Khu di tích Quốc gia đặc biệt Lam Kinh (xã Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa) là quần thể kiến trúc lịch sử tiêu biểu gắn với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và triều đại Hậu Lê. Theo Ban Quản lý di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm của tỉnh, chính điện Lam Kinh là công trình có quy mô kiến trúc bằng gỗ lim xanh lớn nhất Việt Nam hiện nay.
Kiến trúc chính điện Lam Kinh
Công trình có chiều dài 51 m, rộng 31 m, cao 25 m, gồm 7 gian, 2 tầng, mái lợp ngói vảy. Bên trong nội thất được trang trí, chạm khắc tinh xảo, cầu kỳ. Điểm nhấn đặc biệt là lớp dát vàng tinh xảo trên các chi tiết như cột, kèo, trần, tường và các vật dụng thờ cúng. Từ các vật dụng đến linh vật đều được phủ vàng lên bề mặt, tạo nên công trình độc đáo nhất ở xứ Thanh.
Hiện vật dát vàng bên trong chính điện
Những vật dụng bên trong chính điện hàng trăm năm vẫn được giữ nguyên vẹn cho đến tận ngày nay với những hình hoa văn cực kỳ bắt mắt, tinh xảo đến từng chi tiết. Bên trong chính điện, du khách có thể thấy vàng ở khắp nơi, với những hoa văn tinh xảo. Phía bên ngoài cung cấm còn có ngai vua được chạm trổ tinh xảo, dát vàng óng ánh. Chiếc mũ dát vàng được bảo vệ đặc biệt, đặt trong chính điện. Không chỉ đồ thờ, long sàng và ngai vua, nhiều linh vật ở bên ngoài và bên trong chính điện cũng được dát vàng.
Giá trị lịch sử và lượng khách tham quan
Theo đại diện Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, hàng năm, khu di tích đón khoảng 300.000 lượt khách đến tham quan, tìm hiểu lịch sử. Năm 1962, Lam Kinh được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia, đến năm 2012, tiếp tục được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt. Hằng năm, vào ngày 21 và 22 tháng 8 Âm lịch (giỗ Lê Lai và Lê Lợi), lễ hội Lam Kinh được tổ chức trọng thể, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của người dân xứ Thanh.
Lam Kinh - quê hương đất tổ nhà Lê
Theo sử sách, Lam Kinh là quê hương đất tổ nhà Lê, nơi sinh ra anh hùng dân tộc Lê Lợi, nơi phát tích cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thế kỷ 15. Sau khi chiến thắng quân Minh, Lê Lợi lấy niên hiệu Thuận Thiên, đặt tên nước là Đại Việt, mở ra thời kỳ độc lập tự chủ thịnh trị kéo dài gần 360 năm (1428-1789). Nhà vua đóng đô tại Thăng Long, đồng thời cho xây dựng tại quê hương Lam Sơn một kinh thành gọi là Lam Kinh, còn được biết đến với tên Tây Kinh để phân biệt với Đông Kinh (Thăng Long - Hà Nội).
