Cảnh báo chấn thương mắt nghiêm trọng từ pháo nổ, nhiều ca đối mặt mất thị lực vĩnh viễn
Ngày 3/3, các bác sĩ Khoa Tạo hình Thẩm mỹ - Thần kinh Nhãn khoa tại Bệnh viện Mắt Thành phố Hồ Chí Minh đã đưa ra cảnh báo khẩn cấp về tình trạng chấn thương mắt nặng liên quan đến pháo nổ. Thời gian gần đây, đơn vị này liên tục tiếp nhận nhiều trường hợp nghiêm trọng, trong đó không ít ca đứng trước nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn, gây ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống.
Trường hợp điển hình với tổn thương không thể phục hồi
Một bệnh nhân nam 46 tuổi, cư trú tại khu vực Bình Định - Gia Lai, đã nhập viện vào ngày 19/2 trong tình trạng thị lực hai mắt chỉ còn khả năng nhận biết sáng tối. Bên cạnh đó, ông còn bị bỏng da mặt, sưng nề mi mắt, cháy xém lông mi và đa dị vật tại kết mạc và giác mạc. Theo lời kể từ tiền sử bệnh, trong lúc đi ngang qua khu vực có người đang đốt pháo, bệnh nhân quay lại nhìn thì pháo bất ngờ phát nổ, khiến các mảnh vỡ văng trực tiếp vào cả hai mắt.
Bệnh nhân đã được điều trị nội trú tích cực, bao gồm rửa mắt và lấy dị vật mỗi ngày. Tuy nhiên, sau một thời gian chữa trị, do chấn thương quá nặng, thị lực hai mắt của ông không thể phục hồi, minh chứng cho mức độ nguy hiểm của các vụ nổ pháo. Bác sĩ chuyên khoa II Biện Thị Cẩm Vân, Phó Trưởng Khoa Tạo hình Thẩm mỹ - Thần kinh Nhãn khoa, đã trực tiếp thăm khám và theo dõi tình trạng của nam bệnh nhân này.
Cơ chế gây tổn thương và hậu quả nghiêm trọng
Theo giải thích từ các bác sĩ, chấn thương mắt do pháo nổ thường xuất phát từ sóng xung kích, làm tăng đột ngột áp lực nội nhãn và gây tổn thương sâu đến các cấu trúc bên trong mắt. Ngoài ra, các mảnh vỡ tốc độ cao như kim loại, nhựa, cát, hoặc vỏ pháo có thể bắn trực tiếp vào kết mạc, giác mạc, thậm chí xuyên sâu vào nhãn cầu. Bỏng nhiệt và hóa chất tại vùng mặt, mi mắt cũng góp phần làm tổn thương thêm bề mặt nhãn cầu.
Hậu quả của những chấn thương này có thể bao gồm đa dị vật tại kết mạc và giác mạc, tróc biểu mô giác mạc diện rộng, phù đục giác mạc, xuất huyết tiền phòng, xuất huyết nội nhãn, và trong trường hợp nặng nhất là rách hoặc vỡ nhãn cầu. Khi cấu trúc nhãn cầu bị phá hủy, khả năng phục hồi thị lực trở nên rất hạn chế, ngay cả khi bệnh nhân đã được điều trị tích cực và kịp thời.
Thống kê đáng báo động và cảnh báo từ chuyên gia
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thanh Nam, Trưởng khoa Tạo hình Thẩm mỹ - Thần kinh Nhãn khoa tại Bệnh viện Mắt Tp.HCM, cho biết trong số 7 trường hợp nhập viện bị chấn thương mắt liên quan trực tiếp đến pháo, có một trường hợp buộc phải bỏ nhãn cầu, bốn trường hợp nặng với tiên lượng phục hồi thị lực thấp, bao gồm một ca thị lực gần như mù cả hai mắt. Các bệnh nhân này vẫn đang tiếp tục được theo dõi và điều trị do nguy cơ để lại di chứng lâu dài.
Ông nhấn mạnh rằng, dù pháo hoa tầm thấp được phép sử dụng theo quy định, tình trạng đốt pháo nổ tự chế, pháo dây, pháo bi, pháo cối hoặc pháo không rõ nguồn gốc vẫn còn diễn ra phổ biến. Những loại pháo này tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe, đặc biệt là đôi mắt - một cơ quan nhạy cảm và dễ tổn thương nhất trên cơ thể con người.
Khuyến cáo an toàn và số liệu thống kê toàn quốc
Các bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý đốt pháo nổ, không sử dụng pháo tự chế hoặc pháo không rõ nguồn gốc. Đồng thời, cần tránh đứng gần, không cúi nhìn trực tiếp vào pháo đang cháy, không để trẻ em tiếp xúc với pháo, và không đốt pháo khi đã sử dụng rượu bia. Trong trường hợp không may xảy ra tai nạn, cần che nhẹ mắt và nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở chuyên khoa mắt gần nhất, tuyệt đối không tự ý rửa sâu, tra thuốc hoặc cố lấy dị vật ra khỏi mắt để tránh làm tổn thương nặng hơn.
Theo thống kê từ Bộ Y tế, trong 8 ngày nghỉ Tết vừa qua, đã có 338 ca khám và cấp cứu do pháo nổ hoặc chất nổ, trong đó một người tử vong. So với cùng kỳ Tết năm ngoái, số ca khám và cấp cứu do pháo nổ, chất nổ đã giảm, nhưng số ca tử vong lại tăng lên, cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Tại Bệnh viện Bạch Mai, trong các ngày đầu năm mới, đơn vị cũng tiếp nhận nhiều trường hợp chấn thương mắt nghiêm trọng do pháo nổ, với phần lớn nạn nhân là trẻ em và thanh thiếu niên, không ít trường hợp đối mặt nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn.
