Năm 1981, tôi cùng sáu thầy cô giáo ở Sa Đéc (Đồng Tháp) được cử đi công tác tại TP.HCM. Đoàn được bố trí ở nhà khách của Văn phòng 2 Bộ GD-ĐT. Lòng háo hức vì được về thành phố, nhưng 'trăm nghe không bằng một thấy' khi chứng kiến những khó khăn một thời không thể nào quên.
Nhớ một thời khó khăn của ngành điện
Đầu tiên là dù ở nhà khách của Bộ GD-ĐT cao đến chục tầng nhưng chúng tôi phải lên xuống bằng cầu thang bộ. Thang máy không hoạt động vì thiếu điện. Lên xuống mệt xíu thôi nhưng tới phòng nghỉ thì mới lạ vì muốn tắm giặt phải hỏi thăm giờ, tránh lúc cúp nước, máy bơm không hoạt động được nói chi tới có nước nóng.
Muốn có nước uống, chúng tôi phải liên hệ bác bảo vệ xin từng phích mang lên phòng. Nhân viên cho biết, có trang bị quạt máy cho từng phòng nghỉ nhưng nhiều lúc không sử dụng được. Có hôm, tối về, chưa có điện, chúng tôi đành ra đường dạo cho vui. Thầy cô nói vui, hóa ra thành phố không khác gì dưới quê mình, cũng còn cúp điện, cúp nước. Người dân và các em học sinh vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt, học tập.
Khu nhà chú tôi không còn cảnh điện mắc như tơ trời
Không lâu sau, tôi có dịp đến thăm nhà người chú ở Thị Nghè. Khu nhà chú dây điện giăng mắc khắp nơi. Vẫn còn cúp điện. Buổi tối ánh đèn vàng vọt. Nhà chưa có nhiều thiết bị điện phục vụ cuộc sống. Tôi thấy nhân viên điện lực vất vả đi từng nhà ghi chỉ số tiêu thụ để ra hóa đơn hằng tháng. Đường ra vào chỉ mỗi ngọn đèn đầu ngõ nên về khuya rất ngại. Sự phát triển về ngành điện chưa rõ nét mấy.
Từ những năm 1990 trở đi, tôi cũng được về thành phố công tác. Bấy giờ, cuộc sống người dân đã khác. Nhà nghỉ của Bộ GD-ĐT không còn cảnh cúp điện, cúp nước như trước. Ngoài quạt trần, các phòng bắt đầu được trang bị máy lạnh, đèn đuốc sáng choang. Thầy cô về học nghiệp vụ rất vui. Thi thoảng đến rạp chiếu phim tận hưởng không khí trong lành mát rượi hàng mấy giờ đồng hồ.
Khu nhà của chú tôi không còn cảnh điện mắc như tơ trời mà được đấu nối vào cốt bê tông hẳn hoi. Ngõ ra vào thoát cảnh mù mờ như trước. Các hộ dân được cấp điện qua công tơ riêng, không còn cảnh một đồng hồ mà chia ba chia bốn hộ để dùng. Các cửa hàng bán đồ dùng sinh hoạt sử dụng điện ngày càng nhiều. Nhà bà con không thiếu món gì từ quạt điện, nồi cơm điện, tivi, máy hát... Cảnh cúp điện dần dần không còn nữa ngoại trừ lúc duy tu, bảo dưỡng đường dây. Bến xe, chợ, khu thương mại đêm về sáng rực ánh đèn. Nhà chú tôi trang bị 4 máy giặt công suất lớn để làm kinh tế gia đình. Cuộc sống ngày càng khấm khá hơn.
Chỉ vài thao tác đã thanh toán xong tiền điện
Rồi với việc đổi mới thiết bị, đã không còn cảnh nhân viên lui tới nhiều lần từng nhà để ghi chỉ số điện. Điện kế điện tử thật tiện lợi. Mỗi nhà đều biết lượng điện tiêu thụ của mình để thực hiện điều chỉnh tiết kiệm cho phù hợp. Mở điện thoại là biết ngay lượng tiêu thụ, các thông báo của ngành điện và bao thông tin khác. Không chỉ người dân thành phố mới hưởng được lợi ích như thế, bà con miền Tây quê tôi và cả nhiều địa phương khác cũng được như vậy. Không còn cảnh nhân viên tới nhà thu tiền và không còn cảnh người dân đến công ty điện nộp tiền. Với internet banking, với Zalo pay... người dân chỉ vài thao tác là thanh toán xong tiền điện đã dùng. Có người đăng ký trả bằng tài khoản ngay khi điện lực thông báo, không sợ quên sợ nhầm gì. Đây là bước tiến bộ lớn trong thanh toán không cần tiền mặt mà ngành điện là đơn vị đi đầu.
Một điều đáng lưu tâm là nhiều năm trước đây, khi lưu thông trên đường, người dân rất ngại cảnh dây điện chằng chịt trên đầu, nay bằng việc ngầm hóa đã được tiến hành. Không gian thoáng đãng hơn, an toàn được nâng cao. Nhiều tỉnh thành cũng thực hiện như ngành điện thành phố, bà con yên tâm.
Những ngày tháng 6 năm nay, khi lên thăm lại TP.HCM
Tôi càng mê mẩn trước vẻ lung linh của hệ thống chiếu sáng trên các chiếc cầu lớn nơi đây. Đèn LED hiện đại phủ khắp các tòa nhà, các khoảng không gian công cộng, các cơ quan nhà nước. Không chỉ là quảng cáo cho các thương hiệu mà còn khơi gợi lòng tự hào yêu nước qua hình ảnh cờ đỏ sao vàng như trên cầu Ba Son. Tôi cũng ấn tượng với đèn chiếu sáng ở chợ Bến Thành, nơi bao người ghi nhớ, yêu mến khi nhắc đến. Không chỉ ở kỹ thuật tiên tiến mà còn là bao công sức của nhân viên ngành điện. Hay nhất là việc tắt điện bảng quảng cáo, biển hiệu nghệ thuật sau 22 giờ mùa cao điểm, là bài học tiết kiệm giá trị cho mọi người làm theo.
50 năm đã qua, ngành điện thành phố mang tên Bác gắn bó với nhiều thành tựu xứng đáng được mọi người ngợi khen.
Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác với tổng giải thưởng 220 triệu đồng
Nhân kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Sở Quản lý và phân phối điện TP.HCM (7.8.1976 - 7.8.2026), nay là Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), Báo Thanh Niên và EVNHCMC phát động cuộc thi viết và ảnh: Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác. Cuộc thi nhằm tôn vinh chặng đường 50 năm xây dựng, phát triển, đồng thời lan tỏa hình ảnh đẹp của ngành điện tận tụy - bản lĩnh - hiện đại - nhân văn - nghĩa tình. Tổng giải thưởng là 220 triệu đồng. Tất cả độc giả Báo Thanh Niên, người dân, cán bộ, công nhân viên, học sinh - sinh viên, người lao động… đều có thể tham gia cuộc thi, không giới hạn độ tuổi, nghề nghiệp. Số lượng tác phẩm dự thi: Không hạn chế. Nội dung dự thi: Tác phẩm dự thi là các bài viết ảnh phản ánh sự đổi thay mạnh mẽ của ngành điện TP.HCM trong suốt 50 năm qua; vai trò cung cấp điện cho phát triển kinh tế - xã hội; ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số; các công trình tiêu biểu; cùng những phản ánh chân thực, xúc động về ngành điện. Các sự kiện, ấn tượng của người dân/khách hàng trước sự thay đổi từng ngày của ngành điện TP.HCM về chất lượng dịch vụ, chất lượng cung ứng, chất lượng nguồn điện. Câu chuyện mà người dân/khách hàng chứng kiến về cấp điện cho phát triển công nghiệp đầu tàu kinh tế của cả nước, cho sự phát triển kinh tế - xã hội; đời sống của người dân tại vùng sâu, vùng khó khăn, nơi đảo xa… được thay đổi nhờ có điện. Hạng mục bài viết: Cơ cấu giải thưởng 100.000.000 đồng, gồm: 1 giải nhất: 10.000.000 đồng/giải, quà tặng và giấy chứng nhận. 2 giải nhì: 8.000.000 đồng/giải, quà tặng và giấy chứng nhận. 4 giải ba: 6.000.000 đồng/giải, quà tặng và giấy chứng nhận. 25 giải khuyến khích: 2.000.000 đồng/giải, quà tặng và giấy chứng nhận. Hạng mục ảnh, với các chủ đề: - Điện lực TP.HCM với đời sống: Góp phần phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo điện cho sản xuất, sinh hoạt, quốc phòng - an ninh. - Ngành điện năng động, sáng tạo, chuyên nghiệp: Hình ảnh cán bộ, công nhân viên trong lao động; phong trào thi đua; công trình đầu tư phát triển lưới điện; dịch vụ khách hàng; hoạt động an sinh xã hội. - Lưới điện thông minh - chuyển đổi số: SCADA/DMS, điều khiển từ xa, trạm không người trực, AI, đo xa, camera nhiệt… - Điện hướng tới tương lai xanh: Công nghệ mới, năng lượng sạch, giải pháp giảm phát thải, hiện đại hóa lưới phân phối... Cơ cấu giải thưởng: 120.000.000 đồng, gồm: 1 giải nhất: 20.000.000 đồng và giấy chứng nhận. 2 giải nhì: 15.000.000 đồng/giải và giấy chứng nhận. 3 giải ba: 10.000.000 đồng/giải và giấy chứng nhận. 20 giải khuyến khích: 2.000.000 đồng/giải và giấy chứng nhận. 50 ảnh được chọn triển lãm (không đọat các giải thưởng) nhận nhuận ảnh 500.000 đồng. Bài dự thi gửi về email: 50namnganhdienthanhpho@thanhnien.vn hoặc gửi bằng đường bưu điện về Tòa soạn Báo Thanh Niên: 268 - 270 Nguyễn Đình Chiểu, phường Xuân Hòa, TP.HCM (ghi rõ: Bài tham dự cuộc thi Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác). Thời hạn gửi bài: từ ngày 11.3 - 30.6.2026. Xem chi tiết thể lệ cuộc thi tại thanhnien.vn.
