Nữ kỵ sĩ Nga và hành trình kiến tạo văn hóa cưỡi ngựa tại Đà Nẵng
Rời xa Saint Petersburg, Kseniia đã mang theo niềm đam mê mãnh liệt dành cho loài ngựa đến vùng đất miền Trung Việt Nam. Tại đây, cô âm thầm xây dựng một cộng đồng cưỡi ngựa đặt nền tảng trên sự tôn trọng và phúc lợi tối đa cho động vật. Mỗi buổi sáng ở Điện Dương bắt đầu với âm thanh của sóng biển Hà My hòa quyện cùng mùi hương cỏ khô từ trang trại ngựa. Khi ánh mặt trời ló dạng, Apache từ từ bước ra bãi tập, theo sau là Aurora và những chú ngựa trẻ khác. Kseniia, ở tuổi 36, đứng giữa không gian rộng lớn, quan sát tỉ mỉ từng cử động nhỏ của đàn ngựa như một thói quen đã ăn sâu qua nhiều năm tháng.
Hành trình từ Saint Petersburg đến Việt Nam
Sinh ra tại Saint Petersburg vào đúng năm Canh Ngọ, Kseniia lớn lên trong môi trường gần gũi với chuồng ngựa gia đình ở vùng ngoại ô. Từ năm 6 tuổi, cô đã biết cách làm sạch móng, chải lông và nhận biết khi nào ngựa cảm thấy mệt mỏi hay căng thẳng. "Ngựa không phải là công cụ. Chúng sở hữu cảm xúc phong phú và lòng tự trọng riêng", cô chia sẻ. Trong suốt nhiều năm, không chỉ thành thạo kỹ năng cưỡi ngựa, Kseniia còn tích lũy kinh nghiệm về chăm sóc thú y cơ bản, xử lý răng và huấn luyện theo phương pháp hiện đại của châu Âu. Tuy nhiên, ước mơ lớn nhất của cô vẫn là sở hữu một chuồng ngựa riêng, nơi phúc lợi thể chất và tinh thần của những sinh vật này luôn được đặt lên hàng đầu.
Mười năm trước, một chuyến du lịch đã đưa Kseniia đến với Việt Nam. Cô bị cuốn hút bởi sự cởi mở và thân thiện của người dân bản địa, khí hậu ấm áp, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp và đặc biệt là những bãi biển trải dài. "Nơi đây đối với tôi giống như thiên đường và tôi mong muốn được ở lại", Kseniia bày tỏ, đồng thời nhấn mạnh rằng Việt Nam khiến cô cảm thấy "thực sự thuộc về". Cô nhận ra rằng văn hóa cưỡi ngựa tại Việt Nam còn khá mới mẻ, với cách tiếp cận khác biệt so với các tiêu chuẩn mà cô từng quen thuộc. Tám năm trước, Kseniia mua chú ngựa đầu tiên khi quyết định sinh sống tại Phan Thiết. Cô cũng có thời gian di chuyển lên Đà Lạt và trở thành người tiên phong trong việc nuôi ngựa ven biển Đà Nẵng trong bốn năm qua.
Trang trại với triết lý chăm sóc toàn diện
Trang trại ngựa của Kseniia hiện còn khá đơn sơ, nhưng được vận hành với sự chú trọng đặc biệt. Lịch tập luyện của đàn ngựa, từ khoảng sân trong trang trại đến những lần di chuyển ra bãi biển Hà My, đều được thiết kế để tránh quá tải. Những ngày chúng cảm thấy mệt mỏi sẽ được nghỉ ngơi hoàn toàn. Nếu xuất hiện dấu hiệu căng thẳng, buổi huấn luyện ngay lập tức dừng lại. Chế độ dinh dưỡng được theo dõi sát sao, với việc bổ sung vitamin chuyên dụng khi cần thiết.
"Chúng làm việc như chúng ta, nhưng vẫn là những cá thể sống động. Tôi mong muốn mọi người có thể gặp gỡ những chú ngựa thực sự tự do, chân thực và không bị ép buộc", Kseniia giải thích. Đội ngũ làm việc tại trang trại được tuyển chọn kỹ lưỡng. Maria, một huấn luyện viên chuyên nghiệp và vận động viên đang thi đấu, phụ trách đào tạo kỹ thuật và đặc biệt chú trọng làm việc với trẻ em. Khoảng 20 tình nguyện viên thường xuyên hỗ trợ chăm sóc, tạo nên một cộng đồng nhỏ gắn bó xoay quanh đàn ngựa.
Những thành viên đặc biệt của trang trại
Mỗi chú ngựa tại câu lạc bộ đều được Kseniia đặt tên và mang trong mình cá tính cùng câu chuyện riêng biệt. Apache, 8 tuổi, là ngựa đực giống và cũng là cha của nhiều lứa ngựa con tại đây. Apache đóng góp vào việc tạo ra những chú ngựa con có ngoại hình cân đối, thần thái đẹp, tính cách thân thiện và gần gũi với con người. Bản thân Apache nổi bật với sự điềm tĩnh và hiền hòa. Sống cùng các ngựa cái trong khu vực riêng, chú luôn gây ấn tượng bằng phong thái mạnh mẽ nhưng hiền lành, thân thiện với khách tham quan.
Aurora, ngựa cái 10 tuổi, giữ vai trò thống lĩnh và là thủ lĩnh tuyệt đối của đàn. Dù sở hữu tính cách mạnh mẽ và phức tạp, nó được xem là chú ngựa thông minh và đáng tin cậy nhất của câu lạc bộ. Aurora luôn tự tin và dẫn dắt những con ngựa khác bất kể tuổi tác hay kích thước. Arizona, chú ngựa gần 3 tuổi, được sinh ra từ ngựa mẹ Aurora và do chính Kseniia đỡ đẻ, chăm sóc từ nhỏ, hiện đang tham gia vào hoạt động của câu lạc bộ theo hình thức bán thời gian. Armageddon, ngựa con 2 tuổi, cũng đã bắt đầu tham gia một phần vào các hoạt động.
Thành viên mới nhất của trang trại là Agniya với màu lông đỏ hạt dẻ rực rỡ, được một người bạn Việt Nam tặng Kseniia nhân dịp năm mới như biểu tượng của may mắn. Màu sắc và tên gọi của nó gắn liền với biểu tượng của năm Ngựa, như Kseniia chia sẻ. Câu lạc bộ còn có chương trình nhân giống riêng, với các ngựa con được nuôi dưỡng từ nhỏ và do chính Kseniia trực tiếp huấn luyện, nhằm tạo ra những cá thể cân bằng cảm xúc và hợp tác tự nhiên với con người.
Không gian học cách lắng nghe và kết nối
Buổi sáng tại câu lạc bộ bắt đầu với mùi cỏ tươi và tiếng vó ngựa lộc cộc trên nền đất ẩm. Ánh nắng len qua tán cây, rơi lốm đốm xuống bãi cỏ rộng, nơi trẻ nhỏ thỏa thích làm quen với ngựa và người lớn thong thả nhấp ngụm cà phê. Ở đây, không ai vội vã. Nhiều người tìm đến cùng gia đình, bạn bè, chỉ để hít thở sâu hơn giữa thiên nhiên, chạm tay vào bộ lông ấm áp của ngựa và cảm nhận nhịp sống chậm rãi. Câu lạc bộ không đơn thuần là nơi học cưỡi ngựa, mà là không gian để gặp gỡ, trò chuyện và học cách lắng nghe cả con người lẫn loài vật.
Tại đây, trẻ em học cách cầm bàn chải, chải lông trước khi học giữ dây cương. Người lớn học cách đứng im, đặt tay lên cổ ngựa và chờ đợi sự tin tưởng từ chúng trước khi bước lên yên. Cưỡi ngựa không còn là màn biểu diễn kỹ thuật, mà là mối quan hệ được xây dựng dựa trên sự chăm sóc và niềm tin. Trong số những người gắn bó đều đặn có Chanti, một bà mẹ người Canada đang sinh sống tại Đà Nẵng. Chị biết đến trang trại qua mạng xã hội, rồi tò mò đưa con gái Juno, 6 tuổi, đến thử một buổi. Từ đó, hầu như cuối tuần nào hai mẹ con cũng xuất hiện.
Bé gái với mái tóc vàng thường kiên nhẫn đứng cạnh chú ngựa cao hơn mình cả cái đầu, tập chải từng đường lông. Có hôm, bé rụt rè vì chú ngựa khẽ hất đầu, nhưng rồi lại mỉm cười khi được hướng dẫn đặt tay đúng cách. Sau vài buổi tập, Juno đã có thể cầm cương dẫn ngựa ra sân tập, một mình cưỡi trên lưng ngựa đi thong dong hay thực hiện các động tác khó như xoay người ngay trên lưng ngựa. "Điều tôi yêu thích là câu lạc bộ không cho trẻ cưỡi ngựa ngay lập tức", Chanti chia sẻ, mắt dõi theo con. "Con phải học cách chăm sóc, cho ăn, hiểu tính cách của ngựa trước. Tôi thấy con mình trưởng thành từng chút một".
Theo chị, nơi đây khác hẳn những dịch vụ cưỡi ngựa mang tính giải trí thông thường. Không có tiếng còi giục giã, không có áp lực phải hoàn thành một vòng cho đủ giờ. Mọi thứ diễn ra chậm rãi và tự nhiên. Những vòng cưỡi nhẹ nhàng trên bãi cỏ, tiếng gió lùa qua hàng phi lao, tiếng cười trong veo của trẻ nhỏ hòa vào nhịp thở đều đặn của đàn ngựa.
Tầm nhìn cho tương lai
Khách hàng đặt lịch học hay trải nghiệm cưỡi ngựa ngày càng dày đặc, nhưng với Kseniia, hành trình vẫn còn dài phía trước. Cô mong muốn xây dựng chương trình đào tạo bài bản hơn, kết nối thêm nhiều đối tác, góp phần định hình một chuẩn mực chuyên nghiệp cho bộ môn cưỡi ngựa tại Việt Nam, nơi cô luôn coi là "quê hương thứ hai". "Tôi không chỉ muốn sở hữu một trang trại", Kseniia khẳng định. "Tôi muốn mọi người hiểu sâu sắc về mối quan hệ giữa con người và ngựa, dựa trên nền tảng chăm sóc, niềm tin và tính chuyên nghiệp. Ngựa không phải là công cụ. Chúng là những sinh thể biết cảm nhận và cần được tôn trọng".
