AI Và Dữ Liệu Làm Chủ Thị Trường Việc Làm Tương Lai
Theo "Báo cáo lương và thị trường lao động 2026" do Navigos Group – tập đoàn sở hữu nền tảng VietnamWorks – công bố đầu năm, các ngành nghề liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ dữ liệu sẽ dẫn đầu xu hướng việc làm tại Việt Nam trong tương lai gần. Báo cáo này là kết quả từ cuộc khảo sát quy mô lớn, với sự tham gia của hơn 250 doanh nghiệp trong và ngoài nước cùng 1.600 người lao động thuộc 16 ngành nghề và nhiều cấp bậc khác nhau.
Top 5 Ngành Nghề Tăng Trưởng Mạnh Mẽ Nhất
Danh sách các vị trí được dự báo tăng trưởng mạnh mẽ nhất trong 3-5 năm tới phản ánh rõ sự chuyển dịch của thị trường lao động:
- Chuyên gia AI và máy học (tăng hơn 71%): Nguyên nhân chính đến từ nhu cầu tự động hóa quy trình, tối ưu vận hành và ứng dụng AI trong phân tích, ra quyết định của doanh nghiệp.
- Chuyên gia dữ liệu lớn (tăng hơn 42%): Sự bùng nổ dữ liệu doanh nghiệp và nhu cầu xây dựng hệ thống phân tích dự báo hiệu quả thúc đẩy mạnh mẽ vị trí này.
- Chuyên gia an ninh mạng (tăng hơn 28%): Thuộc nhóm nghề tăng trưởng trọng điểm, do doanh nghiệp chuyển dịch sang nền tảng số phải đối mặt với rủi ro tấn công mạng ngày càng gia tăng.
- Chuyên viên trị liệu tâm lý – tư vấn sức khỏe tinh thần (tăng hơn 18%): Phản ánh xu hướng quan tâm đến sức khỏe, tinh thần sau đại dịch Covid-19.
- Y tá – điều dưỡng (tăng 16,4%): Được thúc đẩy bởi quá trình đô thị hóa nhanh và sự mở rộng của hệ thống y tế, đặc biệt là khu vực tư nhân.
Các chuyên gia nhận định, bức tranh thị trường việc làm tương lai định hình rõ việc AI tham gia sâu rộng vào công việc, nhưng vấn đề sức khỏe, cảm xúc và tư duy con người vẫn là yếu tố quan trọng không kém.
Sự Trỗi Dậy Của Các Ngành Công Nghiệp Mới Và Kinh Tế Xanh
Ngoài các ngành nghề công nghệ cao, báo cáo cũng chỉ ra sự tăng trưởng đáng chú ý của các lĩnh vực mới và kinh tế xanh:
- Kỹ sư bán dẫn (chiếm 8,8%): Được thúc đẩy bởi định hướng phát triển ngành chip của Việt Nam và nhu cầu toàn cầu đối với linh kiện điện tử.
- Kỹ sư năng lượng tái tạo (7,6%): Phản ánh xu hướng đầu tư mạnh mẽ vào điện gió, điện mặt trời và cam kết Net Zero 2050.
- Chuyên viên phát triển bền vững (6,8%): Tăng theo nhu cầu doanh nghiệp tuân thủ tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị), nâng cao hiệu quả vận hành theo hướng xanh, sạch.
Trong 3-5 năm tới, các nhóm nghề này được kỳ vọng sẽ dẫn dắt nhu cầu tuyển dụng, tạo ra khoảng trống lớn về nhân lực kỹ thuật cao và cơ hội phát triển mạnh mẽ cho lao động có chuyên môn sâu.
Yêu Cầu Tuyển Dụng Thay Đổi: Kỹ Năng Số Là Chìa Khóa
Trong bối cảnh AI, tự động hóa và chuyển đổi số diễn ra với tốc độ chưa từng có, các chuyên gia nhấn mạnh kỹ năng số và khả năng vận hành công nghệ sẽ trở thành chìa khóa để duy trì lợi thế cạnh tranh. Thay vì dựa chủ yếu vào bằng cấp, ứng viên nên xây dựng hồ sơ năng lực theo dạng kỹ năng, chứng chỉ và kết quả từ các dự án thực tế.
Chuyên gia của Navigos Group khuyến nghị: "Hãy chủ động học tập, nâng cấp kỹ năng số. Trong thị trường đang được tái định hình bởi công nghệ, người biết thay đổi nhanh và học tập liên tục sẽ là người giữ được vị thế bền vững và có nhiều cơ hội bứt phá nhất. Người lao động cần xem học tập là một hoạt động xuyên suốt, không phải sự lựa chọn nhất thời."
Như vậy, thị trường lao động Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ, nơi công nghệ và con người song hành phát triển, đòi hỏi người lao động không ngừng thích ứng và nâng cao năng lực để nắm bắt cơ hội trong tương lai.
