Thôn Huổi Lóng có 114 hộ với gần 600 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc Dao sinh sống. Từ lâu, người dân nơi đây đã định cư, gắn bó với núi đồi, nương rẫy và dòng Đà giang hùng vĩ như một phần máu thịt. Theo các bậc cao niên trong thôn, cái tên Huổi Lóng được đặt theo tên của một dòng suối chảy qua khu vực rồi đổ vào dòng Đà giang. “Huổi” có nghĩa là nước, dòng suối ấy chảy quanh năm và luôn có nhiệt độ ấm hơn những con suối khác trong vùng nên người dân gọi là Huổi Lóng.
Cuộc sống bên dòng suối ấm
Bên dòng suối ấm áp ấy, người Dao đã sinh sống qua các thế hệ. Dù cuộc sống hiện đại có nhiều đổi thay, nhưng người Dao ở Huổi Lóng vẫn giữ được nét văn hóa và sự bình yên vốn có của một bản làng vùng cao ven dòng Đà giang hùng vĩ. Những ngày này, khi vụ gieo trồng cơ bản đã xong, Huổi Lóng bước vào thời điểm đặc biệt trong năm mà như cách gọi của người dân thì đây là “mùa đi làm ăn xa”. Bởi hoàn thành gieo ngô, cấy lúa xong, khoảng 80% lao động chính trong các gia đình lại khăn gói xuống các công ty, khu công nghiệp tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ… để làm công nhân hoặc làm thời vụ. Phải đến cuối tháng 9 đầu tháng 10, người trẻ mới quay về thôn phụ giúp gia đình thu hoạch mùa vụ.
Nhịp sống trên dòng sông
Tuy nhiên, sự vắng vẻ ấy không đồng nghĩa với nhịp sống nơi đây chậm lại. Trên dòng Đà giang, ngày ngày người đàn ông dân tộc Dao ở thôn vẫn cần mẫn buông lưới, thả câu. Từ sớm tinh mơ, khi sương còn phủ trên mặt sông, từng chiếc thuyền nhỏ khẽ rời bến. Người kéo lưới, người kéo vó bè, người kiểm tra từng rọ bẫy tôm. Chỉ loáng chốc thôi, mặt sông yên tĩnh đã nhộn nhịp. Tiếng máy; tiếng người chuyện trò vui vẻ…
Ông Lý A Hy, thôn Huổi Lóng, chia sẻ: “Thường thì chúng tôi đánh bắt từ 2 giờ đến 5 giờ sáng. Người kéo lưới bắt được chủ yếu cá rô phi, ngáo, măng… còn bẫy thì chủ yếu thu được tôm và cá tạp.” Ông cho biết thêm: “Tôi có 150 rọ bắt tôm, sau khi đặt mồi, đặt bẫy sẽ luân phiên thu hoạch. Thông thường, mỗi ngày sẽ kéo khoảng 50 rọ, mỗi buổi được 7-10kg tôm. Với giá bán dao động khoảng 50.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí nhiên liệu và dụng cụ, mỗi buổi mang lại thu nhập từ 300-500 nghìn đồng. Khoản thu này giúp gia đình có thêm nguồn trang trải sinh hoạt ổn định cuộc sống.”
Nghề dệt truyền thống
Cũng buổi sáng sớm ở Huổi Lóng, khi những người đàn ông lênh đênh trên sông, thì phụ nữ lại miệt mài bên khung cửi trước hiên nhà. Tiếng kẽo kẹt, lách cách từ gỗ, từ tre trên khung cửi đã ngả màu thời gian như nhịp thở văn hóa truyền thống của người Dao được truyền đời này qua đời khác. Chị Phàn Thị Hiệp, người có đôi bàn tay khéo léo dệt vải, may áo ở thôn Huổi Lóng nói rằng: “Từ nhỏ thì con gái dân tộc Dao đã được các bà, các mẹ dạy cách bật bông, se sợi, dệt vải để may quần áo cho cả gia đình. Tuy bây giờ có nhiều thay đổi, quần áo may sẵn nhiều hơn, nhưng phụ nữ trong thôn Huổi Lóng vẫn duy trì nghề dệt, chăm chút từng đường kim, mũi chỉ và từng công đoạn để làm ra các bộ quần áo truyền thống của dân tộc.”
Bình yên bên dòng Đà giang
Chiều buông trên dòng sông Đà, những chiếc thuyền kéo rọ, thả vó bè lần lượt cập bến. Khói bếp tỏa từ những mái nhà nép mình bên sườn núi điệp trùng càng làm tô thêm vẻ đẹp thơ mộng, bình yên của dân tộc Dao bên dòng Đà giang. Cứ như thế, ngày theo ngày đi qua, nhịp sống của người Dao ở thượng nguồn sông Đà cứ chậm rãi trôi trong bình yên, lặng lẽ…
LÊ LAN - TIỂU DŨNG
