Trong đợt nắng nóng kỷ lục lên đến 40 độ C tại Pháp, anh Luca Funaro, 32 tuổi, mắc bệnh di truyền hiếm gặp, phải chịu đựng trong căn hộ ở Paris mà không có điều hòa. Hàng xóm của anh từ chối cho phép lắp đặt thiết bị trong sân tòa nhà vì lo ngại tiếng ồn. Anh Funaro, người ngồi xe lăn và thở bằng máy thở, đã kiện hàng xóm ra tòa. Gia đình anh đã chi hàng nghìn đô la cho cuộc chiến pháp lý kéo dài hai năm chưa kết thúc. “Nếu trời quá nóng, người khuyết tật sẽ bị mất nước và khó thở”, Funaro nói.
Người châu Âu e ngại điều hòa vì môi trường và kiến trúc
Từ lâu, nhiều người châu Âu xa lánh máy điều hòa không khí, coi nó ồn ào, làm xấu di sản kiến trúc và không cần thiết. Họ lo sợ việc sử dụng rộng rãi công nghệ tiêu tốn năng lượng sẽ làm suy yếu cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Hàng nghìn trường học ở Tây Âu, hiếm khi có điều hòa, đã phải đóng cửa trong đợt nắng nóng gần đây, buộc phụ huynh ở nhà trông con. Các doanh nghiệp đóng cửa, nhà máy cắt giảm sản xuất, đường sắt tạm ngừng hoạt động. Các nhà kinh tế tại ngân hàng ING Hà Lan cho biết đợt nắng nóng này “gợi nhớ lại những đợt phong tỏa trong đại dịch”.
Tranh luận chính trị về điều hòa không khí
Cuộc tranh luận về tương lai của điều hòa không khí đang định hình các cuộc tranh luận chính trị trên khắp châu Âu. Các chính trị gia cánh hữu muốn kế hoạch lắp đặt điều hòa quy mô lớn, trong khi cánh tả lo ngại tác động môi trường. Lãnh đạo cực hữu Pháp Marine Le Pen viết: “Thật đáng xấu hổ khi trẻ sơ sinh, người bệnh, người già phải chịu đựng nắng nóng chỉ vì từ chối lắp điều hòa. Những đợt nắng nóng này giết người; chúng ta phải thực hiện một kế hoạch điều hòa không khí quy mô lớn!”. Hầu hết hộ gia đình và cơ sở châu Âu thiếu điều hòa. Tại Ý, khoảng 56% số nhà được trang bị điều hòa, giảm xuống 25% ở Pháp và 5% ở Anh. Các đợt nắng nóng mùa hè thường cướp đi sinh mạng hàng chục nghìn người, nhiều hơn ở Mỹ, một phần do thiếu điều hòa.
Châu Âu ấm lên nhanh nhất và các biện pháp thay thế
Châu Âu là lục địa ấm lên nhanh nhất, với nhiệt độ cao hơn khoảng 2,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, so với mức tăng 1,4 độ C toàn cầu. Chính quyền châu Âu cố gắng tránh sử dụng điều hòa quy mô lớn do tác dụng phụ: tốn kém, tiêu thụ nhiều năng lượng, thải khí nóng ra đường phố và gây tiếng ồn. Tại London, quy định yêu cầu các nhà phát triển áp dụng biện pháp thiết kế làm mát như thông gió tự nhiên, cửa chớp và cách nhiệt trước khi lắp điều hòa. Paris và Berlin có kế hoạch đưa thêm cây xanh vào đô thị. Paris đã mở kênh đào Saint-Martin cho bơi lội trong đợt nắng nóng gần đây.
Điều hòa vẫn là giải pháp hiệu quả nhất
Theo Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC), các biện pháp thay thế kém hiệu quả hơn điều hòa trong giảm thiểu nguy cơ nắng nóng cực đoan. Báo cáo mới nhất của IPCC đánh giá điều hòa là biện pháp ứng phó rất hiệu quả, thông gió cơ học hiệu quả trung bình, cây xanh đô thị hiệu quả thấp. Radhika Khosla, nhà khoa học khí hậu tại Đại học Oxford, cho rằng các quốc gia nên kết hợp thiết kế công trình hiệu quả với điều hòa để hạn chế tiêu thụ năng lượng. “Điều hòa nên được sử dụng khi thực sự cần thiết, thay vì trở thành giải pháp mặc định”, bà Khosla nói. Ine Vandecasteele, chuyên gia thích ứng đô thị tại Cơ quan Môi trường châu Âu, cũng cho rằng điều hòa không nên là giải pháp mặc định. “Đây có thể là biện pháp tức thời cho người dễ bị tổn thương. Nhưng về lâu dài, lắp đặt nhiều điều hòa sẽ thải thêm nhiệt và làm nóng lên nhanh hơn”, bà Vandecasteele nói với CBS News. “Chúng tôi không làm vì mình. Chúng tôi làm vì các thế hệ tương lai”.
