6 loại cá tiềm ẩn nguy cơ ung thư, ăn nhiều dễ 'tích độc' vào cơ thể
Cá từ lâu đã được biết đến như một nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng, cung cấp protein chất lượng cao, axít béo omega-3 cùng nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu cho cơ thể. Tuy nhiên, không phải loại cá nào cũng an toàn khi sử dụng thường xuyên. Theo chia sẻ của Giáo sư Trần Thuấn Thắng thuộc khoa Khoa học và Công nghệ Thực phẩm, Đại học Hải dương Thượng Hải (Trung Quốc), có những loại cá không nên ăn hoặc chỉ nên ăn với lượng hạn chế vì chúng tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe.
Cá sống - nguy cơ nhiễm ký sinh trùng cao
Các loài cá nước ngọt như cá diếc và cá tráp có thể chứa các ký sinh trùng lây truyền từ động vật sang người như sán lá gan, sán lá phổi và sán dây. Khi ăn sống, các ký sinh trùng này có cơ hội phát triển trong cơ thể người, gây tổn hại nghiêm trọng đến hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch. Do đó, không bao giờ được ăn cá nước ngọt sống. Ngay cả cá biển từng sống trong nước ngọt hoặc nước lợ cũng không nên ăn sống, ví dụ như cá hồi hoang dã di cư đến các cửa sông nước ngọt có thể bị nhiễm giun Anisakis và sán dây.
Ăn cá sống còn có thể dẫn đến nhiễm trùng do các vi khuẩn như Vibrio parahaemolyticus, Salmonella, và Vibrio cholerae, gây nôn mửa, tiêu chảy, và trong trường hợp nặng có thể đe dọa đến tính mạng. Ngoài ra, cá sống có thể chứa các loại virus như virus viêm gan A và norovirus, dẫn đến viêm gan và viêm dạ dày ruột cấp tính.
Cá chiên quá kỹ - sản sinh chất có hại
Cá rất giàu axit béo không bão hòa, giúp bảo vệ hệ tim mạch và cải thiện sức khỏe não bộ. Tuy nhiên, khi cá được chiên ở nhiệt độ cao, những "axit béo tốt" này sẽ trải qua các phản ứng oxy hóa, tạo ra nhiều sản phẩm oxy hóa chất béo và amin dị vòng, Hydrocarbon thơm đa vòng. Các amin dị vòng, đặc biệt, có tính chất gây đột biến và gây ung thư mạnh. Hơn nữa, việc chiên rán làm tăng hàm lượng chất béo trong cá, điều này có hại cho việc kiểm soát lipid máu.
Cá khô có mùi hôi - nguy cơ hư hỏng cao
Cá khô rất giàu axit béo không bão hòa, dễ bị oxy hóa và hư hỏng, tạo ra mùi hôi thối. Ăn cá khô có thể gây ra các triệu chứng về tiêu hóa như buồn nôn, nôn mửa, đau bụng và tiêu chảy. Tiêu thụ lâu dài cũng có thể gây loét đường tiêu hóa, gan nhiễm mỡ và ung thư. Khi mua cá khô, ngoài việc ngửi mùi, bạn cũng nên chú ý đến hình thức bên ngoài. Cá khô chất lượng tốt thường có màu trắng ngà, một số loại có viền hơi cháy vàng, các lát cá phẳng, có hình dạng đẹp và có thớ thịt rõ ràng.
Cá muối ướp không đúng cách - nguy cơ ung thư cao
Cá muối có hàm lượng muối cao và cũng chứa lượng nitrit nhất định. Việc tiêu thụ nhiều trong thời gian dài có thể gây ung thư. Tuy nhiên, cá muối không hoàn toàn không ăn được. Nên chọn những sản phẩm được ướp muối kỹ, có bề mặt bóng, hương thơm đặc trưng của cá và được lên men bằng vi khuẩn có lợi, dẫn đến hàm lượng nitrit thấp. Thỉnh thoảng ăn một lượng nhỏ vẫn an toàn. Cá muối ướp không đúng cách thường bị đen, các vi khuẩn có lợi bị tiêu diệt và có hàm lượng nitrit cao, vì vậy hãy cố gắng tránh ăn loại cá này.
Cá có màu sắc sặc sỡ - tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc
Cá càng đẹp càng có xu hướng độc hại. Ví dụ, cá san hô thường mang độc tố ciguatoxin, có khả năng chịu nhiệt cao và không bị phá hủy khi nấu chín. Nếu nuốt phải, nó có thể gây buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, thậm chí tê liệt thần kinh và khó thở, có thể đe dọa tính mạng trong trường hợp nặng.
Cá ăn thịt lớn - tích lũy kim loại nặng
Theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ, kim loại nặng như thủy ngân dễ tích tụ trong sinh vật nước. Theo sự truyền dẫn của chuỗi thức ăn, nồng độ các chất ô nhiễm như kim loại nặng trong cơ thể cá sẽ tăng dần theo từng bậc, tạo ra hiện tượng khuếch đại sinh học rõ rệt. Như vậy, cá càng lớn, sống càng lâu, ở đỉnh chuỗi thức ăn, càng chứa nồng độ thủy ngân cao.
FDA khuyến nghị chia cá thành 3 nhóm theo mức thủy ngân:
- Nhóm nên tránh: Cá thu vua, cá cờ, cá mập, cá kiếm, cá ngói biển, cá ngừ mắt to, cá cam.
- Nhóm nên ăn ở mức vừa phải (chỉ ăn 1 lần/tuần): Cá chép, cá vược Chile, cá bơn lớn, cá heo biển, cá quỷ, cá hồng, cá ngừ vây trắng và vàng, cá mú.
- Nhóm cá tốt nhất để ăn (có thể ăn 2-3 lần/tuần): Cá cơm, cá thu Đại Tây Dương, cá vược đen, cá da trơn / cá nheo, cá tuyết, cá bơn nhỏ, cá trích, cá đối, cá hồi, cá mòi, cá rô phi, cá thịt trắng.
Việc lựa chọn và chế biến cá đúng cách là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe. Hãy thận trọng với các loại cá tiềm ẩn nguy cơ và ưu tiên những loại an toàn, được khuyến nghị để tận dụng tối đa lợi ích dinh dưỡng mà cá mang lại.
