Một cụ bà 79 tuổi tại xã Đại Xuyên, Ninh Bình, đã được cứu sống nhờ quy trình cấp cứu khẩn trương sau khi bị chó dữ tấn công vào tối ngày 29/6. Vụ việc xảy ra khi cụ bà vừa ra mở cổng, con chó của nhà hàng xóm đối diện bất ngờ lao sang cắn xé liên tiếp vào vùng mặt và cánh tay phải, kéo nạn nhân đi một đoạn trên đường trước khi được người dân giải cứu.
Vết thương loại III – nguy cơ phơi nhiễm bệnh dại rất cao
Theo thông tin từ Bệnh viện Bạch Mai, cụ bà được gia đình đưa đến cơ sở Ninh Bình của bệnh viện trong đêm. Thời điểm nhập viện, bệnh nhân có nhiều vết thương sâu ở vùng mặt và cánh tay phải, trong đó có những vị trí bị mất mô, nguy cơ nhiễm trùng và phơi nhiễm virus dại rất cao. Ngay sau khi tiếp nhận, các bác sĩ khẩn trương cầm máu, xử trí vết thương và đồng thời kích hoạt hội chẩn trực tuyến giữa chuyên khoa Ngoại Tổng hợp với các bác sĩ của Viện Y học nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai.
Qua đánh giá, các bác sĩ xác định đây là vết thương loại III – mức độ phơi nhiễm nặng nhất theo phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), với các vết thương xuyên thấu ở vùng đầu, mặt và tay. Trường hợp này cần được tiêm vaccine phòng dại kết hợp huyết thanh kháng dại (RIG) càng sớm càng tốt, đặc biệt trong vòng 24 giờ đầu sau khi bị động vật cắn.
Khó khăn trong việc theo dõi nguồn lây
Điều đáng lo ngại là theo người nhà, con chó sau khi cắn người có biểu hiện hung dữ bất thường. Tuy nhiên, ngay sau sự việc, chủ nuôi đã bán con vật, khiến việc theo dõi sức khỏe của chó theo khuyến cáo y học dự phòng không thể thực hiện. Trước tình huống này, các bác sĩ đã hướng dẫn gia đình khẩn trương liên hệ với chủ nuôi để xác minh tình trạng con chó, nhằm có thêm cơ sở đánh giá nguy cơ phơi nhiễm và xây dựng phác đồ dự phòng sau phơi nhiễm (PEP) phù hợp.
Bác sĩ nội trú Nguyễn Thị Thu Trang, phụ trách Đơn vị Tư vấn và Tiêm chủng Vaccine, Viện Y học nhiệt đới Bệnh viện Bạch Mai, cho biết: “Virus dại là tác nhân gây bệnh đặc biệt nguy hiểm với tỷ lệ không qua khỏi gần như 100% khi các triệu chứng lâm sàng xuất hiện. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh dại. Tiêm vaccine và huyết thanh kháng dại là biện pháp duy nhất có thể cứu sống người bệnh. Để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu, việc xử trí vết thương và tiêm dự phòng cần được thực hiện càng sớm càng tốt, lý tưởng nhất trong vòng 24 giờ đầu sau khi bị động vật cắn hoặc cào.”
Cuộc chạy đua với thời gian: điều phối huyết thanh từ Hà Nội về Ninh Bình
Thời điểm xảy ra vụ việc, phòng tiêm chủng vaccine tại cơ sở Ninh Bình chưa hoàn thiện, chưa có sẵn huyết thanh kháng dại và vaccine phục vụ cấp cứu. Sau cuộc hội chẩn, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ban lãnh đạo Bệnh viện Bạch Mai, phương án điều phối huyết thanh kháng dại và vaccine từ cơ sở Hà Nội về Ninh Bình ngay trong đêm được triển khai.
TS.BS Đoàn Thu Trà, Quyền Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới, cho biết: “Toàn bộ quá trình vận chuyển phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về dây chuyền lạnh, bảo quản, bàn giao và kiểm soát chất lượng trước khi sử dụng. Đây là ca bệnh đặc biệt, là cuộc chạy đua với thời gian nên tất cả cán bộ y tế đều thống nhất đưa huyết thanh và vaccine về ngay trong đêm để bảo đảm cơ hội điều trị tốt nhất cho người bệnh.”
Nhờ sự phối hợp khẩn trương giữa hai cơ sở, người bệnh được tiêm đầy đủ huyết thanh và vaccine đúng thời điểm, tiếp tục được theo dõi sát và lên lịch tiêm các mũi tiếp theo theo đúng phác đồ chuyên môn. Hiện sức khỏe và tinh thần của cụ bà ổn định, tiếp tục được các bác sĩ theo dõi và điều trị.
