áp dụng cho tất cả.
Phân cấp thẩm quyền cho chủ tịch tỉnh
Nghị quyết 21/2026 quy định Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện toàn bộ thủ tục về giấy phép hành nghề y tế và đăng ký nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thay vì Bộ Y tế. Thông tư 21/2026/TT-BYT phân cấp cho UBND cấp tỉnh đánh giá, cấp lại, thu hồi Giấy chứng nhận dược liệu đạt GACP.
Danh mục 103 bệnh bẩm sinh cần sàng lọc
Thông tư 12/2026/TT-BYT ban hành Danh mục 103 bệnh bẩm sinh khuyến khích sàng lọc trước sinh và sơ sinh, gồm 70 bệnh sàng lọc trước sinh và 33 bệnh sàng lọc sơ sinh. Cục Dân số định kỳ 2 năm rà soát, đề xuất bổ sung danh mục.
137 trường hợp được tiết lộ giới tính thai nhi
Thông tư 11/2026/TT-BYT quy định danh mục 137 bệnh được thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi để phục vụ chẩn đoán và điều trị, bao gồm các bệnh di truyền có biểu hiện khác nhau giữa nam và nữ.
