Khủng hoảng thiếu lao động sau Tết: Doanh nghiệp tuyển ồ ạt, cạnh tranh gay gắt
Hiện nay, thị trường lao động tại các tỉnh thành phía Nam đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lực lượng lao động phổ thông. Nguyên nhân chính xuất phát từ việc hàng loạt công nhân về quê ăn Tết dài ngày và chưa kịp trở lại làm việc, dẫn đến nhu cầu tuyển dụng tăng vọt.
Các khu công nghiệp cần hàng nghìn lao động
Các khu công nghiệp lớn như Mỹ Xuân, Mỹ Phước đã phát đi thông báo cần tuyển dụng từ 1.000 lao động trở lên để bù đắp khoảng trống nhân sự. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp đã áp dụng chính sách linh hoạt như tuyển dụng không yêu cầu kinh nghiệm và tổ chức đào tạo sau khi nhận việc. Chính sách lương, thưởng và phúc lợi cũng được điều chỉnh theo hướng cạnh tranh hơn nhằm thu hút ứng viên, nhưng tình trạng thiếu hụt vẫn chưa được cải thiện.
Điển hình, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Pouyuen Việt Nam dự kiến tuyển khoảng 3.000 lao động. Ông Củ Phát Nghiệp, Chủ tịch Công đoàn doanh nghiệp, cho biết đơn hàng sản xuất đã ổn định đến giữa năm 2026, đảm bảo kế hoạch sản xuất-kinh doanh trong quý I và quý II. Tuy nhiên, đến nay công ty vẫn chưa đủ lao động, khiến nhiều dây chuyền phải tạm ngừng hoạt động, chờ công nhân quay lại.
Dự báo nhu cầu lao động năm 2026
Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Thành phố Hồ Chí Minh, dự kiến năm 2026, nhu cầu lao động tại các khu vực trọng điểm sẽ rất cao. Cụ thể, Thành phố Hồ Chí Minh cần khoảng 136.340 lao động; Bình Dương cần khoảng 105.080 lao động; Bà Rịa-Vũng Tàu cần khoảng 72.261 lao động.
Nhu cầu này tập trung chủ yếu vào các nhóm ngành nghề như văn phòng, tài chính, công nghệ thông tin, thương mại điện tử, bán lẻ, thực phẩm-nước giải khát, du lịch và chăm sóc khách hàng. Bình Dương tiếp tục cần số lượng lớn lao động phổ thông và vận hành dây chuyền sản xuất. Trong khi đó, Bà Rịa-Vũng Tàu bước vào giai đoạn cao điểm của ngành cảng biển, logistics, vận tải và dịch vụ hỗ trợ cảng.
Thách thức về chất lượng và cơ cấu lao động
Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là sự mất cân đối giữa cung và cầu lao động. Lao động có tay nghề đang ở mức cầu vượt cung, trong khi tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề ngắn hạn còn thấp, chỉ khoảng 8,20%. Điều này khiến doanh nghiệp khó khăn trong việc tìm kiếm nhân sự có kỹ năng chuyên môn phù hợp.
Bên cạnh đó, cơ cấu lao động cũng đang là vấn đề đáng lo ngại. Lao động trên 45 tuổi chiếm hơn 20%, và cơ cấu giới tính không đồng đều khiến tình hình thêm phức tạp. Phía nhà tuyển dụng thường cần lượng lớn lao động nam, nhưng số lượng nữ giới tìm việc lại cao hơn. Hơn 53% người tìm việc có trình độ trung học phổ thông hoặc trung học cơ sở, trong khi doanh nghiệp lại yêu cầu lao động có kỹ năng thực hành rõ ràng và chuyên môn cao.
Triển vọng thị trường lao động năm 2026
Năm 2026, thị trường lao động tại Thành phố Hồ Chí Minh và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam được dự báo sẽ tiếp tục sôi động. Tuy nhiên, vấn đề "khát" lao động được dự báo sẽ còn kéo dài, không chỉ sau kỳ nghỉ Tết mà còn trong suốt năm. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp và cơ quan chức năng cần có giải pháp đồng bộ để cải thiện tình hình, từ đào tạo nghề đến điều chỉnh chính sách tuyển dụng.
Tóm lại, cuộc khủng hoảng thiếu lao động hiện nay không chỉ là thách thức tạm thời sau Tết, mà còn phản ánh những bất cập sâu xa trong cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực. Việc giải quyết vấn đề này cần sự chung tay của cả doanh nghiệp, người lao động và các cơ quan quản lý để đảm bảo sự phát triển bền vững cho nền kinh tế.
