Thị trường lao động phục hồi mạnh sau Tết với dự báo tăng 300.000 việc làm
Theo bản tin thị trường lao động mới nhất do Bộ Nội vụ công bố, nhu cầu tuyển dụng sau Tết Nguyên đán tiếp tục tăng mạnh, tập trung chủ yếu ở khu vực sản xuất. Diễn biến tích cực này gắn liền với sự cải thiện rõ rệt của đơn hàng và các kế hoạch đẩy mạnh sản xuất trong những tháng đầu năm mới.
Dự báo tăng trưởng việc làm và cơ cấu ngành nghề
Dự báo trong quý I năm 2026, số lao động có việc làm có thể tăng thêm khoảng 300.000 người so với quý trước, nâng tổng số người có việc làm lên mức khoảng 53 triệu. Con số này phản ánh tín hiệu phục hồi rõ nét của thị trường lao động sau giai đoạn cuối năm, mang lại niềm lạc quan cho nền kinh tế.
Trong cơ cấu ngành nghề, các doanh nghiệp sản xuất – chế biến thực phẩm được dự báo tăng nhu cầu lao động khoảng 3,1%, trong khi ngành sản xuất phương tiện vận tải tăng khoảng 2,6%. Đây là hai lĩnh vực được đánh giá có nhu cầu nhân lực cao nhất sau Tết, khi hoạt động sản xuất được khôi phục và mở rộng nhanh chóng.
Ở chiều ngược lại, một số ngành có xu hướng giảm nhu cầu tuyển dụng, bao gồm sản xuất thuốc lá; hóa chất và sản phẩm hóa chất; cùng với sửa chữa, bảo dưỡng và lắp đặt máy móc, thiết bị. Sự phân hóa này cho thấy tốc độ phục hồi không đồng đều giữa các nhóm ngành, đặt ra thách thức về cơ cấu lao động.
Tình hình lao động và thu nhập hiện tại
Số liệu quý IV năm 2025 cho thấy lực lượng lao động cả nước đạt khoảng 53,8 triệu người, trong đó 52,7 triệu người có việc làm, tăng gần 656.000 người so với cùng kỳ năm trước. Lao động vẫn tập trung nhiều nhất ở khu vực dịch vụ với tỷ lệ 40,8%, tiếp đến là công nghiệp – xây dựng chiếm 33,8% và nông – lâm – thủy sản ở mức 25,4%.
Thu nhập bình quân tháng của người lao động đạt khoảng 8,7 triệu đồng, tăng gần 3,9% so với quý trước. Mức tăng này góp phần cải thiện sức mua và ổn định đời sống trong bối cảnh chi tiêu sau Tết gia tăng, hỗ trợ phục hồi kinh tế tổng thể.
Thách thức và điểm nghẽn trên thị trường lao động
Tuy nhiên, thị trường lao động vẫn còn những điểm nghẽn đáng lo ngại. Quý cuối năm 2025 ghi nhận hơn 784.000 người thiếu việc làm và khoảng 1,07 triệu người thất nghiệp, tương ứng tỷ lệ 2,22%. Khu vực thành thị có tỷ lệ thất nghiệp cao hơn mức bình quân chung, phản ánh sự mất cân đối trong phân bổ lao động.
Đáng chú ý, 61,2% người nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp không có bằng cấp hoặc chứng chỉ; trong khi nhóm có trình độ đại học trở lên chỉ chiếm 19,2%. Điều này cho thấy rủi ro thất nghiệp chủ yếu tập trung ở lao động kỹ năng thấp, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về tăng cường đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Xu hướng và giải pháp cho tương lai
Trong bối cảnh nhu cầu tuyển dụng tại các ngành sản xuất đang tăng trở lại, việc nâng cao kỹ năng và chất lượng nguồn nhân lực sẽ là yếu tố then chốt để tận dụng cơ hội việc làm và bảo đảm tăng trưởng bền vững cho thị trường lao động năm 2026.
Theo báo cáo xu hướng việc làm toàn cầu năm 2026 và hướng dẫn lương năm 2026 của Manpower Việt Nam, thị trường lao động Việt Nam trong những năm tới sẽ được định hình bởi 4 xu hướng lớn, đồng thời đặt ra những thách thức đáng kể cho người lao động và doanh nghiệp.
Xu hướng đầu tiên là sự phát triển của đội ngũ nhân sự linh hoạt khi kinh tế việc làm tự do mở rộng. ManpowerGroup ghi nhận sự gia tăng rõ rệt của lao động theo dự án và lao động tự do trong các lĩnh vực như công nghệ thông tin, tiếp thị số, sáng tạo nội dung, thương mại điện tử và logistics. Xu hướng này giúp doanh nghiệp tăng tính linh hoạt và tiếp cận kỹ năng chuyên biệt, nhưng cũng đặt ra thách thức cho người lao động về tính ổn định thu nhập, phúc lợi và lộ trình phát triển nghề nghiệp dài hạn, đặc biệt khi hệ thống an sinh vẫn chủ yếu được thiết kế xoay quanh việc làm toàn thời gian.
Xu hướng thứ hai là nhu cầu học lại nhanh và liên tục về năng lực sử dụng trí tuệ nhân tạo. Nhu cầu tuyển dụng các vị trí liên quan đến trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu, tự động hóa và an ninh mạng đang tăng nhanh chóng, trong khi nguồn cung nhân lực phù hợp còn rất hạn chế. Điều này đòi hỏi sự đầu tư mạnh mẽ vào đào tạo và phát triển kỹ năng để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động hiện đại.
