Người châu Âu từ bỏ lý tưởng xanh để sinh tồn
Châu Âu đang trải qua mùa hè khắc nghiệt nhất lịch sử, với nhiệt độ liên tục phá kỷ lục, lên tới 38-44 độ C tại Anh, Pháp và Tây Ban Nha. Số ca tử vong do nắng nóng tăng cao buộc người dân phải thay đổi tư duy: từ coi điều hòa là thứ xa xỉ gây hại môi trường, nay họ xem nó là phao cứu sinh.
Theo thống kê, chỉ 20% hộ gia đình châu Âu có điều hòa, so với 90% ở Mỹ. Người châu Âu từng tự hào về kiến trúc truyền thống và tinh thần bảo vệ môi trường, nhưng khi tốc độ ấm lên của lục địa già nhanh gấp đôi trung bình toàn cầu, những ngôi nhà giữ nhiệt mùa đông biến thành lò nung.
Người dân thay đổi vì con cái và sức khỏe
Katie, một người mẹ ở Đông London, chia sẻ: "Trước đây, bạn chỉ biết nằm vật ra ghế sofa và cố gắng chịu đựng. Nhưng sau khi sinh con, vợ chồng tôi lắp điều hòa ngay. Cảm giác tội lỗi với môi trường giờ không thể ưu tiên bằng việc đảm bảo con có nơi an toàn để ngủ." Cô khẳng định: "Bất kỳ ai từng trải qua một giờ kinh hoàng dưới cái nóng thiêu đốt để dỗ dành đứa trẻ nhễ nhại mồ hôi vào giấc ngủ đều sẽ mua điều hòa ngay."
Bob, người điều hành trung tâm gia sư ở Nam London, từng sống ở Mỹ và thừa nhận: "Là người Anh, chúng tôi luôn cân nhắc tác động môi trường. Nhưng khi sống trong môi trường không còn là mối bận tâm lớn, bạn dễ bị cuốn theo lối sống lái xe dù chỉ đi bộ hai phút và bật điều hòa mát rượi."
Cơn sốt mua sắm và quá tải lắp đặt
Tại Ý, sau thảm kịch nắng nóng năm 2023, tỷ lệ sở hữu điều hòa tăng từ 10-15% lên 56% vào năm 2024. Tại Anh, số nhà lắp điều hòa tăng gấp đôi sau 3 năm. Các cửa hàng điện máy ở Pháp và Anh rơi vào tình trạng cháy hàng. Bà Golnaz Davarpanah, 81 tuổi, sống ở ngoại ô Paris, ngậm ngùi: "Tôi và bạn đã đến vài cửa hàng tìm mua điều hòa nhưng tất cả đều cháy hàng. Ban ngày, tôi thấy ngồi trong xe ô tô còn dễ chịu hơn ở nhà."
Ông Richard Salmon, đại diện Công ty Điều hòa Không khí tại London, cho biết: "Tôi làm việc này 25 năm, ba ngày vừa rồi là khoảng thời gian bận rộn nhất trong sự nghiệp."
Chính trị gia phá vỡ điều cấm kỵ
Áp lực từ người dân buộc các chính trị gia châu Âu, kể cả phe xanh, phải thay đổi. Bà Marine Tondelier, lãnh đạo Đảng Xanh Pháp, thừa nhận "phá vỡ điều cấm kỵ" khi nói: "Có những nơi chúng ta không thể sống thiếu điều hòa." Thị trưởng London Sadiq Khan khẳng định cần lắp điều hòa tại trường học, văn phòng, bệnh viện và "hành động ngay từ bây giờ" để tăng khả năng chống chịu.
Tại thành phố Ghent (Bỉ), trang web thành phố từng khuyên "tránh dùng điều hòa" vì môi trường, kèm thông điệp "Chiếc điều hòa tốt nhất là một cái cây". Nghị sĩ Maurits Vande Reyde chỉ trích: "Thật nực cười khi chính quyền khuyên người dân không dùng điều hòa. Đó là giải pháp hiệu quả nhất. Đã có bao nhiêu mạng người nằm lại vì những lời khuyên ngớ ngẩn?" Thành phố buộc phải gỡ bỏ khuyến cáo, thay bằng "làm mát thông minh" và lắp 30 điều hòa di động tại các trung tâm chăm sóc trẻ em. Ông Thomas Dierckens, phát ngôn viên thị trưởng, đính chính: "Sức khỏe luôn là ưu tiên hàng đầu."
Phe cánh hữu châu Âu tận dụng cơ hội. Bà Marine Le Pen, lãnh đạo đảng Tập hợp Quốc gia Pháp, cam kết kế hoạch phủ sóng điều hòa quy mô lớn với gói vay không lãi suất 20 tỷ euro nếu đắc cử.
Vòng lặp tử thần và tương lai
Các nhà khoa học cảnh báo lạm dụng điều hòa tạo ra "vòng lặp tử thần": tiêu thụ điện khủng khiếp, xả hơi nóng, Trái Đất càng nóng hơn. Nhưng trước mắt, nắng nóng cực đoan cướp đi sinh mạng trung bình 175.000 người mỗi năm tại châu Âu, người dân không còn e ngại môi trường. Điều hòa giờ là phao cứu sinh, không còn là kẻ thù khí hậu.
