Hoàn thiện khung pháp lý bảo tồn di sản
Thành phố Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh xây dựng và hoàn thiện các quy định pháp lý nhằm bảo tồn hiệu quả các di sản kiến trúc, văn hóa trên địa bàn. Đây được xem là “chiếc áo pháp lý” giúp thành phố quản lý chặt chẽ các công trình có giá trị lịch sử, tránh tình trạng xuống cấp hoặc bị phá bỏ.
Hiện nay, TP.HCM có khoảng 200 công trình kiến trúc cổ, trong đó nhiều công trình đã xuống cấp nghiêm trọng do thiếu cơ chế bảo vệ phù hợp. Chính quyền thành phố đã ban hành Nghị quyết 98/2023/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM, trong đó có nội dung về bảo tồn di sản.
Phân loại và quản lý di sản
Theo Sở Quy hoạch và Kiến trúc TP.HCM, thành phố đang xây dựng danh mục các công trình di sản cần được bảo vệ, phân loại theo các cấp độ: di tích quốc gia, di tích cấp thành phố và công trình có giá trị kiến trúc. Mỗi loại sẽ có quy định riêng về bảo trì, cải tạo và sử dụng.
Ông Nguyễn Thanh Nhã, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch và Kiến trúc, cho biết: “Việc xây dựng khung pháp lý rõ ràng sẽ giúp các chủ sở hữu và nhà đầu tư có căn cứ để thực hiện các dự án bảo tồn, đồng thời đảm bảo hài hòa lợi ích giữa bảo tồn và phát triển.”
Kinh nghiệm từ thực tiễn
Nhiều chuyên gia cho rằng, kinh nghiệm từ các nước phát triển cho thấy, việc có một khung pháp lý chặt chẽ là yếu tố then chốt để bảo tồn di sản. TP.HCM đã tham khảo các mô hình từ Singapore, Pháp và Nhật Bản để xây dựng các quy định phù hợp với đặc thù địa phương.
Một trong những điểm nhấn của khung pháp lý mới là quy định về trách nhiệm của chủ sở hữu công trình di sản trong việc bảo dưỡng định kỳ. Nếu không thực hiện, chủ sở hữu có thể bị xử phạt hành chính hoặc buộc phải chuyển nhượng công trình cho nhà nước.
Kỳ vọng vào tương lai
Với khung pháp lý mới, TP.HCM kỳ vọng sẽ bảo tồn được những công trình kiến trúc có giá trị, đồng thời tạo điều kiện để các di sản này trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn, góp phần phát triển kinh tế - xã hội. Dự kiến, các quy định sẽ được hoàn thiện và ban hành trong năm 2025.
“Chúng tôi tin rằng, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của người dân, di sản kiến trúc của TP.HCM sẽ được gìn giữ cho các thế hệ mai sau,” ông Nhã nhấn mạnh.
