Từ ngày 9 đến 11/6/2026, Hội nghị đánh giá giữa kỳ và tham vấn Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII (Operation Mekong Dragon VIII - OMD VIII) đã diễn ra tại Thành Đô, Trung Quốc. Sự kiện do Hải quan Trung Quốc, Văn phòng Liên lạc Tình báo Khu vực châu Á-Thái Bình Dương (RILO A/P) và Văn phòng Liên hợp quốc về chống ma túy và tội phạm (UNODC) phối hợp tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.
Quy mô và sự tham gia
Hội nghị có 63 đại biểu từ 26 cơ quan hải quan, lực lượng thực thi pháp luật các nước thành viên cùng các tổ chức quốc tế và đối tác liên quan. Chiến dịch Con rồng Mê Kông do Hải quan Việt Nam và Hải quan Trung Quốc khởi xướng từ năm 2018, với sự hỗ trợ của RILO A/P và UNODC. Qua 8 giai đoạn triển khai liên tục, chiến dịch đã mở rộng quy mô và phạm vi hợp tác, thu hút sự tham gia tích cực của nhiều bên.
Từ song phương đến đa phương
Từ một sáng kiến hợp tác song phương, Chiến dịch Con rồng Mê Kông đã phát triển thành cơ chế hợp tác đa phương có uy tín, trở thành diễn đàn quan trọng để các cơ quan thực thi pháp luật tăng cường phối hợp, chia sẻ trách nhiệm và phát huy sức mạnh tổng hợp trong đấu tranh với tội phạm xuyên quốc gia. Kết quả đạt được đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận, góp phần nâng cao năng lực quản lý biên giới và an ninh khu vực. Đáng chú ý, chiến dịch đã 3 lần được đề cập trong các Tuyên bố chung Việt Nam-Trung Quốc tại các cuộc hội đàm cấp cao, khẳng định đây là điểm sáng trong quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.
Vai trò của Hải quan Việt Nam
Trong khuôn khổ hội nghị, đoàn Hải quan Việt Nam đã tích cực tham gia các phiên thảo luận chuyên đề, chia sẻ tình hình, kết quả đấu tranh, kinh nghiệm thực tiễn cũng như khó khăn trong phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép ma túy và động vật hoang dã xuyên biên giới. Với vai trò là một trong những thành viên điều phối, đại diện Hải quan Việt Nam nhấn mạnh rằng không một quốc gia hay cơ quan đơn lẻ nào có thể tự mình ứng phó hiệu quả với tội phạm xuyên quốc gia ngày càng gia tăng. Việc tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin và phối hợp hành động thông qua Chiến dịch Con rồng Mê Kông góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và đa dạng sinh học.
Kết quả ban đầu của OMD VIII
Theo kết quả sơ bộ sau gần 2 tháng triển khai (từ 15/4 đến 8/6/2026), Chiến dịch OMD VIII đã ghi nhận 927 vụ việc, trong đó 839 vụ liên quan đến ma túy, 21 vụ liên quan đến tiền chất, 47 vụ về động thực vật hoang dã và 20 vụ khác liên quan đến vũ khí, thuốc lá và thuốc lá điện tử. Tổng khối lượng ma túy thu giữ khoảng 6,33 tấn cùng hơn 252.000 đơn vị ma túy dạng viên, gói; khoảng 400kg tiền chất và hơn 71.000 đơn vị dạng hộp, chai; cùng khoảng 20,7 tấn và hơn 2.000 cá thể, mẫu vật động thực vật hoang dã. Các vụ bắt giữ tập trung vào ma túy tổng hợp, cần sa, cocaine, opioid và các chất hướng thần mới (NPS), phản ánh xu hướng đa dạng hóa phương thức vận chuyển và chủng loại hàng cấm.
Định hướng hợp tác
Các đại biểu đã thảo luận về các ưu tiên cho giai đoạn tiếp theo của OMD VIII, tạo sự đồng thuận và thúc đẩy nhiều ý tưởng hợp tác cụ thể. Phát biểu bế mạc, Hải quan Việt Nam và Hải quan Trung Quốc đánh giá cao việc mở rộng sự tham gia của các đối tác và mạng lưới chuyên môn, tăng cường kết nối giữa các cơ chế hợp tác. Hai bên đề nghị các thành viên tiếp tục chia sẻ thông tin tình báo qua hệ thống CENcomm, trao đổi sớm về các lô hàng nghi vấn và phương thức che giấu. Hải quan Việt Nam đề xuất một số định hướng hợp tác nhằm tăng cường trao đổi thông tin tình báo, nâng cao phân tích rủi ro và thúc đẩy phối hợp điều tra thực chất.
Cam kết tiếp tục
Kết thúc hội nghị, các đại biểu khẳng định hiệu quả từ việc duy trì kết nối chặt chẽ, chia sẻ thông tin kịp thời và phối hợp thực chất. Các thành viên thống nhất tiếp tục đẩy mạnh hợp tác trong giai đoạn còn lại của OMD VIII, góp phần đấu tranh hiệu quả với tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đa dạng sinh học và an ninh khu vực.
