85% táo châu Âu nhiễm 'cocktail' hóa chất, trẻ em đối mặt rủi ro cao
Một nghiên cứu gần đây thực hiện tại 13 quốc gia châu Âu đã đưa ra cảnh báo đáng lo ngại: 85% mẫu táo canh tác thông thường bị nhiễm "cocktail" thuốc bảo vệ thực vật. Tình trạng này gây rủi ro lớn cho sức khỏe, đặc biệt là trẻ em, đồng thời làm lộ rõ những lỗ hổng nghiêm trọng trong hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.
Kết quả nghiên cứu gây sốc
Báo cáo được công bố tuần này bởi tổ chức Pesticide Action Network (PAN) Europe dựa trên phân tích 59 mẫu táo nội địa thu mua từ các siêu thị và chợ vào tháng 9/2025. Kết quả cho thấy 80% mẫu táo tại Tây Ban Nha và trung bình 85% tại châu Âu tồn dư cùng lúc nhiều loại hóa chất độc hại. Điều này trái ngược hoàn toàn với hình ảnh "thực phẩm lành mạnh" mà táo vốn được biết đến.
Mỗi quả táo trong nghiên cứu mang trung bình 3 loại hóa chất, với trường hợp cá biệt chứa tới 7 loại. Tại 8 quốc gia bao gồm Đức, Ba Lan, Hà Lan và Croatia, 100% mẫu thử đều tồn dư nhiều loại thuốc cùng lúc. Đan Mạch ghi nhận tỷ lệ thấp nhất với 20%, tiếp theo là Bỉ (50%), trong khi Tây Ban Nha, Pháp và Italy cùng đứng ở mức 80%.
Thành phần độc hại đáng báo động
Phân tích chi tiết chỉ ra rằng 64% lượng táo chứa nhóm hóa chất vĩnh cửu PFAS và 36% mang thuốc gây độc thần kinh. Cụ thể hơn:
- 61% số mẫu dính thuốc diệt nấm Captan có khả năng gây ung thư.
- Gần 40% chứa chất gây rối loạn nội tiết Fludioxonil.
- Khoảng 20% mẫu thử mang Acetamiprid - loại thuốc trừ sâu độc thần kinh có khả năng xâm nhập trực tiếp vào bào thai qua nhau thai.
Đáng chú ý, 93% số táo nhiễm bẩn vi phạm tiêu chuẩn thực phẩm dành cho trẻ em của Liên minh châu Âu (EU), với nhiều mẫu thậm chí vượt ngưỡng an toàn tới 600 lần.
Nguyên nhân từ lỗ hổng quản lý
Nguyên nhân sâu xa của tình trạng này bắt nguồn từ sự chậm trễ của cơ quan quản lý. Suốt hơn 20 năm qua, Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) vẫn chưa áp dụng phương pháp đánh giá tác động cộng hưởng của nhiều loại thuốc (hiệu ứng cocktail) dù luật pháp yêu cầu. Việc giới chức chỉ đánh giá rủi ro trên từng chất riêng lẻ đã tạo ra lỗ hổng lớn.
Hiện nay, 71% táo nhiễm bẩn chứa các hoạt chất thuộc nhóm "độc tính cao" mà EU quy định phải loại bỏ. Trên thực tế, nhà vườn có thể phun thuốc cho cây táo tới 30 lần mỗi năm, làm gia tăng nguy cơ tích tụ hóa chất.
Khuyến nghị và phản ứng
Trước nguy cơ này, tổ chức Hogar sin Tóxicos tại Tây Ban Nha khuyên người dân nên chọn mua táo hữu cơ địa phương canh tác không dùng hóa chất tổng hợp. Giám đốc điều hành PAN Europe, ông Martin Dermine, chỉ trích Ủy ban châu Âu đang xem xét nới lỏng các tiêu chuẩn an toàn thay vì cấm triệt để các hóa chất nguy hại.
Ông Dermine khẳng định nhà chức trách cần ban hành ngay các quy định khắt khe hơn nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là đối tượng trẻ em dễ bị tổn thương. Nghiên cứu này đặt ra câu hỏi lớn về tính hiệu quả của hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm tại châu Âu trong bối cảnh ngày càng nhiều bằng chứng về tác hại của "cocktail" hóa chất.
