Thị trường lao động TP.HCM: Cầu vượt cung, doanh nghiệp đối mặt khát nhân lực sau Tết 2026
Khi guồng quay sản xuất và dịch vụ tăng tốc mạnh mẽ sau Tết Nguyên đán 2026, thị trường lao động tại Thành phố Hồ Chí Minh được dự báo sẽ bước vào một chu kỳ thiếu hụt nhân lực mới, với tình trạng cầu lao động tiếp tục vượt xa cung. Các doanh nghiệp đồng loạt tái khởi động đơn hàng, mở rộng quy mô sản xuất và tăng cường hoạt động dịch vụ, trong khi nguồn cung lao động chưa kịp phục hồi cả về số lượng lẫn chất lượng kỹ năng. Khoảng cách giữa cung và cầu vì thế được dự đoán sẽ tiếp tục nới rộng, đặc biệt ở các lĩnh vực then chốt như sản xuất công nghiệp, logistics, thương mại – dịch vụ và công nghệ.
Dự báo cầu lao động vượt cung: Kịch bản quen thuộc nhưng gay gắt
Theo phân tích từ Trung tâm Dịch vụ việc làm TP. Hồ Chí Minh, dựa trên dữ liệu năm 2025 và các chu kỳ vận động nhiều năm, thị trường lao động bước sang năm 2026 với một kịch bản quen thuộc nhưng không kém phần căng thẳng: cầu vẫn cao hơn cung, và mức độ thiếu hụt bộc lộ rõ nét nhất trong giai đoạn ngay sau Tết. Năm 2025, các doanh nghiệp đã đăng ký 313.681 vị trí tuyển dụng, nhưng số lượng người tìm việc chỉ đạt 191.790, tạo ra một khoảng chênh lệch lớn phản ánh tình trạng khát lao động mang tính cơ cấu tại ba khu vực trọng điểm: TP. Hồ Chí Minh (cũ), Bình Dương (cũ) và Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ).
Sang năm 2026, xu hướng này được dự báo khó có thể đảo chiều khi ba động lực chính vẫn tiếp tục thúc đẩy cầu lao động tăng cao. Đó là dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục được giải ngân và mở rộng sản xuất; vai trò trung tâm dịch vụ – tài chính – thương mại – logistics của TP. Hồ Chí Minh ngày càng được khẳng định rõ nét; và định hướng phát triển kinh tế giai đoạn 2025–2030 ưu tiên các lĩnh vực công nghệ, dịch vụ chất lượng cao cùng công nghiệp chế biến.
Thách thức từ phía cung: Lao động thiếu cả số lượng lẫn kỹ năng
Ở chiều ngược lại, biến động lao động sau Tết hằng năm tiếp tục tạo ra những khoảng trống ngắn hạn đáng kể. Những hạn chế từ năm 2025 vẫn chưa thể được khắc phục ngay, bao gồm tỉ lệ lao động qua đào tạo nghề ngắn hạn còn thấp (chỉ 8,20%), lực lượng lao động trên 45 tuổi vẫn chiếm tỷ trọng lớn (39.135 người, tương đương 20,41%), cùng với sự lệch pha về giới tính giữa cung thiên về nữ (54,04%) và cầu thiên về nam (54,44%). Điều này khiến các doanh nghiệp không chỉ đối mặt với tình trạng thiếu người mà còn thiếu lao động đạt chuẩn về kỹ năng, đặc biệt là ở các vị trí yêu cầu tay nghề thực hành cao, tác phong công nghiệp và khả năng làm việc theo ca kíp.
Song song đó, xu hướng tuyển dụng trực tuyến đang trở thành một yếu tố mang tính cấu trúc, định hình lại thị trường lao động. Năm 2025, gần 76% doanh nghiệp đã thực hiện tuyển dụng thông qua các nền tảng số (22.747/29.907), và tỉ lệ này được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong năm 2026. Người lao động vì thế phải cạnh tranh không chỉ bằng tay nghề chuyên môn mà còn bằng khả năng thích nghi với môi trường tuyển dụng số hóa ngày càng phổ biến.
Cấu trúc cầu lao động năm 2026: Tập trung vào các ngành then chốt
Cấu trúc cầu lao động năm 2026 được dự đoán sẽ giữ nguyên tương tự như năm 2025, với TP. Hồ Chí Minh (cũ) cần 136.340 vị trí, Bình Dương (cũ) cần 105.080 vị trí và Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) cần 72.261 vị trí. Cụ thể, tại TP. Hồ Chí Minh, nhu cầu lao động sẽ dồn vào các nhóm ngành như văn phòng – tài chính – công nghệ thông tin – thương mại điện tử – bán lẻ – ẩm thực – du lịch – chăm sóc khách hàng. Sự phục hồi mạnh mẽ của tiêu dùng và việc mở rộng dịch vụ sau Tết được xem là động lực chính thúc đẩy nhu cầu tuyển dụng tăng nhanh trong những tháng đầu năm.
Bình Dương tiếp tục là điểm nóng cho lao động phổ thông và công nhân vận hành dây chuyền sản xuất. Năm 2025, địa phương này đã tuyển dụng 79.331 lao động phổ thông và 25.749 lao động chuyên môn; mô hình này dự kiến sẽ lặp lại khi các nhà máy tăng tốc hoàn thành đơn hàng sau kỳ nghỉ Tết. Trong khi đó, Bà Rịa – Vũng Tàu bước vào giai đoạn cao điểm của các ngành cảng biển – logistics – vận tải – dịch vụ hỗ trợ cảng. Với cơ cấu năm 2025, trong đó 58.618 lao động chuyên môn được tuyển dụng, khu vực này tiếp tục nghiêng mạnh về nhu cầu lao động có kỹ năng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực logistics cảng, vận hành kho bãi, kỹ thuật hàng hải và du lịch biển.
Những lĩnh vực khát nhân lực nhất sau Tết 2026
Cơ cấu tuyển dụng cho thấy thứ tự ưu tiên nhiều khả năng sẽ lặp lại trong năm 2026, với lao động giản đơn chiếm 39,82%; công nghiệp chế biến – kỹ thuật chiếm 23,23%; thương mại – dịch vụ – logistics chiếm 8,99%. Các nhóm chuyên môn cao bao gồm tài chính – kế toán – bất động sản (6,34%); hành chính – pháp luật – quản trị (4,83%); công nghệ thông tin – truyền thông (1,89%); giáo dục – xã hội (2,64%); và y tế – chăm sóc sức khỏe (0,31%).
Ngay sau Tết, các lĩnh vực được dự báo sẽ thiếu nhân lực một cách rõ rệt nhất bao gồm:
- Logistics – kho bãi – vận tải
- Sản xuất công nghiệp
- Thương mại điện tử
- Tài chính – kế toán
- Công nghệ thông tin
- Du lịch – khách sạn – nhà hàng
Theo chuyên gia Huỳnh Như, tình trạng này đòi hỏi các doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần có những giải pháp đồng bộ để thu hẹp khoảng cách cung – cầu, từ việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề đến tăng cường ứng dụng công nghệ trong tuyển dụng và quản lý nhân sự.
