Bệnh thận mạn tính – 'kẻ giết người thầm lặng'
Bệnh thận mạn tính thường được ví như 'kẻ giết người thầm lặng' vì có thể tiến triển nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ rệt. Khi các dấu hiệu bắt đầu xuất hiện, một phần lớn chức năng thận có thể đã bị tổn thương vĩnh viễn. Mỗi ngày, hai quả thận lọc khoảng 200 lít máu, loại bỏ chất thải và điều hòa huyết áp. Đáng lo ngại, một người có thể mất tới 60-70% chức năng thận mà vẫn cảm thấy hoàn toàn bình thường nhờ khả năng bù trừ của cơ thể. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm, bệnh hoàn toàn có thể được kiểm soát, làm chậm tiến triển và ngăn ngừa suy thận.
Bảy dấu hiệu cảnh báo sớm bệnh thận
1. Mệt mỏi kéo dài dù đã nghỉ ngơi
Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể sản xuất ít hormone erythropoietin (EPO) hơn, dẫn đến thiếu máu, gây mệt mỏi, yếu sức, khó tập trung. Chất thải tích tụ trong máu cũng khiến cơ thể uể oải. Nếu mệt mỏi kéo dài nhiều tuần không rõ nguyên nhân, nên đi khám.
2. Phù chân, mắt cá chân hoặc quanh mắt
Thận đào thải muối và nước dư thừa. Khi chức năng suy giảm, dịch tích tụ gây phù, thường ở bàn chân, mắt cá chân. Nếu rò rỉ nhiều protein, vùng quanh mắt cũng sưng, đặc biệt buổi sáng. Phù kéo dài hơn hai tuần, ngày càng nặng kèm giảm nước tiểu và mệt mỏi cần được kiểm tra.
3. Nước tiểu có nhiều bọt
Nước tiểu thường xuyên có nhiều bọt giống bọt bia có thể là dấu hiệu protein niệu – protein rò rỉ qua nước tiểu. Đây là một trong những dấu hiệu sớm nhất, có thể phát hiện bằng xét nghiệm nước tiểu đơn giản.
4. Đi tiểu nhiều, đặc biệt vào ban đêm
Thức dậy nhiều lần mỗi đêm để đi tiểu có thể phản ánh chức năng thận suy giảm, mất khả năng cô đặc nước tiểu. Nếu kèm các dấu hiệu khác, nên kiểm tra chức năng thận. Nước tiểu sẫm màu, hồng, đỏ hoặc quá trong cũng cần đánh giá.
5. Đau vùng hông lưng kéo dài
Đau vùng hông lưng có thể do sỏi thận, nhiễm trùng thận, thận đa nang hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu. Nếu đau kèm sốt, tiểu buốt, tiểu ra máu hoặc giảm nước tiểu, cần đi khám ngay.
6. Da khô, ngứa dai dẳng
Ngứa da kéo dài có thể do mất cân bằng khoáng chất và tích tụ chất thải khi thận suy. Phốt pho tăng cao gây lắng đọng dưới da, dẫn đến ngứa toàn thân, lan rộng, không cải thiện với kem dưỡng ẩm. Da cũng có thể khô, nhợt nhạt, dễ bầm tím.
7. Chán ăn, buồn nôn và sụt cân không rõ nguyên nhân
Chất thải ure và creatinin tích tụ ảnh hưởng hệ tiêu hóa, gây mất cảm giác ngon miệng, vị kim loại, buồn nôn, nhanh no, dẫn đến sụt cân và giảm khối cơ. Nếu kéo dài nhiều tuần kèm các dấu hiệu khác, cần kiểm tra chức năng thận.
Đừng đợi đến khi thận tổn thương nặng mới đi khám
Theo thông tin từ bệnh viện TMU (Ấn Độ), bệnh thận mạn hoàn toàn có thể phát hiện sớm bằng xét nghiệm máu và nước tiểu đơn giản, chi phí thấp. Nếu có yếu tố nguy cơ như tiểu đường, tăng huyết áp, béo phì, hoặc gia đình có người mắc bệnh thận, việc khám sức khỏe định kỳ là cách hiệu quả để bảo vệ thận trước khi quá muộn.
