Theo thông tin từ Bộ Y tế, các cơ quan chức năng và phản ánh trên truyền thông đại chúng gần đây đã phát hiện nhiều đường dây môi giới, mua bán tạng, chiếm đoạt mô và bộ phận cơ thể người một cách trái phép. Những hoạt động này thường được kết nối qua các nền tảng mạng xã hội, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đạo đức nghề nghiệp, làm suy giảm uy tín của ngành y tế và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đe dọa sức khỏe, tính mạng của người dân.
Bộ Y tế yêu cầu tăng cường quản lý và chấn chỉnh hoạt động
Để tăng cường quản lý nhà nước và chấn chỉnh việc thực hiện các quy định pháp luật trong lĩnh vực hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người, Bộ Y tế đã ban hành chỉ đạo yêu cầu các đơn vị liên quan thực hiện nghiêm túc một loạt biện pháp.
Thực hiện nghiêm các quy định pháp luật
Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải tuân thủ chặt chẽ các quy định tại Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác, cùng các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và hướng dẫn của Bộ Y tế. Mọi hành vi môi giới, mua bán mô, bộ phận cơ thể người dưới bất kỳ hình thức nào đều bị nghiêm cấm. Người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh sẽ chịu trách nhiệm trước pháp luật và Bộ Y tế nếu để xảy ra vi phạm tại đơn vị.
Tăng cường kiểm soát quy trình ghép mô và bộ phận cơ thể
Các cơ sở có thực hiện ghép tạng phải rà soát và chấn chỉnh kịp thời công tác quản lý, toàn bộ quy trình chuyên môn liên quan đến hiến, lấy và ghép tạng. Điều này bao gồm việc thực hiện đầy đủ quy trình tiếp nhận, thẩm định, xác minh mối quan hệ giữa người hiến và người nhận theo đúng quy định pháp luật, đặc biệt là đối với các trường hợp hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể ở người sống.
Bên cạnh đó, cần kiểm tra, rà soát chặt chẽ hồ sơ hiến, ghép để bảo đảm tính hợp pháp, minh bạch và đầy đủ. Không được thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người khi hồ sơ chưa đầy đủ hoặc có dấu hiệu nghi vấn liên quan đến việc môi giới, mua bán trái phép. Đồng thời, tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý cho đội ngũ nhân viên y tế, nhất là cán bộ trực tiếp tham gia hoạt động ghép.
Kiểm tra, giám sát và truyền thông
Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được yêu cầu chỉ đạo tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn có thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người. Mục tiêu là kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định pháp luật.
Ngoài ra, cần tăng cường tuyên truyền, vận động để nâng cao số lượng mô, bộ phận cơ thể người từ người chết não, từng bước hạn chế nguồn hiến từ người sống, nhằm giảm thiểu rủi ro liên quan đến các hoạt động trái phép.
Báo cáo kịp thời khi phát hiện vi phạm
Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu môi giới, mua bán mô, bộ phận cơ thể người, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải kịp thời báo cáo cơ quan quản lý cấp trên và phối hợp với cơ quan chức năng để xác minh, xử lý theo quy định của pháp luật.
Theo số liệu từ Bộ Y tế, hiện nay có 32 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người, và 21 cơ sở y tế hoạt động Ngân hàng mô, trong đó bao gồm 7 cơ sở công lập và 14 cơ sở tư nhân. Những con số này cho thấy quy mô và tầm quan trọng của việc quản lý chặt chẽ trong lĩnh vực này.
