Học sinh Đồng Tháp lo ngại về cơ hội việc làm trước sự phát triển của AI
Sáng ngày 1 tháng 3, chương trình Tư vấn mùa thi năm 2026 do Báo Thanh Niên tổ chức tại Trường THPT Trương Định (phường Long Thuận, tỉnh Đồng Tháp) đã thu hút hơn 1.500 học sinh từ 5 trường THPT trong khu vực, bao gồm Trương Định, Gò Công, Gò Công Đông, Bình Đông và Vĩnh Bình. Sự kiện được phát trực tuyến trên các kênh thanhnien.vn, fanpage Facebook, YouTube và TikTok của Báo Thanh Niên, mang đến nhiều thông tin quan trọng về cơ hội việc làm trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng phát triển mạnh mẽ.
Lo lắng về việc làm trong các ngành khoa học xã hội
Tại chương trình, nhiều học sinh bày tỏ băn khoăn sâu sắc về tương lai việc làm với các khối ngành khoa học xã hội như ngôn ngữ, truyền thông - báo chí và tâm lý học trị liệu. Họ lo ngại rằng AI có thể thay thế nhiều phần việc của con người, dẫn đến việc chọn ngành học trở nên khó khăn hơn trong giai đoạn công nghệ đang thay đổi nhanh chóng.
Thạc sĩ Lê Trọng Vinh, Phó trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh), nhấn mạnh rằng khi công nghệ phát triển, nhu cầu về những người hiểu biết sâu về ngôn ngữ để vận dụng trong các lĩnh vực khác nhau lại càng tăng cao. Ông cho biết truyền thông không chỉ gắn liền với báo chí mà còn liên quan đến mọi ngành nghề trong xã hội. "Bước vào giảng đường đại học, sinh viên bắt đầu quá trình rèn luyện không chỉ về kiến thức mà còn cả kỹ năng. Khi được trang bị tốt, họ có thể tự tin đứng trước nhà tuyển dụng sau khi tốt nghiệp", thạc sĩ Vinh chia sẻ.
Tiến sĩ Phan Thị Cẩm Giang, Trưởng ngành Tâm lý học Trường Đại học Quốc tế Sài Gòn, cũng đồng quan điểm, cho rằng AI chỉ có thể hỗ trợ và thay thế những công việc mang tính lặp lại. Bà nhấn mạnh rằng khi chọn nghề, học sinh cần tự hỏi bản thân muốn làm việc với đối tượng nào. Ví dụ, trong ngành quản trị khách sạn hay tâm lý học, đối tượng tiếp xúc chính là con người, và AI không thể thay thế hoàn toàn vai trò của con người trong những lĩnh vực này. Tuy nhiên, bà cũng cảnh báo rằng sự phát triển của AI có thể dẫn đến sự đào thải lớn, với một số người có thu nhập cao nhưng số khác lại thất nghiệp. "Do đó, chúng ta cần nhìn nhận lợi ích của AI và điểm mạnh, yếu của bản thân để thích ứng. Nếu không vận động và phát triển, chúng ta sẽ bị đẩy lùi", tiến sĩ Giang nói.
Xu hướng liên ngành và xuyên ngành trong đào tạo
Học sinh Hồng Hạnh từ Trường THPT Trương Định bày tỏ lo ngại về việc học kết hợp hai ngành có thể dẫn đến thiếu chuyên sâu. Thạc sĩ Hoàng Thanh Tú, Phó trưởng phòng Thông tin - Truyền thông Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh), giải thích rằng xu hướng hiện nay không chỉ là liên ngành và xuyên ngành mà còn là liên trường. Ví dụ, công nghệ giáo dục hiện được kết hợp giữa Trường Đại học Khoa học Tự nhiên và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Ông khẳng định sinh viên không cần lo lắng về việc bị giới hạn kiến thức khi học các ngành này, vì các trường sẽ chọn lọc các học phần cần thiết để trang bị đầy đủ kiến thức, giúp sinh viên đạt chuẩn đầu ra và thích ứng với các vị trí việc làm mới.
Phó Giáo sư - Tiến sĩ Lê Trung Đạo, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Tài chính - Marketing, chia sẻ thêm về xu hướng liên ngành và xuyên ngành trong đào tạo đại học hiện nay. Đó là sự kết hợp kiến thức từ hai lĩnh vực để giải quyết các bài toán thực tiễn của xã hội. Với cách đào tạo này, sinh viên sau khi tốt nghiệp sẽ nhanh chóng bắt kịp những thay đổi thực tế và dễ dàng tìm kiếm việc làm hơn.
Cần thích nghi và làm chủ công nghệ
Thạc sĩ Trần Trung Hậu từ Phòng Quản trị Thương hiệu và Truyền thông, Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết mục tiêu cuối cùng của người học là tìm được việc làm với mức lương cao để lo cho bản thân và gia đình. Ông nhấn mạnh rằng những người làm chủ AI và có khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng trong bối cảnh mới để tăng năng suất sẽ được săn đón trên thị trường việc làm. Việc ứng dụng công nghệ hiện nay không chỉ giới hạn trong lĩnh vực công nghệ thông tin mà còn ở tất cả các ngành nghề khác. Do đó, học sinh cần vững tin khi chọn ngành học mà mình thực sự đam mê, phù hợp với năng lực và điều kiện tài chính.
Thạc sĩ Trần Việt Dũng, Trưởng phòng Đào tạo Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, nhận định: "Công việc không mất đi mà chỉ chuyển hóa từ chỗ này sang chỗ khác. Trong bối cảnh AI phát triển, sinh viên cần biết thích nghi và làm chủ công nghệ. Muốn làm được điều này, trước hết người học cần có kiến thức và kỹ năng để đưa ra quyết định chính xác".
Thông tin về tuyển sinh và học bổng
Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ những điểm mới trong quy chế tuyển sinh đại học - cao đẳng năm 2026. Theo đó, thí sinh được phép đăng ký tối đa 15 nguyện vọng, mỗi trường chỉ sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh. Ông cho biết nhiều trường đại học hiện nay không xét tuyển theo phương thức độc lập mà kết hợp nhiều tiêu chí, gọi là phương thức xét tuyển kết hợp hoặc xét tuyển tổng hợp, nhằm đánh giá toàn diện hơn. "Thí sinh đạt kết quả tốt và đồng đều các tiêu chí sẽ có cơ hội trúng tuyển cao hơn so với thí sinh chỉ nổi trội một tiêu chí", tiến sĩ Nhân nói.
Chương trình cũng ghi nhận sự đồng hành của Trường THPT Trương Định và các trường đại học đã trao nhiều suất học bổng Nguyễn Thái Bình - Báo Thanh Niên cho học sinh, bao gồm Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Tài chính - Marketing, Trường Đại học FPT tại Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Đại học Thủ Dầu Một. Công ty cổ phần xe khách Phương Trang cũng đã hỗ trợ đưa đón đoàn tư vấn.
