Trong mọi giai đoạn phát triển của đất nước, gia đình luôn giữ vai trò nền tảng, là tế bào của xã hội, là môi trường quan trọng hình thành, nuôi dưỡng và giáo dục nhân cách con người. Gia đình cũng góp phần bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống tốt đẹp, phòng chống bạo lực gia đình và ngăn ngừa tệ nạn xã hội, tạo nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Giáo dục gia đình - nền tảng của giáo dục con người
Theo bà Ninh Thị Thu Hương, Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), giáo dục gia đình là xuất phát điểm của giáo dục con người. Có thể coi gia đình là trường học đầu tiên, là môi trường giáo dục đặc biệt đối với sự phát triển của con người. Người phụ nữ với vai trò "người mẹ, người bà" chính là người thầy đầu tiên trong hành trình dưỡng dục con trẻ.
Cụ thể hóa chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, công tác xây dựng gia đình đã trở thành một trong những nội dung quan trọng trong chương trình hoạt động của cấp ủy Đảng, chính quyền, các đoàn thể, tổ chức xã hội và đã đạt được những kết quả nhất định.
Thách thức mới đối với gia đình Việt Nam
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, trong bối cảnh nền kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc, chức năng và phương thức vận hành của gia đình Việt Nam. Bà Ninh Thị Thu Hương chỉ rõ: "Cùng với đó, tác động của mạng xã hội, nguy cơ mất an toàn đối với phụ nữ và trẻ em trên không gian mạng, áp lực việc làm, di cư lao động, già hóa dân số, sức khỏe tâm thần và sự suy giảm tương tác giữa các thế hệ đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác gia đình."
Đề xuất nâng cấp tiêu chí "5 không, 3 sạch" lên "5 không, 3 sạch, 3 an"
Để góp phần vun đắp giá trị gia đình Việt Nam "tiến bộ, văn minh, ấm no, hạnh phúc", bà Ninh Thị Thu Hương nhấn mạnh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cần nâng cấp và cụ thể hóa hệ giá trị gia đình từ "5 không, 3 sạch" lên "5 không, 3 sạch, 3 an". Ba tiêu chí "an" gồm: An toàn, an tâm và an sinh. Trong đó, an toàn hướng đến môi trường không có bạo lực, xâm hại phụ nữ và trẻ em; an tâm là xây dựng không gian sống, học tập và môi trường số thân thiện; còn an sinh tập trung vào các dịch vụ chăm sóc trẻ em, người cao tuổi và hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương.
Bên cạnh đó, cần tăng cường phối hợp liên ngành với Bộ Công an, Bộ Tư pháp để xây dựng quy trình "Phòng ngừa sớm - Can thiệp sớm - Hỗ trợ sớm"; tập huấn kỹ năng pháp lý và tâm lý chuyên sâu cho cán bộ Hội để họ thực sự là những người đầu tiên tiếp cận và bảo vệ nạn nhân bị bạo lực với các "điểm chạm" là các hội viên nòng cốt.
Nâng cao nhận thức về bình đẳng giới và chăm sóc sức khỏe
Trao đổi tại phiên thảo luận, bà Nguyễn Thị Nga, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) cho biết, công tác dân số và phát triển, chăm sóc sức khỏe phụ nữ và trẻ em là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển bền vững của đất nước. Trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành trong tuyên truyền, vận động thực hiện công tác trẻ em, chăm sóc sức khỏe phụ nữ và trẻ em ngày càng cấp thiết, góp phần xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh, thực hiện hiệu quả Cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an".
Bà Nguyễn Thị Nga nêu rõ: "Gia đình là môi trường đầu tiên và quan trọng nhất để chăm sóc sức khỏe, nuôi dưỡng, giáo dục và bảo vệ mỗi con người. Chất lượng dân số, sức khỏe phụ nữ và trẻ em không chỉ là mục tiêu của ngành y tế mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng gia đình tiến bộ, văn minh, ấm no, hạnh phúc và phát triển bền vững."
Để tiếp tục phát huy hiệu quả công tác phối hợp trong thời gian tới, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em Nguyễn Thị Nga cho rằng, cần tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, vận động, nâng cao nhận thức của người dân về dân số và phát triển, chăm sóc sức khỏe phụ nữ, trẻ em, bình đẳng giới, phòng chống bạo lực gia đình và xây dựng gia đình hạnh phúc; đồng thời lồng ghép hiệu quả các nội dung này trong triển khai Cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an".
Đo lường hiệu quả và chuyển đổi số
Bên cạnh đó, cần lượng hóa để đo lường, đánh giá hiệu quả, thực chất trong việc bảo đảm an toàn cho phụ nữ, trẻ em; giảm thiểu tình trạng bạo lực gia đình, xâm hại phụ nữ và trẻ em và sức khỏe tâm thần. Các tiêu chí phải rõ ràng, dễ hiểu, dễ thực hiện, phù hợp; không chỉ định hướng giá trị mà còn hướng tới thay đổi nhận thức, hành vi.
Tại phiên thảo luận, các đại biểu cũng nhấn mạnh chuyển đổi số là một trong những đột phá quan trọng của công tác Hội trong thời gian tới. Mục tiêu không chỉ là ứng dụng công nghệ trong hoạt động tổ chức mà còn giúp phụ nữ làm chủ kỹ năng số, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, khởi nghiệp trên nền tảng số và tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số. Khi phụ nữ có năng lực số và quyền năng kinh tế, họ sẽ có điều kiện tốt hơn để chăm lo cho gia đình, đồng thời nâng cao vị thế của mình trong xã hội.
