Ngày 26/5, Bộ Y tế đã tổ chức một hội nghị trực tuyến nhằm hướng dẫn triển khai Nghị định 165/2026 về Luật Phòng bệnh. Hội nghị tập trung vào nhiều nội dung quan trọng như khám sức khỏe định kỳ, xây dựng sổ sức khỏe điện tử cho người dân và các quy định mới về công bố dịch bệnh.
Bước tiến trong hoàn thiện hành lang pháp lý
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh rằng việc Quốc hội ban hành Luật Phòng bệnh cùng với Nghị định 165 của Chính phủ là một bước tiến quan trọng. Điều này góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý trong công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân. Đây cũng là sự cụ thể hóa chủ trương tại Nghị quyết 72 của Trung ương về chăm sóc sức khỏe nhân dân, trong đó đặt trọng tâm vào khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí và thúc đẩy chuyển đổi số y tế, hướng tới xây dựng hệ thống sổ sức khỏe điện tử thống nhất trên toàn quốc.
Bỏ thủ tục công bố dịch từ ngày 1/7
Tại hội nghị, TS.BS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), cho biết luật mới tập trung vào tăng cường năng lực phòng chống dịch, phát triển y tế trường học, mở rộng tiêm chủng và nâng cao chất lượng nhân lực y tế dự phòng. Theo ông Đức, từ ngày 1/7 sẽ không còn áp dụng cơ chế công bố dịch như trước đây. Cụ thể, khi dịch bệnh vẫn nằm trong khả năng kiểm soát của ngành y tế, cơ quan chuyên môn sẽ chủ động triển khai các biện pháp phòng chống và cung cấp thông tin cần thiết cho người dân. Nếu dịch vượt quá khả năng ứng phó, việc xử lý sẽ được thực hiện theo các cấp độ quy định trong Luật Phòng thủ dân sự. Trước đó, Việt Nam thực hiện cơ chế công bố dịch và công bố hết dịch theo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007.
Ngân sách nhà nước chi trả 100% kinh phí cho y tế dự phòng
Luật Phòng bệnh mới cũng quy định rõ trách nhiệm của ngân sách nhà nước đối với lĩnh vực phòng bệnh. Theo đó, Nhà nước bảo đảm cả chi đầu tư và chi thường xuyên cho hệ thống y tế dự phòng. Đáng chú ý, từ ngày 1/7, ngân sách nhà nước sẽ chi trả 100% kinh phí hoạt động thường xuyên của các cơ sở y tế dự phòng, bao gồm tiền lương, phụ cấp, chế độ ưu đãi nghề và các khoản đóng góp theo quy định. Bên cạnh đó, Quỹ phòng bệnh kế thừa từ Quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá sẽ được mở rộng phạm vi hoạt động. Nguồn quỹ này dự kiến hỗ trợ nhiều nội dung như khám sàng lọc, khám sức khỏe định kỳ, dinh dưỡng, phòng chống rối loạn sức khỏe tâm thần, bệnh không lây nhiễm và cấp học bổng cho sinh viên theo học các ngành y tế dự phòng, y tế công cộng, dinh dưỡng.
Mở rộng học bổng cho ngành y tế dự phòng
Theo đại diện Bộ Y tế, luật mới bổ sung chính sách hỗ trợ và cấp học bổng cho người học đại học, sau đại học trong các lĩnh vực y học dự phòng, y tế công cộng và dinh dưỡng. Đối tượng được hỗ trợ gồm sinh viên, học viên theo học các chương trình cử nhân, bác sĩ, thạc sĩ, tiến sĩ tại các cơ sở đào tạo thuộc khối ngành sức khỏe công lập. Người học có kết quả học tập, rèn luyện từ loại khá trở lên và không bị kỷ luật từ mức khiển trách sẽ được xét cấp học bổng khuyến khích học tập. Đối với các cơ sở đào tạo tư nhân, việc cấp học bổng sẽ thực hiện theo quy định hiện hành. Ngoài ra, học viên cao học và nghiên cứu sinh các ngành y học dự phòng, dịch tễ học, dịch tễ học thực địa tại cơ sở giáo dục công lập sẽ được Nhà nước hỗ trợ toàn bộ học phí và chi phí sinh hoạt. Đặc biệt, những người đang công tác tại trạm y tế xã, cơ sở y tế dự phòng ở khu vực biên giới, hải đảo, vùng dân tộc thiểu số, miền núi hoặc địa bàn khó khăn sẽ được hưởng học bổng chính sách. Nhà nước cũng khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia hỗ trợ tài chính và cấp học bổng cho sinh viên, học viên trong lĩnh vực này.
Tăng cường y tế học đường
Theo quy định mới, các cơ sở giáo dục phải tổ chức kiểm tra sức khỏe đầu năm học cho toàn bộ học sinh. Nhà trường đồng thời phối hợp với trạm y tế xã hoặc cơ sở khám chữa bệnh để thực hiện khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh tật hằng năm. Đối với trẻ mầm non và học sinh tiểu học khi nhập học, cơ sở giáo dục phải rà soát tiền sử tiêm chủng và phối hợp với ngành y tế địa phương xây dựng kế hoạch tiêm bù, tiêm vét cho những trường hợp chưa tiêm đầy đủ trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng.
