Bác sĩ cảnh báo: Suy thận đang trẻ hóa, 5 loại canh nguy hiểm hơn bia rượu
Bác sĩ chuyên khoa thận Hung Yung-hsiang từ Đài Loan, Trung Quốc đã đưa ra lời cảnh báo đáng chú ý: các bệnh về thận, đặc biệt là suy thận, đang ngày càng phổ biến và có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Trong số các bệnh nhân mà ông từng tiếp nhận, không chỉ có người lớn tuổi mà còn xuất hiện nhiều trường hợp trẻ vị thành niên. Điều đáng lo ngại là khoảng 10 năm trước, bệnh nhân dưới 40 tuổi mắc suy thận rất hiếm, nhưng giờ đây lại trở nên quá quen thuộc.
Trường hợp đáng tiếc: Thanh niên suy thận cấp độ 5 vì thói quen uống canh
Một trong những ví dụ điển hình là một người đàn ông trẻ tuổi, trước đó chỉ có vấn đề huyết áp cao hơn mức an toàn một chút, còn lại các chỉ số sức khỏe đều tốt. Tuy nhiên, khi đi khám vì các triệu chứng như phù chân, tiểu ít, khó thở và mệt mỏi dai dẳng, anh mới biết mình đã mắc suy thận cấp độ 5. Qua tìm hiểu, bác sĩ phát hiện anh không uống rượu bia, không có thói quen nhịn tiểu, nhưng lại uống quá nhiều một loại canh được cho là "đại bổ" – đó chính là canh xương hầm.
Người nhà đã nấu canh này để bồi bổ cho anh sau một lần gãy xương, và anh đã "quen miệng" sử dụng hàng ngày trong suốt 3 năm. Qua trường hợp này, bác sĩ Hung nhấn mạnh rằng, đôi khi tác nhân gây hại cho thận lại đến từ những thói quen hoặc thực phẩm mà không ai ngờ tới. Thậm chí, những thứ tưởng chừng tốt cho sức khỏe hoặc vốn dĩ tốt nhưng bị lạm dụng có thể dẫn đến phản tác dụng nghiêm trọng.
5 loại canh và súp tàn phá thận còn hơn cả bia rượu
Bác sĩ Hung chỉ đích danh 5 loại canh hoặc súp có thể gây hại cho thận hơn cả bia rượu nếu sử dụng quá nhiều:
- Canh nấu mặn: Thói quen "ăn cơm chan canh" với nước dùng đậm vị tưởng vô hại nhưng lại là nguồn cung cấp natri lớn. Khi natri vào cơ thể quá nhiều, áp lực trong hệ thống lọc của thận tăng lên, buộc cầu thận phải làm việc mạnh hơn để đào thải muối dư thừa. Tình trạng này kéo dài nhiều năm có thể dẫn đến tổn thương cấu trúc cầu thận, rò rỉ protein qua nước tiểu và suy giảm chức năng lọc một cách âm thầm.
- Canh hầm xương nhiều giờ: Nhiều người lầm tưởng nước hầm xương giàu canxi, nhưng thực tế xương chứa nhiều phốt pho. Khi ninh trong 4-6 tiếng, phốt pho hòa tan vào nước ở nồng độ cao, gây rối loạn chuyển hóa khoáng chất, thúc đẩy vôi hóa mạch máu và tăng gánh nặng lọc của thận. Ngoài ra, xương động vật có thể tích lũy kim loại nặng, và việc ninh lâu làm các chất này giải phóng nhiều hơn vào nước dùng.
- Canh thuốc, canh thảo dược không rõ nguồn gốc hoặc nấu quá đặc: Nhiều người tin rằng "càng bổ càng tốt" nên ninh thuốc bắc, thuốc nam thật đặc rồi uống thay nước. Khi đun lâu, kali, phốt pho và nhiều hoạt chất được cô đặc ở nồng độ cao, buộc thận phải làm việc quá tải để lọc thải. Nguy hiểm hơn, dược liệu trôi nổi có thể lẫn tạp chất hoặc chất độc hại cho ống thận, gây tổn thương âm thầm.
- Nước lẩu và nước dùng đậm đặc: Thịt, hải sản, nội tạng nấu lâu giải phóng purin, kali và phốt phát. Purin chuyển hóa thành axit uric; nếu nạp nhiều, axit uric tăng kéo dài có thể gây viêm vi mạch và tổn thương cầu thận. Đồng thời, nước lẩu thường rất mặn, lượng natri cao khiến huyết áp tăng, một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến xơ hóa và suy giảm chức năng thận theo thời gian.
- Canh chua cay nhiều măng, nhiều gia vị: Măng và một số nguyên liệu chứa oxalat cao, khi kết hợp với canxi tạo thành sỏi canxi oxalat – loại sỏi phổ biến nhất. Sỏi nhỏ tái đi tái lại có thể gây trầy xước niệu quản, ứ nước thận và tổn thương nhu mô thận. Ngoài ra, các món canh chua cay thường được nêm đậm, càng làm tăng gánh nặng muối cho cơ thể.
Thận tổn thương âm thầm, cần cảnh giác sớm
Bác sĩ Hung nói thêm rằng, thận tổn thương rất âm thầm và thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi các dấu hiệu như phù, tiểu ít, mệt mỏi xuất hiện, chức năng thận có thể đã mất hơn 50%. Trong khi rượu bia gây hại rõ ràng, thì những bát canh "bổ" mỗi ngày, nếu sử dụng sai cách, mới là thứ âm thầm đẩy nhiều người, kể cả người trẻ tuổi, đến gần máy chạy thận. Vì vậy, ông khuyến cáo mọi người nên nhớ nguyên tắc "phòng bệnh hơn chữa bệnh" và không được chủ quan với bất kỳ bất thường nào từ cơ thể.



