Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những biến động chóng mặt, nhiều người lao động, đặc biệt là thế hệ trẻ, không khỏi lo lắng về nguy cơ bị thay thế. Tuy nhiên, theo Ryan Roslansky - Tổng giám đốc điều hành của nền tảng tuyển dụng toàn cầu LinkedIn, chính những phẩm chất và kỹ năng mang đậm bản sắc con người mới là yếu tố then chốt giúp chúng ta trở nên độc nhất và không thể bị máy móc soán ngôi.
Năm trụ cột kỹ năng cho kỷ nguyên mới
Ông Roslansky nhấn mạnh, để xây dựng nền tảng vững chắc cho mọi kỹ năng chuyên môn khác trong tương lai, mỗi cá nhân cần trau dồi năm năng lực cốt lõi sau đây.
1. Sự tò mò - Động lực của mọi khám phá
Trong khi AI có khả năng tạo ra các giải pháp dựa trên khuôn mẫu và dữ liệu có sẵn, thì con người sở hữu khả năng đặt ra những câu hỏi mang tính đột phá: "Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta thử một hướng đi hoàn toàn khác biệt?". Sự tò mò không chỉ thúc đẩy việc học hỏi về công nghệ AI và những tác động của nó, mà còn giúp mỗi người hiểu rõ bản thân, nhận diện được điểm độc đáo của chính mình và định hướng sự nghiệp phù hợp với đam mê.
Tại môi trường làm việc, tinh thần tò mò có thể biến những công việc thường nhật thành hành trình khám phá đầy ý nghĩa. Chẳng hạn, một bác sĩ nhạy cảm có thể phát hiện ra nét mặt giật mình của bệnh nhân khi nhắc đến một sự kiện trong quá khứ, từ đó đào sâu tìm hiểu và tìm ra nguyên nhân gốc rễ của chứng rối loạn tâm lý.
2. Lòng can đảm - Bước đi giữa những điều chưa chắc chắn
AI có thể phân tích và tính toán rủi ro với độ chính xác cao, nhưng chỉ con người mới có đủ dũng khí để quyết định rủi ro nào thực sự đáng giá để dấn thân. Lòng can đảm thể hiện qua việc sẵn sàng hành động ngay cả khi thông tin chưa đầy đủ và tiến về phía trước dù kết quả chưa được đảm bảo.
Trong thực tế công việc, đây có thể là hình ảnh một lập trình viên dám đề xuất chuyển đổi sang một nền tảng công nghệ mới giữa chừng dự án để tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng. Hay một quản lý bán hàng dám thẳng thắn chỉ ra yêu cầu chưa hợp lý của đối tác và kiên trì dẫn dắt họ đến một giải pháp tối ưu hơn.
3. Tính sáng tạo - Khả năng tái định nghĩa thế giới
Nếu AI giỏi trong việc tổng hợp và tái tạo từ những dữ liệu đã có, thì con người lại sở hữu khả năng sáng tạo đỉnh cao - khả năng tưởng tượng và tạo ra những điều chưa từng tồn tại. Tính sáng tạo không chỉ giới hạn trong các ngành nghệ thuật, mà hiện diện ở mọi lĩnh vực.
Đó có thể là một y tá quan sát và tự tay thiết kế bộ công cụ thư giãn đặc biệt cho bệnh nhân lo âu. Một nhà phân tích dữ liệu biến những bảng số liệu phức tạp thành các biểu đồ trực quan sinh động, giúp các quy luật ẩn giấu lập tức hiện ra rõ ràng. Hay một giáo viên sáng tạo ra mô hình lớp học khảo cổ ảo để bài giảng lịch sử trở nên sống động và hấp dẫn.
4. Lòng trắc ẩn - Yếu tố làm nên sự khác biệt thực sự
AI có thể mô phỏng ngôn ngữ quan tâm, nhưng chỉ con người mới thực sự cảm nhận và bày tỏ sự đồng cảm chân thành. Lòng trắc ẩn chính là thứ biến chúng ta từ những nhân viên đơn thuần thành những con người toàn diện tại nơi làm việc, biến các giao dịch thành mối quan hệ bền chặt và biến các đội nhóm thành cộng đồng gắn kết.
Ví dụ điển hình là một người quản lý tinh tế, nhận thấy hiệu suất của nhân viên sa sút, tìm hiểu và phát hiện họ đang gánh vác việc chăm sóc cha mẹ già ốm đau. Thay vì khiển trách, vị quản lý này âm thầm sắp xếp lại lịch làm việc linh hoạt để hỗ trợ nhân viên vượt qua khó khăn.
5. Kỹ năng giao tiếp - Nghệ thuật thổi hồn vào ngôn ngữ
Dù AI có khả năng dịch thuật chính xác giữa các ngôn ngữ, nhưng chỉ con người mới có khả năng truyền tải cảm xúc, ngữ cảnh và ý nghĩa sâu xa đằng sau mỗi thông điệp. Trong môi trường chuyên nghiệp, kỹ năng giao tiếp quyết định việc một ý tưởng sẽ bị lãng quên hay được chắp cánh để tỏa sáng.
Thông qua cuốn sách đồng tác giả với chuyên gia Aneesh Raman, CEO Ryan Roslansky đã cố gắng truyền tải một câu chuyện giúp mọi người, nhất là những ai đang hoang mang trước làn sóng AI, có thể thấu hiểu và chủ động nắm bắt thời cơ. Ông nhấn mạnh rằng, dù AI có thể hỗ trợ chỉnh sửa cấu trúc hay đưa ra ví dụ, nhưng cốt lõi của tác phẩm vẫn đến từ những cuộc trò chuyện trực tiếp, những giờ phút tư duy căng thẳng và sự va chạm giữa các luồng ý tưởng của con người.
"Để làm được điều này, bạn cần phải thấu hiểu con người. Bạn cần phải là một con người thực thụ", Ryan Roslansky kết luận, khẳng định giá trị bất biến của những phẩm chất nhân văn trong kỷ nguyên số.
